Έντονη κατασκευαστική δραστηριότητα καταγράφεται φέτος σε ύποπτη πυρηνική εγκατάσταση του Ιράν, η οποία βρίσκεται βαθιά μέσα σε βουνό από γρανίτη, εν μέσω του πολέμου με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με ομάδα αναλυτών που εξέτασε δορυφορικές εικόνες των τελευταίων έξι ετών.
Η εγκατάσταση στο όρος Pickaxe βρίσκεται κοντά στο πυρηνικό συγκρότημα της Νατάνζ, περίπου 225 χιλιόμετρα νότια της Τεχεράνης, και έχει βρεθεί εδώ και καιρό στο μικροσκόπιο των υπηρεσιών πληροφοριών. Εκτιμάται ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από το Ιράν για την προστασία μελλοντικών δραστηριοτήτων του πυρηνικού του προγράμματος.
Σύμφωνα με νέα ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το αμερικανικό Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS), η οποία κοινοποιήθηκε αποκλειστικά στο CNN πριν από τη δημοσίευσή της, μέσα στο 2026 καταγράφεται «σαφής αύξηση της κατασκευαστικής δραστηριότητας» στην περιοχή.
Οι αναλυτές του CSIS εκτιμούν ότι η υπόγεια εγκατάσταση είναι «πιθανό» να έχει σχεδιαστεί ως ασφαλές καταφύγιο για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Η κατασκευαστική δραστηριότητα του Ιράν στο όρος Pickaxe αυξήθηκε αισθητά μεταξύ 30 Σεπτεμβρίου 2025 και 9 Αυγούστου 2026, σύμφωνα με ανάλυση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS).
Οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν εκτιμήσει ότι το Ιράν ενδέχεται να επιδιώκει τη μεταφορά φυγοκεντρητών στην εγκατάσταση, στο πλαίσιο των προσπαθειών του για εμπλουτισμό ουρανίου, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει με πλήγμα εναντίον της.
«Μπορεί να χτυπήσουμε το Pickaxe πολύ σύντομα», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Ντόναλντ Τραμπ, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ γνωρίζουν «όλους όσοι κινούνται» στην εγκατάσταση.
Δύσκολος στόχος ακόμη και για τις ισχυρότερες αμερικανικές βόμβες
Η γεωλογία της περιοχής αποτελεί, ωστόσο, σημαντικό εμπόδιο σε ένα ενδεχόμενο στρατιωτικό πλήγμα. Σύμφωνα με την ομάδα του CSIS, το γρανιτένιο βουνό θα αποτελούσε δύσκολο στόχο ακόμη και για τις ισχυρότερες μη πυρηνικές βόμβες που διαθέτει το Πεντάγωνο. Μάλιστα, το Pickaxe δεν είναι η μοναδική ιρανική πυρηνική εγκατάσταση που εκτιμάται ότι μπορεί να βρίσκεται πέρα από τις δυνατότητες των σημερινών όπλων βαθιάς διείσδυσης.
Υπάρχουν, πάντως, ενδείξεις ότι οι ΗΠΑ αναζητούν τρόπους για να μπορούν να πλήξουν τέτοιου είδους εγκαταστάσεις, παρότι κατά τη διάρκεια της εξάμηνης σύγκρουσης με το Ιράν οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν επικεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό σε άλλες κατηγορίες στόχων.
Όπως μεταδίδει το CNN, τέσσερις ημέρες πριν οι ΗΠΑ εξαπολύσουν την επιχείρηση «Επική Οργή», υπεύθυνος προγράμματος σε μια ελάχιστα γνωστή υπηρεσία του Πενταγώνου, αρμόδια για την αντιμετώπιση όπλων μαζικής καταστροφής, υπέγραψε κατεπείγον έγγραφο που αιτιολογούσε την ανάθεση σύμβασης ύψους 1,2 εκατ. δολαρίων. Η σύμβαση αφορούσε την επισκευή μιας «μοναδικής υπόγειας εγκατάστασης δοκιμών» στο πεδίο βολής White Sands, στο Νέο Μεξικό, προκειμένου να πραγματοποιηθεί «δοκιμή με πραγματικά πυρά, με στόχο την αξιολόγηση διαβαθμισμένων στρατιωτικών δυνατοτήτων έναντι ταχέως αναδυόμενων απειλών»
Το έγγραφο της Υπηρεσίας Μείωσης Αμυντικών Απειλών (DTRA) αναρτήθηκε σε ομοσπονδιακή βάση δεδομένων στις 27 Φεβρουαρίου, μία ημέρα πριν από την έναρξη του πολέμου.
Σύνδεση των δοκιμών με τον πόλεμο στο Ιράν
Τρεις πηγές με γνώση του θέματος δήλωσαν στο CNN ότι τα σχέδια για τη δοκιμή συνδέονταν με τον πόλεμο με το Ιράν και με την ανάγκη ανάπτυξης τρόπου προσβολής των βαθύτερα θαμμένων υπόγειων εγκαταστάσεων της χώρας. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, πιθανότατα επρόκειτο και για προσομοίωση αμερικανικών πληγμάτων εναντίον συγκεκριμένων πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Οι ΗΠΑ είχαν ήδη πλήξει πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν τον Ιούνιο του 2025, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Μεσονύχτιο Σφυρί». Τα πλήγματα κατέστρεψαν ορισμένες κρίσιμες τοποθεσίες που συνδέονταν με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ωστόσο, υψηλόβαθμος Αμερικανός στρατιωτικός είχε δηλώσει αργότερα σε νομοθέτες ότι στην πυρηνική εγκατάσταση του Ισφαχάν είχαν καταστραφεί μόνο οι είσοδοι. Το Πεντάγωνο εκτιμούσε ότι ακόμη και οι βόμβες καταστροφής υπόγειων οχυρών γνωστές ως ''Massive Ordnance Penetrator'' (MOP) δεν μπορούσαν να καταστρέψουν την εγκατάσταση στο βάθος όπου βρισκόταν.
Ο αμερικανικός στρατός εργάζεται ήδη πάνω σε μια βόμβα «νέας γενιάς» που θα διαδεχθεί τη σημερινή MOP και θα μπορούσε δυνητικά να πλήξει στόχους που βρίσκονται ακόμη βαθύτερα στο υπέδαφος. Σύμβαση για την έναρξη ανάπτυξης πρωτοτύπου ανατέθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ τον Ιούνιο η Πολεμική Αεροπορία απευθύνθηκε στην αμυντική βιομηχανία για το νέο όπλο.
Τι δείχνουν οι δορυφορικές εικόνες στο Νέο Μεξικό
Δορυφορικές εικόνες που εξέτασε το CNN δείχνουν ότι μεταξύ 16 και 18 Φεβρουαρίου άρχισαν εργασίες εκσκαφής σε απομακρυσμένη εγκατάσταση στο White Sands, την οποία χρησιμοποιούν η υπηρεσία του Πενταγώνου Μείωσης Αμυντικών Απειλών και η Στρατηγική Διοίκηση των ΗΠΑ για δοκιμές σχετικά με τις επιπτώσεις όπλων σε βαθιά θαμμένους στόχους.
Το χρονοδιάγραμμα συμπίπτει με εκείνο της κατεπείγουσας σύμβασης. Σύμφωνα με ομοσπονδιακά αρχεία, η Pate Construction υπέβαλε εκτίμηση για τις εργασίες στις 17 Φεβρουαρίου και έλαβε τη σύμβαση την επόμενη ημέρα.
Οι εργασίες στην απομακρυσμένη τοποθεσία, γνωστή ως Alternate Seismic Hardrock in Situ Test Site, συνεχίστηκαν έως τα μέσα Μαρτίου, ενώ σταδιακά αυξανόταν ο όγκος των χωμάτων από τις εκσκαφές. Σύμφωνα με τις δορυφορικές εικόνες, η δραστηριότητα φαίνεται ότι σταμάτησε στη συνέχεια.
Όπως και το όρος Pickaxe στο Ιράν, η συγκεκριμένη εγκατάσταση δοκιμών στο White Sands είναι κατασκευασμένη μέσα σε γρανίτη.
Το CNN επισημαίνει, ωστόσο, ότι δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα εάν πραγματοποιήθηκε τελικά η δοκιμή ούτε τον ακριβή σκοπό των εργασιών που καταγράφηκαν στις δορυφορικές εικόνες. Το Πεντάγωνο δεν απάντησε άμεσα στα σχετικά ερωτήματα του δικτύου, ενώ η κατασκευαστική εταιρεία δεν ανταποκρίθηκε στις κλήσεις δημοσιογράφου του CNN.
Στα αμερικανικά σχέδια ενδεχόμενο πλήγμα στο Pickaxe
Ο αμερικανικός στρατός διαθέτει επιχειρησιακά σχέδια για ενδεχόμενα πλήγματα στην εγκατάσταση του Pickaxe, η οποία είχε συμπεριληφθεί σε πακέτο πιθανών στόχων που εξεταζόταν νωρίτερα το καλοκαίρι, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ απειλούσε με κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν, σύμφωνα με πηγή με γνώση του θέματος.
Το σχέδιο για ενδεχόμενο πλήγμα στο Pickaxe προέβλεπε τη χρήση ορισμένων από τις μεγαλύτερες βόμβες του αμερικανικού οπλοστασίου. Παραμένει, ωστόσο, ασαφές εάν τα συγκεκριμένα όπλα μπορούν να διεισδύσουν σε αρκετό βάθος ώστε να καταστρέψουν ό,τι ενδεχομένως έχει μεταφέρει εκεί το Ιράν, πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Την ίδια ώρα, συνεχίζονται οι προσπάθειες για την κατάρτιση σχεδίων που θα επιτρέψουν αποφασιστικά πλήγματα εναντίον υπόγειων εγκαταστάσεων. Πηγή με γνώση του θέματος δήλωσε στο CNN ότι στελέχη του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας πραγματοποίησαν πρόσφατα έναν εντατικό κύκλο σχεδιασμού για ενδεχόμενα πλήγματα σε υπόγειες εγκαταστάσεις.
Τρεις πιθανές χρήσεις της εγκατάστασης
Η εγκατάσταση στο Pickaxe είναι «πιθανό» να προορίζεται για έναν από τρεις σκοπούς, όλοι άμεσα συνδεδεμένοι με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, σύμφωνα με την ανάλυση του CSIS.
Θα μπορούσε να λειτουργήσει ως εγκατάσταση συναρμολόγησης φυγοκεντρητών, ως μονάδα εμπλουτισμού ουρανίου ή ως ασφαλής χώρος για άλλες δραστηριότητες σχετικές με την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, όπως η μετατροπή ουρανίου σε μέταλλο.
Στην έκθεσή τους, οι αναλυτές του CSIS επισημαίνουν ότι οι εργασίες στην εγκατάσταση «έχουν μετατοπιστεί από τις ενεργές εκσκαφές σε πιθανές εργασίες στο εσωτερικό της και στη συνεχιζόμενη ενίσχυση των εξωτερικών υποδομών».
Στο όρος Pickaxe καταγράφηκε το 2026 «μεγαλύτερη δραστηριότητα στο οδικό δίκτυο από ποτέ», ενώ οι πρόσθετες εργασίες περιλάμβαναν την ανύψωση και ενίσχυση των εισόδων των σηράγγων, την ασφαλτόστρωση του εσωτερικού οδικού δικτύου, την ενίσχυση των σημείων πρόσβασης, καθώς και την εξομάλυνση και απομάκρυνση των χωμάτων που είχαν προκύψει από τη διάνοιξη των σηράγγων, σύμφωνα με την έκθεση.
Οι αναλυτές του CSIS επισημαίνουν, ωστόσο, ότι η «συνεχιζόμενη κατασκευαστική δραστηριότητα» που έχουν παρατηρήσει στο όρος Pickaxe, σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες, υποδηλώνει ότι η εγκατάσταση «δεν είναι ακόμη σε θέση να χρησιμοποιηθεί για εργασίες εμπλουτισμού, εφόσον αυτός είναι ο σκοπός για τον οποίο προορίζεται».
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
