ΚΑΙΡΟΣ

Γαλλία: Κλιμακώνεται η μαθητική εξέγερση – Πάνω από 210 μαθητές τραυματίες και νέες κινητοποιήσεις την Τρίτη

Τουλάχιστον 24 λύκεια υπέστησαν σοβαρές ζημιές, ενώ τρεις σοβαρές υποθέσεις τραυματισμού εφήβων συνδέονται με αστυνομικές επεμβάσεις

Οι μαθητικές κινητοποιήσεις στη Γαλλία συνεχίζονται, με την Τρίτη 13 Οκτωβρίου να αποτελεί το επόμενο κρίσιμο ραντεβού για τους διαδηλωτές, την ώρα που αυξάνονται οι αναφορές για τραυματισμούς μαθητών και εκπαιδευτικών, βανδαλισμούς και επιθέσεις σε σχολικές μονάδες.

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου η εφημερίδα Le Monde, επικαλούμενη τον υπουργό Εθνικής Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ, περισσότεροι από 210 μαθητές έχουν τραυματιστεί από την έναρξη της κινητοποίησης.

Ανάμεσά τους βρίσκονται και παιδιά που τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια αστυνομικών επεμβάσεων. Την ίδια περίοδο έχουν τραυματιστεί 88 εργαζόμενοι στην εκπαίδευση, μεταξύ των οποίων περίπου 40 διευθυντές σχολείων.

Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την έκταση της κρίσης, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζουν πόσοι από τους συνολικά τραυματισμένους μαθητές τραυματίστηκαν από αστυνομικούς. Η αστυνομική βία έχει εξελιχθεί σε ξεχωριστό μέτωπο της αντιπαράθεσης, μετά από σοβαρά περιστατικά που βρίσκονται υπό δικαστική διερεύνηση.

Τουλάχιστον 24 από τα περίπου 3.700 λύκεια της χώρας έχουν υποστεί πυρκαγιές ή εκτεταμένους βανδαλισμούς, ενώ εκατοντάδες άλλα έχουν καταγράψει ζημιές μικρότερης ή μεγαλύτερης έκτασης. Παράλληλα, αρκετές σχολικές μονάδες παραμένουν κλειστές ή επαναλειτουργούν σταδιακά, καθώς οι διευθύνσεις τους προσπαθούν να διασφαλίσουν την προστασία μαθητών και εκπαιδευτικών.

Οι τραυματισμοί μαθητών από αστυνομικές επεμβάσεις

Ιδιαίτερη διάσταση στην κρίση δίνουν οι σοβαροί τραυματισμοί εφήβων κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων των δυνάμεων ασφαλείας. Σύμφωνα με το Le Monde, έχουν καταγραφεί τουλάχιστον τρεις σοβαρές υποθέσεις, με διαφορετικές συνθήκες και επίπεδα τεκμηρίωσης ως προς την ευθύνη των αστυνομικών.

Στις 28 Σεπτεμβρίου, ο 14χρονος Εντέν τραυματίστηκε σοβαρά στο πρόσωπο από βλήμα εκτοξευτή δακρυγόνων τύπου Cougar, το οποίο εκτοξεύτηκε από μικρή απόσταση έξω από το επαγγελματικό λύκειο Château-d'Épluches, στην περιοχή Σεντ-Ουέν-λομόν, βόρεια του Παρισιού. Ο έφηβος υπέστη διπλό κάταγμα της γνάθου και σοβαρές οδοντικές βλάβες, ενώ χρειάστηκε να υποβληθεί σε σειρά χειρουργικών επεμβάσεων.

Στις 6 Οκτωβρίου έγινε γνωστό ότι ο αστυνομικός που φέρεται να πραγματοποίησε τη βολή τέθηκε υπό δικαστική διερεύνηση και του απαγγέλθηκαν κατηγορίες για άσκηση βίας από πρόσωπο που ασκεί δημόσια εξουσία, με αποτέλεσμα ακρωτηριασμό ή μόνιμη αναπηρία. Του επιβλήθηκαν περιοριστικοί όροι, μεταξύ των οποίων η απαγόρευση άσκησης των καθηκόντων του. Η έρευνα αφορά τις ακριβείς συνθήκες της επέμβασης και τη χρήση του συγκεκριμένου όπλου.

Μια δεύτερη σοβαρή υπόθεση αφορά έναν 16χρονο μαθητή στην Αρζαντέιγ, ο οποίος τραυματίστηκε στο μάτι στις 30 Σεπτεμβρίου. Η εισαγγελία ανέφερε ότι ο τραυματισμός είναι συμβατός με πλήγμα από εκτοξευτή αμυντικών βλημάτων τύπου LBD. Ο μαθητής κινδύνευε να χάσει την όρασή του, ενώ διερευνώνται οι συνθήκες υπό τις οποίες έγινε η βολή.

Στις 5 Οκτωβρίου, ένας 15χρονος μαθητής στη Λανς τραυματίστηκε τόσο σοβαρά από έκρηξη χειροβομβίδας κρότου-λάμψης ώστε έχασε το χέρι του. Οι συνθήκες του περιστατικού διερευνώνται, καθώς οι αρχές δεν είχαν εξακριβώσει εάν ο έφηβος είχε σηκώσει τη χειροβομβίδα ή εάν αυτή έπεσε πάνω του. Η υπόθεση παραπέμφθηκε στη Γενική Επιθεώρηση της Εθνικής Αστυνομίας (IGPN), την υπηρεσία που διερευνά ενδεχόμενες παραβάσεις αστυνομικών.

Οι τρεις υποθέσεις δεν συνιστούν συνολικό απολογισμό των μαθητών που τραυματίστηκαν από την αστυνομία. Αποτελούν, ωστόσο, χαρακτηριστικά παραδείγματα της σοβαρότητας ορισμένων περιστατικών που σημειώθηκαν στη διάρκεια των κινητοποιήσεων.

Έρευνες για την αστυνομική βία και χιλιάδες προσαγωγές

Οι σοβαροί τραυματισμοί έχουν πυροδοτήσει αντιδράσεις για τον τρόπο με τον οποίο οι δυνάμεις ασφαλείας αντιμετωπίζουν τους μαθητές και τις διαδηλώσεις. Βίντεο από αστυνομικές επεμβάσεις, που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έχουν ενισχύσει την αγανάκτηση μέρους των διαδηλωτών και έχουν προσθέσει την καταγγελία της αστυνομικής βίας στα αιτήματα του κινήματος.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Le Monde στις 8 Οκτωβρίου, από τις 28 Σεπτεμβρίου έως τις 5 Οκτωβρίου οι δυνάμεις ασφαλείας είχαν πραγματοποιήσει 6.059 προσαγωγές ή συλλήψεις, οι οποίες οδήγησαν σε 5.060 περιπτώσεις κράτησης για ανάκριση. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Δικαιοσύνης, το 87% των κρατηθέντων ήταν ανήλικοι.

Το υπουργείο Εσωτερικών έχει ανακοινώσει την έναρξη ερευνών από την IGPN για περιστατικά αστυνομικής βίας. Στις 7 Οκτωβρίου, ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιέζ ανέφερε ότι είχαν ανατεθεί στην υπηρεσία 18 υποθέσεις. Οι έρευνες αφορούν διαφορετικά περιστατικά και δεν προδικάζουν την ποινική ευθύνη των εμπλεκομένων.

Οι καταγγελίες για υπέρμετρη χρήση βίας έχουν προκαλέσει πολιτική αντιπαράθεση, με εκπροσώπους της Αριστεράς να ζητούν λογοδοσία και αλλαγή του τρόπου αντιμετώπισης των μαθητικών κινητοποιήσεων. Από την πλευρά της, η κυβέρνηση καλεί να διατηρηθεί η τάξη και να μην τίθενται σε κίνδυνο μαθητές, εκπαιδευτικοί και αστυνομικοί.

Επιθέσεις σε σχολεία και εξάντληση των διευθυντών

Την ίδια στιγμή, η κατάσταση σε αρκετά σχολεία παραμένει ιδιαίτερα τεταμένη. Το ρεπορτάζ του Le Monde τη Δευτέρα περιγράφει διευθυντές που βρίσκονται αντιμέτωποι με απειλές, επιθέσεις, ζημιές στις εγκαταστάσεις και δυσκολίες στην επαναλειτουργία των σχολικών μονάδων.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι διευθύνσεις εκτιμούν ότι στις συγκρούσεις συμμετέχουν ομάδες νεαρών που δεν φοιτούν στα συγκεκριμένα σχολεία. Ο υπουργός Παιδείας έχει κάνει λόγο για ιδιαίτερα βίαιες ομάδες που παρεισφρέουν στις συγκεντρώσεις, διαχωρίζοντας τα περιστατικά αυτά από τις ειρηνικές μαθητικές κινητοποιήσεις.

Οι επιθέσεις δεν περιορίζονται στις εγκαταστάσεις. Εκπαιδευτικοί και διευθυντές έχουν αναφέρει τραυματισμούς από πυροτεχνήματα και αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, απειλές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και περιστατικά εκφοβισμού. Σε σχολεία που αναγκάστηκαν να κλείσουν, η επιστροφή των μαθητών γίνεται σταδιακά, ενώ άλλες μονάδες ανοίγουν προσωρινά και κλείνουν ξανά όταν σημειώνονται νέα επεισόδια.

Περίπου 140 λύκεια παρέμεναν κλειστά την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η γαλλική εφημερίδα. Η κατάσταση διαφέρει σημαντικά από περιοχή σε περιοχή και δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί πλήρης απολογισμός των σχολείων που επηρεάστηκαν.

Η εικόνα αυτή αποκαλύπτει τη δυσκολία διαχείρισης δύο παράλληλων φαινομένων: των μαθητικών διεκδικήσεων, που αφορούν την καθημερινότητα και τις συνθήκες φοίτησης, και των επεισοδίων βίας που δυσχεραίνουν την ομαλή λειτουργία της εκπαίδευσης.

Νέες διαδηλώσεις την Τρίτη 13 Οκτωβρίου

Το επόμενο κρίσιμο τεστ για το κίνημα είναι η νέα ημέρα κινητοποιήσεων που έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη 13 Οκτωβρίου. Φοιτητικές οργανώσεις και συνδικάτα της εκπαίδευσης έχουν απευθύνει κάλεσμα συμμετοχής, με συγκέντρωση στο Παρίσι στην πλατεία Ιταλίας (Place d'Italie) στις 14:00.

Η έκταση της συμμετοχής θα δείξει εάν οι μαθητικές κινητοποιήσεις διατηρούν τη δυναμική τους ή εάν η κόπωση από τις συνεχείς διαμαρτυρίες, οι καταστροφές και οι επικείμενες σχολικές διακοπές αρχίζουν να περιορίζουν την προσέλευση.

Η γαλλική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με την ανάγκη να διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία των σχολείων, να αντιμετωπίσει τις καταγγελίες για αστυνομική βία και να περιορίσει τις επιθέσεις σε εκπαιδευτικούς και σχολικές εγκαταστάσεις. Η πρόκληση είναι να διαχωριστούν οι ειρηνικές διεκδικήσεις των μαθητών από τις πράξεις βίας, χωρίς να υποβαθμίζονται ούτε οι καταγγελίες για τραυματισμούς ούτε η ανάγκη προστασίας της σχολικής κοινότητας.

Ο Μελανσόν επιχειρεί να δώσει πολιτική διάσταση στις κινητοποιήσεις

Η κρίση έχει ήδη περάσει στο πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με τον ηγέτη της Ανυπότακτης Γαλλίας, Ζαν-Λικ Μελανσόν, να εκφράζει δημόσια τη στήριξή του στους μαθητές. Μεταξύ άλλων, έχει προτείνει να μειωθεί στα 16 έτη το όριο ηλικίας για την ψήφο, ενώ έχει ταχθεί κατά της επιλεκτικής εισαγωγής στα πανεπιστήμια.

Οι παρεμβάσεις του εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της γαλλικής Αριστεράς να συνδέσει τις μαθητικές διεκδικήσεις με ζητήματα πολιτικής εκπροσώπησης, κοινωνικών ανισοτήτων και πρόσβασης στην εκπαίδευση. Η συζήτηση αποκτά επιπλέον πολιτικό βάρος ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.

Το εάν οι κινητοποιήσεις θα μετατραπούν σε ευρύτερο πολιτικό μέτωπο θα εξαρτηθεί, μεταξύ άλλων, από τη συμμετοχή των επόμενων ημερών, την αντίδραση της κυβέρνησης και τη δυνατότητα των οργανώσεων να διατηρήσουν τον ειρηνικό χαρακτήρα των διαδηλώσεων.

Το ιστορικό των κινητοποιήσεων

Το μαθητικό κίνημα άρχισε να αναπτύσσεται στα μέσα Σεπτεμβρίου 2026, με αποκλεισμούς σχολείων και διαδηλώσεις που επικεντρώνονταν στις συνθήκες φοίτησης, στις ελλείψεις υλικοτεχνικού εξοπλισμού, στα προβλήματα των σχολικών υποδομών και στην καθημερινότητα των μαθητών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι μαθητές διαμαρτύρονταν για τα υπερβολικά μεγάλα ωράρια, τα κενά μεταξύ των μαθημάτων και την έλλειψη κατάλληλων χώρων παραμονής στα σχολεία.

Οι πρώτες ημέρες χαρακτηρίστηκαν κυρίως από αποκλεισμούς και συγκεντρώσεις, όμως η κατάσταση επιδεινώθηκε αισθητά από την 1η Οκτωβρίου, όταν καταγράφηκαν εκτεταμένα επεισόδια, βανδαλισμοί, πυρκαγιές και συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας. Παράλληλα, οι αστυνομικές επεμβάσεις και οι σοβαροί τραυματισμοί ανηλίκων προσέδωσαν νέα διάσταση στην κινητοποίηση.

Από τότε, η αντιπαράθεση εξελίσσεται σε δύο επίπεδα: από τη μία πλευρά, οι μαθητές και οι οργανώσεις που διεκδικούν αλλαγές στο σχολικό περιβάλλον και καταγγέλλουν αστυνομική βία· από την άλλη, οι αρχές που επιχειρούν να αποκαταστήσουν την ομαλή λειτουργία των σχολείων και να περιορίσουν τις επιθέσεις και τις καταστροφές.

Η νέα κινητοποίηση της Τρίτης αναμένεται να δείξει εάν η κρίση εισέρχεται σε νέα φάση ή εάν η προσέγγιση των φθινοπωρινών σχολικών διακοπών θα συμβάλει στην αποκλιμάκωση.

Πηγή: skai.gr