ΚΑΙΡΟΣ

Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα – Σαουδική Αραβία θέλουν αραβοευρωπαϊκή συμμαχία κατά της Τουρκίας 

Αραβοευρωπαϊκή συμμαχία κατά της Τουρκίας προωθούν τα  Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία αναφέρει σε ανάλυσή του το σάιτ Arab Weekly στον απόηχο της έντασης και των ευρύτερων διπλωματικών ζυμώσεων στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και της οργισμένης ανακοίνωσης του Άμπου Ντάμπι για τις στρατιωτικές επεμβάσεις της Τουρκίας και του Ιράν στο βόρειο Ιράκ  (παραβιάζουν την εθνική κυριαρχία της «αδελφής» αραβικής χώρας).

Το άρθρο επισημαίνει τις ευαίσθητες ισορροπίες που επικρατούν στην περιοχή, όπως τη γαλλική αμφιθυμία έναντι της Ρωσίας, τις συνέπειες της ρωσικής παρουσίας στη Λιβύη, το ρόλο των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ενώ αναφορά γίνεται και στον αγωγό EastMed. Στο άρθρο οι Ευρωπαίοι κατηγορούνται ότι ακολουθούν διαχρονικά τη στρατηγική «βλέποντας και κάνοντας» και ότι η στάση των ΗΑΕ αποτελεί «χρυσή ευκαιρία».

Το άρθρο αναλυτικά

«Οι ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας, της Ελλάδας και της Κύπρου, αισθάνονται ότι απειλούνται από την Τουρκία που χρησιμοποιεί τη Λιβύη για να επεκτείνει το κύρος της σε περιφερειακά ύδατα πλούσια σε αέριο κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου. Ως αποτέλεσμα, οι περιφερειακές διαφορές που μαστίζουν τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική έχουν γίνει ευρωπαϊκά προβλήματα, παρά τη σύγχυση που κυριαρχεί στις θέσεις των μεγάλων χωρών στην ήπειρο, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, για τον περιορισμό της τουρκικής επεκτατικότητας.

Η Ευρώπη είναι πιο διατεθειμένη να συμμαχήσει με αραβικές χώρες, οι περισσότερες από τις οποίες εργάζονται σκληρά για να σταματήσουν την τουρκική στρατιωτική επέμβαση στη Συρία και τη Λιβύη. Χώρες όπως η Ιταλία και η Γαλλία θεώρησαν τις κινήσεις της Αιγύπτου και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ως σημαντικές και απαραίτητες για να αποκτήσουν μια αραβική νομιμότητα στη συμμαχία εναντίον της Τουρκίας.

Η κοινή διακήρυξη που εκδόθηκε τον περασμένο μήνα από τους υπουργούς Εξωτερικών της Γαλλίας, της Ελλάδας, της Κύπρου, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Αιγύπτου αποσαφήνισε τις ανησυχίες τους σχετικά με τις παράνομες τουρκικές κινήσεις στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας και στα χωρικά της ύδατα, η οποία συνιστά σαφή παραβίαση του διεθνούς δικαίου σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Αλλά το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό της δήλωσης είναι η έμφαση που δίνεται στη στρατηγική σημασία της ενίσχυσης και της εντατικοποίησης των πολιτικών διαβουλεύσεων μεταξύ των πέντε χωρών. Οι υπουργοί επαίνεσαν τα αποτελέσματα της συνάντησης του Καΐρου της 8ης Ιανουαρίου για την ενίσχυση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια κίνηση που μπορεί να ανοίξει το δρόμο για μεγαλύτερο συντονισμό που θα αναλάμβανε μεμονωμένες πρωτοβουλίες και αυτόματες αντιδράσεις σε νέες εξελίξεις στο επίπεδο του συνεχούς συντονισμού μέσω μόνιμων δομών, είτε μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Αραβικού Συνδέσμου, είτε μέσω μιας κοινής δομής που θα δημιουργηθεί με συμφωνία μεταξύ των χωρών εταίρων.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία έχουν σημαντικά χαρτιά για να ενθαρρύνουν την Ευρώπη να επιταχύνει τη διαδικασία σύναψης αυτής της συμμαχίας μαζί τους. Έχουν εργαστεί σκληρά για να περικυκλώσουν και να αντιμετωπίσουν την επιρροή του πολιτικού Ισλάμ σε διάφορα μέρη, συμπεριλαμβανομένης της Αιγύπτου και του Σουδάν, και παρεμβαίνοντας στην Υεμένη, κατάφεραν να προστατεύσουν τη διεθνή ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, καθώς και να καθιερώσουν καλύτερη συνεργασία με στο Κέρας της Αφρικής για να επιτύχουν μεγαλύτερη ασφάλεια.

Το Άμπου Ντάμπι και το Ριάντ συνέβαλαν στο να κάνουν την Τουρκία να χάσει τις βάσεις της στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας στο νησί Σουάκιν του Σουδάν, υποστηρίζοντας τη μεταβατική κυβέρνηση στο Σουδάν που δημιουργήθηκε στα ερείπια του καθεστώτος του Ομάρ αλ αλ με την υποστήριξη της Τουρκίας και του Ομάρ Αλ Μπασίρ.

Τα ΗΑΕ και η Σαουδική Αραβία συμμετείχαν επίσης στη χρηματοδότηση της αφρικανικής δύναμης που διαμόρφωσε η Γαλλία από τις ένοπλες δυνάμεις των κρατών Σαχέλ (στεπική λωρίδα γης νότια της Ερήμου Σαχάρα)  για την αντιμετώπιση των δραστηριοτήτων μαχητικών ομάδων στην περιοχή Σαχέλ.
Όλα αυτά τα στοιχεία επιβεβαιώνουν την ύπαρξη μιας ισχυρής βάσης για μια μελλοντική συμμαχία ικανή να διασφαλίσει τα συμφέροντα των διαφόρων εμπλεκομένων μερών.

Αυτή η αναδυόμενη συμμαχία αναγκαστικά μεταξύ των μεσογειακών αραβικών και ευρωπαϊκών χωρών μπορεί τελικά να ενθαρρύνει άλλες χώρες που ανησυχούν για την τουρκική επεκτατικότητα να συμμετάσχουν σε αυτήν. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει το Ισραήλ, για παράδειγμα, το οποίο δεν κρύβει την απογοήτευσή του για τις εξελίξεις στη Λιβύη, και με την Τουρκία και τη Ρωσία να ξεκινούν έναν αγώνα επιρροής στη Μεσόγειο και να μετακινούνται από απλές απειλές στην πραγματική εγκατάσταση μόνιμων στρατιωτικών βάσεων. Η Άγκυρα και η Μόσχα εκμεταλλεύτηκαν τις ανεπαρκείς ευρωπαϊκές δραστηριότητες παρακολούθησης που ενσωματώθηκαν στην αποστολή της Σόφιας του 2015 και πιο πρόσφατα από τη διαδικασία IRINI (2020).

Το Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας (INSS), ένα ισραηλινό ερευνητικό κέντρο, προειδοποίησε ότι «δεδομένου ότι οι δεσμοί του Ισραήλ με την Τουρκία είναι εξαιρετικά προβληματικοί και οι σχέσεις με τη Ρωσία παραμένουν ευαίσθητες, η Ιερουσαλήμ πρέπει να προετοιμαστεί για τη δυνατότητα συνεχούς και ακόμη και αυξανόμενης περιφερειακής επιρροής και των δύο, ιδίως ενόψει της συνεχιζόμενης απροθυμίας της Ουάσιγκτον να αναλάβει έναν πιο ενεργό διπλωματικό ή στρατιωτικό ρόλο (στην περιοχή).»
Ο μελετητής της Λιβύης Wolfram Lacher είπε: «Τώρα που οι καταστροφικές συνέπειες της ευρωπαϊκής αδράνειας είναι προφανείς και ο Χαφτάρ δεν έχει πλέον την ευκαιρία να καταλάβει την εξουσία, μια (ευρωπαϊκή) αλλαγή πολιτικής είναι τόσο πιθανή όσο και απαραίτητη».

«Δύο βασικοί στόχοι πρέπει να καθοδηγήσουν τις ευρωπαϊκές πολιτικές: πρώτον, η διαφύλαξη της ενότητας της Λιβύης. Δεύτερον, κατά της ρωσικής επιρροής στη Λιβύη κατά προτεραιότητα. Οι ΗΠΑ μοιράζονται και τους δύο στόχους », είπε.

Για να επιτύχει αυτό, ο Lacher υπογράμμισε ότι οι Ευρωπαίοι δεν θα είναι σε θέση να ενεργήσουν από κοινού, εκτός εάν «η γαλλική θέση μετατοπιστεί από τη σχετική ανοχή της έναντι της Ρωσίας και της αντιπολιτευτικής στάσης απέναντι στην Τουρκία», προειδοποιώντας ότι «η αντιμετώπιση της Ρωσίας όχι μόνο θα βοηθήσει στην ανατροπή της απειλής που θέτει η Μόσχα, αλλά και θα εμποδίσει την Τουρκία και τη Ρωσία να μοιράσουν τη Λιβύη σε σφαίρες επιρροής, αν όχι χωριστά κράτη».

Ο Lacher κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, «παράλληλα, τα δυτικά κράτη θα πρέπει επιτέλους να ωθήσουν τα συμφέροντά τους σε μια σταθερή Λιβύη πιο έντονα όταν έρχονται σε επαφή με τους άλλους ξένους υποστηρικτές του Χαφτάρ, ιδίως την Αίγυπτο και τα ΗΑΕ, για να τους αποτρέψουν από την περαιτέρω συνεργασία με τη Ρωσία».

Παρατηρητές επισήμαναν ότι το γεγονός ότι οι αραβικές χώρες επέλεξαν να αναπτύξουν σχέσεις με τη Ρωσία ήταν μια φυσική αντίδραση στις στάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης τα τελευταία χρόνια, είτε αναφορικά με τη σχέση τους με το Ιράν, η οποία δεν έλαβε υπόψη  της ανησυχίες των αράβων για  εθνική ασφάλεια, ή σε σχέση με την υποστήριξή τους στις λεγόμενες επαναστάσεις της Αραβικής Άνοιξης, οι οποίες σε ορισμένες χώρες κατέληξαν να προκαλούν ασταθείς συνθήκες που παρέχουν εύφορο έδαφος για ισλαμιστικές ομάδες.

Η αποφασιστικότητα των ΗΑΕ, υποστηριζόμενη από τη Σαουδική Αραβία, να σταματήσει την Τουρκία αποτελεί μέρος της δυναμικής παγκόσμιας εκστρατείας της για την αντιμετώπιση ισλαμιστικών ομάδων και των χωρών που τις υποστηρίζουν, όπως η Τουρκία και το Κατάρ. Αυτό που οι Ευρωπαίοι δεν έχουν ακόμη συνειδητοποιήσει είναι ότι το χάος στη Λιβύη προκαλείται από τις δραστηριότητες αυτών των ομάδων και τις προσπάθειές τους να ελέγξουν τη μοίρα των χωρών που είδαν διαμαρτυρίες το 2011, σε μια εποχή που οι Δυτικές χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Βρετανία έδωσαν το πράσινο φως σε αυτές τις ομάδες με τρόπο που κατέληξε να μετατρέψει τις υποσχέσεις  της «άνοιξης» στις πληγείσες αραβικές χώρες σε έναν παγωμένο χειμώνα.

Τα ΗΑΕ λαμβάνουν πολιτική υποστήριξη από την Αίγυπτο, της οποίας ο πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι ήρθε στην εξουσία σε μια λαϊκή εξέγερση που ανέτρεψε την  κυριαρχία της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Ενόσω η Αίγυπτος εξακολουθεί να πάσχει από την κληρονομιά αυτής της εποχής, τόσο σε επίπεδο ασφάλειας όσο και σε οικονομικό επίπεδο, ο Αιγύπτιος πρόεδρος και η κυβέρνηση τείνουν να υιοθετήσουν πιο ριζοσπαστικές θέσεις έναντι του χάους που δημιούργησαν οι Ισλαμιστές στη Λιβύη με το φόβο ότι θα τροφοδοτήσουν τρομοκρατικές δραστηριότητες για τους Αιγύπτιους επί του έδαφος.

Ο Τζέιμς Ντόρσεϊ, ειδικός σε θέματα της Μέσης Ανατολής, πιστεύει ότι η συμμετοχή της Τουρκίας στους πολέμους στη Λιβύη και τη Συρία έχει τροφοδοτήσει τις προσπάθειες των Εμιράτων να φέρουν την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες στο πλευρό τους στη σύγκρουση με την Τουρκία και πέρα από τις πολιτικές ομάδες που συνδέονται με το Ισλάμ.

Ο Ντόρσεϊ επισήμανε σε πρόσφατο άρθρο του ότι τα ΗΑΕ κεφαλαιοποιούν τις τεταμένες σχέσεις της Τουρκίας με τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, λόγω πολλών ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένης της τουρκικής στρατιωτικής επέμβασης στη Λιβύη, την τύχη εκατομμυρίων Σύρων προσφύγων  που φιλοξενούνται από την Τουρκία και τη σχέση της Άγκυρας με τη Μόσχα και την αγορά του ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος άμυνας s-400.

Τα ΗΑΕ είχαν δημιουργήσει μεγάλες ελπίδες για την ταχεία έναρξη του προγραμματισμένου αγωγού EastMed που θα μετέφερε φυσικό αέριο από ισραηλινά, κυπριακά κοιτάσματα μέσω της Ελλάδας στην Ιταλία. Αυτός ο αγωγός απειλούσε να αντικαταστήσει έως και το ήμισυ των εξαγωγών του Κατάρ στην Ευρώπη με αέριο από την Ανατολική Μεσόγειο. Το έργο του αγωγού μήκους 2.200 χιλιομέτρων μήκους 7 δισ. δολαρίων, τέθηκε σε αναστολή λόγω της οικονομικής κρίσης της πανδημίας COVID-19 και της κατάρρευσης των τιμών της ενέργειας.

Οι αναλυτές λένε ότι η κίνηση των ΗΑΕ με την υποστήριξη των Αράβων για να παρεμποδίσουν τη μόνιμη τουρκική παρουσία στη Λιβύη και τη νότια Μεσόγειο αποτελεί μια χρυσή ευκαιρία για τους Ευρωπαίους να αποκοπούν από τη στρατηγική «βλέποντας και κάνοντας» που έχουν διατηρήσει από τον Ψυχρό Πόλεμο με την προσδοκία ότι οι ΗΠΑ θα λύσουν τα προβλήματά τους.

Η κρίση της Λιβύης θα έδινε την ευκαιρία στους Ευρωπαίους, τουλάχιστον στις μεσογειακές χώρες, να κινηθούν πιο αποτελεσματικά και ομοιόμορφα, επειδή η τουρκορωσική παρουσία στα νότια σύνορά τους απειλεί άμεσα την εθνική τους ασφάλεια, είτε από την τρομοκρατία, την εμπορία όπλων είτε την εμπορία ανθρώπων. .

Ο Ταγματάρχης Karl Wiest, εκπρόσωπος της Διοίκησης της Αφρικής των ΗΠΑ, δήλωσε ότι μια τουρκορωσική συνεργασία στη Λιβύη, το πλουσιότερο έθνος στην Αφρική που φιλοξενεί τα δέκα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, θα έχει εκτεταμένες συνέπειες για τις ΗΠΑ και την Ευρώπη.

Είναι πιθανό ότι όταν ο καπνός φύγει από τη Λιβύη, η Ρωσία θα έχει βασική πρόσβαση στη νότια πλευρά της Ευρώπης, καθώς και δυνητικά συστήματα μεγάλης εμβέλειας», δήλωσε ο Wiest. Πρόσθεσε ότι τα τελευταία επτά χρόνια, η Ρωσία πούλησε όπλα ύψους σχεδόν 9 δισεκ. δολαρίων στους Αφρικανούς εταίρους της, κάτι που την καθιστάσ τον κορυφαίο προμηθευτή όπλων στην ήπειρο».

 

Πηγή: skai.gr