ΚΑΙΡΟΣ

Νομοσχέδιο υπουργείου Δικαιοσύνης: Στέρηση μισθού, κώλυμα προαγωγής και απόλυση για τον δικαστή που καθυστερεί αποφάσεις

Με το νομοσχέδιο για τον νέο Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών που παρουσίασε σήμερα στο υπουργικό συμβούλιο ο υπουργός Δικαιοσύνης Κωνσταντίνος Τσιάρας εισάγονται σημαντικές καινοτομίες ως προς την οργάνωση και λειτουργία των δικαστηρίων και την επιτάχυνση της Δικαιοσύνης, ενώ αναμορφώνεται το σύστημα διενέργειας των επιθεωρήσεων των δικαστών και συνδέεται πλέον η εξέλιξή τους με την ταχύτητα έκδοσης των δικαστικών αποφάσεων.

Παράλληλα, στα κριτήρια προαγωγής των δικαστών εισάγεται το ήθος και η κοινωνική παράσταση του κάθε δικαστή και εισαγγελέα. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι προαγωγές μέχρι και του βαθμού του προέδρου Εφετών θα γίνονται κατ' απόλυτη εκλογή μόνο εφόσον οι υπό προαγωγή δικαστικοί λειτουργοί έχουν ολοκληρώσει την παρακολούθηση των υποχρεωτικών προγραμμάτων επιμόρφωσης. Αντίθετα, δεν θα προάγεται ο δικαστικός λειτουργός που έχει αδικαιολόγητη καθυστέρηση.

Παράλληλα, η αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην έκδοση αποφάσεων, πέραν του εξαμήνου, θα επιφέρει, σταδιακά, στέρηση μισθού, μη προαγωγή στον επόμενο βαθμό και οριστική παύση.

Ακόμη, αυστηροποιούνται οι επιθεωρήσεις των δικαστών μέχρι το βαθμό του προέδρου Εφετών και οι επιθεωρητές θα παρακολουθούν υποχρεωτικά έκτακτα προγράμματα επιμόρφωσης τα οποία θα διοργανώνονται από την Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών. Κατά την επιθεώρηση των δικαστικών λειτουργών, θα λαμβάνεται υπόψη, μεταξύ των άλλων, το ήθος, το σθένος, ο χαρακτήρας, η επιστημονική κατάρτιση, η κρίση, η αντίληψη, η επιμέλεια, η εργατικότητα και η κοινωνική παράσταση.

Να σημειωθεί ότι το νομοσχέδιο του νέου Κώδικα, θα τύχει επεξεργασίας, μετά από διαβούλευση με τις δικαστικές Ενώσεις, ενώ με την αναμόρφωση του Κώδικα επιχειρείται η εξάλειψη δυσλειτουργιών των καθυστερήσεων στην απονομή της Δικαιοσύνης.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το νομοσχέδιο:

- Διευρύνονται τα πρόσωπα που δικαιούνται να συγκαλέσουν την Ολομέλεια των δικαστηρίων (προστίθενται οι δικαστικοί υπάλληλοι),

- Παρέχεται η δυνατότητα σύγκλησης Ολομελειών για ανταλλαγή απόψεων σχετικά με κρίσιμα νομικά ζητήματα,

- Προβλέπεται ότι εάν για λόγους ανωτέρας βίας δεν είναι δυνατή η ομαλή λειτουργία περισσοτέρων δικαστηρίων ή εισαγγελιών της αυτής περιφέρειας, ο υπουργός Δικαιοσύνης, μετά από αίτημα του δικαστή που διευθύνει το πολιτικό Εφετείο της περιφέρειας, μπορεί να αποφασίσει την αναστολή μέρους ή του συνόλου των εργασιών όλων των δικαστηρίων και των εισαγγελιών της περιφέρειας μέχρι να εκλείψουν οι λόγοι αυτοί. Το ίδιο μπορεί να κάνει και για το σύνολο των δικαστηρίων της χώρας μετά από αίτημα ενός εκ των προέδρων των Ανωτάτων Δικαστηρίων. Δυνατότητα να αναστείλει μερικώς ή πλήρως τη λειτουργία του δικαστηρίου για λόγους ανωτέρας βίας έχει και ο διευθύνων το δικαστήριο.

- Περιορισμός των αναχρονιστικών κωλυμάτων εντοπιότητας βάσει των τελευταίων διαθέσιμων δημογραφικών δεδομένων.

- Ρύθμιση των οργανωτικών και λειτουργικών ζητημάτων των Ειρηνοδικείων μετά την έναρξη λειτουργίας της κατεύθυνσης ειρηνοδικών στην ΕΣΔΙ και την κατάργηση των πταισματοδικείων.

Εξάλλου, οι προαγωγές μέχρι του βαθμού του προέδρου Εφετών θα γίνονται μόνο εφόσον:

Α) οι υπό προαγωγή δικαστικοί λειτουργοί έχουν ολοκληρώσει την παρακολούθηση των υποχρεωτικών προγραμμάτων επιμόρφωσης της παρ. 2 του άρθρου 40 του ν. 4871/2021 και

Β) κατ' απόλυτη εκλογή.

Αντίθετα, δεν θα προάγεται ο δικαστικός λειτουργός που έχει αδικαιολόγητη καθυστέρηση, ενώ η αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην έκδοση αποφάσεων (πέραν του εξαμήνου) θα επιφέρει:

- Στέρηση μισθού,

- Κώλυμα προαγωγής και

- Λόγο οριστικής παύσης.

Σχετικά με τις επιθεωρήσεις των δικαστικών λειτουργών, το νομοσχέδιο προβλέπει, ότι:

- Ο πρόεδρος και τα μέλη του Συμβουλίου Επιθεώρησης και οι επιθεωρητές αρεοπαγίτες και σύμβουλοι επικρατείας ορίζονται για διετή θητεία με κλήρωση: στην κληρωτίδα τοποθετούνται τα ονόματα των αρεοπαγιτών και συμβούλων, τους οποίους η ίδια Ολομέλεια ορίζει σε αριθμό διπλάσιο του απαιτουμένου για το σύνολο των μελών του Συμβουλίου Επιθεώρησης και των επιθεωρητών από αυτούς που έχουν διετή υπηρεσία.

- Πριν την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, τα μέλη των Συμβουλίων Επιθεώρησης και οι Επιθεωρητές παρακολουθούν υποχρεωτικά έκτακτα προγράμματα επιμόρφωσης που διοργανώνονται από την ΕΣΔΙ.

- Στην έδρα του μεγαλύτερου από τα Εφετεία κάθε περιφέρειας, ιδρύεται Γραφείο Γραμματείας Επιθεώρησης, στο οποίο παρέχουν τις υπηρεσίες τους, με αποκλειστική απασχόληση, ένας ή περισσότεροι γραμματείς από το προσωπικό των δικαστηρίων της έδρας του Εφετείου. Αρμοδιότητα του γραφείου είναι να επικουρεί τον επιθεωρητή στο έργο του και ιδίως να συλλέγει τα απαιτούμενα για την διενέργεια της επιθεώρησης των δικαστηρίων και δικαστικών λειτουργών στατιστικά στοιχεία και να συγκεντρώνει τις απαιτούμενες πληροφορίες σχετικά με την πορεία των αποφάσεων των επιθεωρουμένων.

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο τα δικαστήρια και οι Εισαγγελίες κατά την επιθεώρηση θα ελέγχονται για:

α) τα κριτήρια με βάση τα οποία συγκροτούνται τα Τμήματα του δικαστηρίου ή της εισαγγελίας, και κατανέμονται οι υποθέσεις και τα λοιπά καθήκοντα,

β) την ενημερότητα της υπηρεσίας ως προς τη διεκπεραίωση των υποθέσεων και, ιδίως, ως προς τους μέσους χρόνους των διαδικασιών ανά φάση (προσδιορισμό, εκδίκαση, έκδοση απόφασης) και κατηγορία,

γ) την τακτική και ομαλή διεξαγωγή συνεδριάσεων,

δ) την χρήση των νέων τεχνολογιών και

ε) την καταλληλότητα, ασφάλεια και την καθαριότητα των κτιρίων.

Επίσης, κατά την επιθεώρηση θα ελέγχεται:

α) η ικανότητά τους στην απονομή της Δικαιοσύνης,

β) η διεύθυνση της διαδικασίας,

γ) λειτουργία του τμήματος ή του δικαστικού σχηματισμού που προΐστανται,

δ) η διατύπωση των δικαστικών αποφάσεων και βουλευμάτων του τμήματός / σχηματισμού τους και

ε) ο χρόνος δημοσίευσης των σχεδίων που τους παραδίδονται.

Σ΄ όλους τους δικαστικούς λειτουργούς μέχρι και το βαθμό του προέδρου Εφετών κατά την επιθεώρηση θα:

α) ελέγχεται: ιι) η επεξεργασία κάθε υπόθεσης σε συνάρτηση με τη σοβαρότητα και τη δυσχέρειά της, ιι) οι δοθείσες με την απόφαση απαντήσεις και ιιι) η ταχύτητα διεκπεραίωσης κάθε υπόθεσης,

β) διεξάγεται λεπτομερώς κάθε χρήσιμη έρευνα, χωρίς περιορίζεται ο επιθεωρητής στα υποδεικνυόμενα από τους επιθεωρούμενους δικαστικούς λειτουργούς αποφάσεις και στοιχεία,

γ) μελετώνται τα σχετικά με την εργασία των επιθεωρούμενων στατιστικά στοιχεία,

δ) ζητείται η γνώμη του διευθύνοντος του δικαστηρίου,

ε) λαμβάνονται υπόψη οι γραπτές εκθέσεις των προέδρων των τμημάτων που υπηρετούν οι επιθεωρούμενοι,

στ) παρακολουθούνται οι συνεδριάσεις στις οποίες συμμετέχουν οι επιθεωρούμενοι,

ζ) διαπιστώνεται η συμμετοχή των επιθεωρούμενων στα υποχρεωτικά επιμορφωτικά σεμινάρια της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών και

η) και υπάρχει προσωπική επικοινωνία με τους επιθεωρουμένους.

Ακόμη κατά την επιθεώρηση θα ελέγχονται:

1) το ήθος, το σθένος και ο χαρακτήρας,

2) η επιστημονική κατάρτιση,

3) η προσαρμοστικότητα σε νέα καθήκοντα και αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένων των νέων τεχνολογιών,

4) η κρίση και η αντίληψη,

5) η επιμέλεια και η εργατικότητα,

6) η υπηρεσιακή απόδοση ήτοι η ποιότητα, η ποσότητα και η ταχύτητα διεκπεραίωσης υποθέσεων σε σχέση με τη σοβαρότητα και τη δυσχέρειά τους,

7) η ικανότητα στην απονομή της Δικαιοσύνης και στη διεύθυνση της διαδικασίας,

8) η αναίρεση ή εξαφάνιση των αποφάσεων που συνέταξαν οι επιθεωρούμενοι, κατά παραδοχή του αντίστοιχου ένδικου μέσου,

9) η ικανότητα συνεργασίας,

10) η συμπεριφορά του δικαστικού λειτουργού στο δικαστήριο και ιδιαίτερα στο ακροατήριο καθώς και η κοινωνική του παράσταση,

11) η επιβάρυνση από τυχόν πρόσθετα καθήκοντα και η ανταπόκριση σε αυτά.

Τέλος, σύμφωνα με το νομοσχέδιο:

- Τα δικαστήρια θα διαθέτουν στο κοινό σε ηλεκτρονική μορφή δια μέσου της οικείας ιστοσελίδας τους τις δικαστικές αποφάσεις, τις οποίες δημοσιεύουν και οι οποίες έχουν υποστεί κατάλληλη επεξεργασία ανωνυμοποίησης.

- Τα Τμήματα Πληροφορικής των δικαστηρίων για την τεχνική υποστήριξη, συντήρηση και περαιτέρω ανάπτυξη των συστημάτων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών (Τ.Π.Ε.) θα στελεχώνονται από εξειδικευμένο προσωπικό, το οποίο θα υποστηρίζει την λειτουργία των πληροφοριακών συστημάτων της Δικαιοσύνης αδιαλείπτως.

- Θα συσταθούν Επιτροπές Πληροφοριακών Συστημάτων του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου και

- Τα αρχεία των δικαστηρίων θα είναι και σε ηλεκτρονική μορφή.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ