Υπάρχει ένας ισόβιος πρόεδρος με δικαίωμα βέτο, ενδεχομένως ένα τέλος συμμετοχής $1 δισ. και μια αόριστη εντολή, η οποία εκτείνεται πολύ πέρα από τα σύνορα της Λωρίδας της Γάζας.
Ορισμένοι παρατηρητές σημειώνουν καυστικά, ότι το Συμβούλιο Ειρήνης προσομοιάζει σε μεγάλο βαθμό με μια αποκλειστική ιδιωτική λέσχη, παρά με ένα παραδοσιακό πολυμερές όργανο. Ο Τραμπ επέλεξε το πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) για να υπογράψει το ιδρυτικό του καταστατικό, αποκαλώντας το, «άξονα» της στρατηγικής του για να «φέρει ειρήνη στον κόσμο».
Αναφερόμενος στη Λωρίδα της Γάζας είπε ότι: «Οι άνθρωποι που ζουν τόσο άσχημα θα ζήσουν τόσο καλά», αφού προηγουμένως ο γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ, παρουσίασε χάρτες και διαφάνειες της «Νέας Γάζας» και του «Νέου Χαν Γιούνις», που εμφανίζουν φουτουριστικές πόλεις με ουρανοξύστες, παρόμοιες με το Ντουμπάι και τη Ντόχα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος διεκδίκησε για τον εαυτό του τη μόνιμη προεδρία του διοικητικού συμβουλίου, ακόμη και μετά το τέλος της θητείας του, και μίλησε για ένα όργανο ικανό να «κατορθώσει τα πάντα», λειτουργώντας «σε συνδυασμό με τα Ηνωμένα Έθνη». Μια διατύπωση, που έχει τροφοδοτήσει εκτεταμένη αμηχανία μεταξύ των δυτικών συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίοι εκφράζουν τον προβληματισμό, ότι θα μπορούσε να αποδειχθεί ένα φόρουμ «κατά του ΟΗΕ», το οποίο θα βασιζόταν σε πολιτικές ισορροπίες ευνοϊκές για την Ουάσιγκτον. Αυτό, δεδομένου ότι το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ δεν αποτελεί επίσημο όργανο του ΟΗΕ, δεν δεσμεύεται από τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, δεν λογοδοτεί στη Γενική Συνέλευση και δεν έχει θεμέλια συνθήκης.
Ποιοι συμμετέχουν
Μαζί με τον Τραμπ, κατά την ανακοίνωση, ήταν παρόντες εκπρόσωποι των ιδρυτικών χωρών του Συμβουλίου: Μπαχρέιν, Μαρόκο, Αργεντινή, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Βουλγαρία, Ουγγαρία, Ινδονησία, Ιορδανία, Καζακστάν, Κόσοβο, Πακιστάν, Παραγουάη, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Τουρκία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ουζμπεκιστάν και Μογγολία, καθώς και ηγέτες, όπως ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέ Μιλέι και ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν.
Ωστόσο, οι αντιπροσωπείες από τις άλλες μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις και τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, με εξαίρεση τις Ηνωμένες Πολιτείες, απουσίαζαν εμφανώς.
Η Κίνα δεν έχει λάβει ακόμη θέση, η Ρωσία έχει κάνει γνωστό ότι βρίσκεται στη φάση της «διαβούλευσης», ενώ οι προσκεκλημένες ευρωπαϊκές χώρες –Γαλλία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο μεταξύ άλλων– αρνήθηκαν την πρόσκληση για τη συμμετοχή στο διοικητικό συμβούλιο όπου, τελικά, θα μπορούσε να συμμετέχει και ο Βλαντιμίρ Πούτιν.
Από τις ευρωπαϊκές χώρες την πρόσκληση αποδέχτηκαν η Ουγγαρία και η Βουλγαρία.
Η Βρετανίδα ΥΠΕΞ, Yvette Cooper, είπε ότι το Η.Β. υποστηρίζει ισχυρά το πρόγραμμα του Αμερικανού Προέδρου για τη Γάζα, έχει όμως επιφυλάξεις για τη ρωσική συμμετοχή και η χώρα της δεν θα συμμετάσχει στην πρωτοβουλία.
Είναι αξιοσημείωτο, ότι στα σχετικά με το Συμβούλιο έγγραφα δεν μνημονεύεται η Παλαιστινιακή Αρχή, ενώ ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε, ότι συμφώνησε να συμμετάσχει στο διοικητικό συμβούλιο — μια απόκλιση από μια προηγούμενη στάση, όταν το γραφείο του επέκρινε τη σύνθεση μιας άλλης επιτροπής που έχει αναλάβει την επίβλεψη της Γάζας.
Η διοικητική δομή του Συμβουλίου Ειρήνης συμπεριλαμβάνει:
Το Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο ενεργεί ως το κύριο διοικητικό σκέλος του Συμβουλίου της Ειρήνης, και αποτελείται από ηγέτες κρατών, με πρόεδρο τον Τραμπ. Αναφέρεται (Reuters) ότι έχουν σταλεί περίπου 60 προσκλήσεις. Μέλος του ΔΣ φέρεται να είναι και ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν.
Το Εκτελεστικό Συμβούλιο, με έμφαση στη διπλωματία και τις επενδύσεις. Έχουν ανακοινωθεί επτά διορισμένα μέλη, μεταξύ των οποίων οι, Μ. Ρούμπιο (Αμερικανός ΥΠΕΞ), Τ. Μπλαιρ (πρώην πρωθυπουργός Η.Β.), Σ. Γουίτκοφ (Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος), Τζ. Κούσνερ (Αμερικανός επιχειρηματίας και διαπραγματευτής, συγγενής του Τραμπ), κ.α.
Η Εκτελεστική Επιτροπή για τη Γάζα, όργανο αρμόδιο για την κατεύθυνση της Εθνικής Επιτροπής για την Διοίκηση της Γάζας, η οποία θα διοικήσει την περιοχή. Έχει αναφερθεί ότι διορίστηκε ο επικεφαλής μαζί με άλλα δέκα μέλη, μεταξύ των οποίων οι, Ρούμπιο, Μπλαιρ, Γουίτκοφ, Κούσνερ, ο Τούρκος ΥΠΕΞ Φιντάν κ.ά.
Θα πρέπει να σημειωθεί, όμως, ότι όπως εκτιμάται, υπάρχουν σημαντικές ασάφειες τόσο στο καταστατικό του Συμβουλίου, όσο και στον σκοπό του.
Ένα όργανο πίεσης
Το Συμβούλιο Ειρήνης προτάθηκε τον Οκτώβριο του 2025 και εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον επόμενο μήνα. Αρχικός σκοπός του ήταν να επιβλέψει την κατάπαυση του πυρός (από τον Οκτώβριο του 2025) στη Γάζα.
Κατά την αρχική παρουσίασή του, το Συμβούλιο της Ειρήνης συνδέθηκε με την υποστήριξη της διοίκησης, ανασυγκρότησης και οικονομικής ανάκαμψης της Λωρίδας της Γάζας ως μέρος ενός σχεδίου ειρήνης για την περιοχή, έχοντας ως βάση το σχετικό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Η συγκρότησή του Συμβουλίου ανακοινώθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2026.
Η επιλογή των μελών αποδίδεται στον ίδιο τον Τραμπ, ενώ έχει αναφερθεί, ότι θα απαιτείται η καταβολή $1 δισ. για μόνιμη θέση σ’ αυτό. Αντίθετα προς το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας που του δίνει συγκεκριμένη, τοπικά και χρονικά, εντολή για τη διασφάλιση της ειρήνης στη Λωρίδα, το καταστατικό του Συμβουλίου υπονοεί, σύμφωνα με παρατηρητές, παγκόσμια εμβέλεια στην αποστολή του.
Κατά την παρουσίαση του Συμβουλίου, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε, ότι δεν είχε ποτέ τη βοήθεια των Ηνωμένων Εθνών, εξ ου και η ανάγκη ύπαρξης του Συμβουλίου της Ειρήνης, το οποίο θα μπορούσε να υποκαταστήσει τα Ηνωμένα Έθνη, δηλ. στην πράξη το Συμβούλιο Ασφαλείας, με παράλληλη συνέχιση της λειτουργίας του Οργανισμού.
Στην ομιλία του στο Νταβός, ο Τραμπ συνέδεσε το νέο σώμα με τα προσωπικά επιτεύγματά του, επαναλαμβάνοντας ότι είχε επιλύσει «οκτώ πολέμους» και σημείωνε «σαφή πρόοδο» προς τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία.
Υποστήριξε επίσης μια σκληρή γραμμή απέναντι στο Ιράν, αναφέροντας, ότι οι πρόσφατες απειλές και επιδρομές εναντίον πυρηνικών στόχων ήταν «καθοριστικές για την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός» μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς. «Δηλώσεις οι οποίες ενισχύουν την εντύπωση, ότι το Συμβούλιο θεωρείται περισσότερο όργανο πολιτικής πίεσης ( FT) και μέσο ανάδειξης του δόγματος 'Donroe', παρά ως σταθερή αρχιτεκτονική συλλογικής ασφάλειας».
Αρχικά υποστηριζόμενο από την ψήφο του Συμβουλίου Ασφαλείας, στο πλαίσιο της κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα, το BOP (Board Of Peace) που παρουσιάστηκε στην Ελβετία, εκτιμάται ότι έχει σχεδιαστεί με μονομερή τρόπο, ώστε να ισορροπεί την αμερικανική βούληση με τις παγκόσμιες συνθήκες.
Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF) του Νταβός διευκρίνισε επί του προκειμένου, ότι η παρουσίαση του ΒΟΡ και η υπογραφή του ιδρυτικού καταστατικού διοργανώθηκε από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, στο περιθώριο της ετήσιας συνάντησης, και ότι το WEF περιορίστηκε στη «διευκόλυνση της συνόδου» διαθέτοντας τους χώρους του Συνεδριακού Κέντρου.
Εναλλακτική λύση για τον ΟΗΕ;
Σύμφωνα με τα περισσότερα σχόλια στον διεθνή Τύπο, η επιλογή των Ευρωπαίων ηγετών να μην ενταχθούν στο σώμα αποδείχθηκε σωστή. Το BOP, σημειώνουν τα διάφορα μέσα, φαίνεται να συγκεντρώνει κυρίως απολυταρχικούς ηγέτες οι οποίοι επιδιώκουν να κερδίσουν την εύνοια του προέδρου των ΗΠΑ, ο οποίος θα έχει την εξουσία να διορίζει και να απομακρύνει κράτη μέλη -μια απόφαση που θα μπορούσε να ανατραπεί μόνο με πλειοψηφία δύο τρίτων των μελών- και να ορίσει τον διάδοχό του.
Ο Τραμπ εμφανίζεται σχεδόν εχθρικός προς τον ΟΗΕ, αποσύροντας τις ΗΠΑ από 31 οντότητες του Οργανισμού, οι οποίες, κατ’ αυτόν, λειτουργούν «αντίθετα με τα εθνικά συμφέροντα, την ασφάλεια, την οικονομική ευημερία ή την κυριαρχία της Ουάσιγκτον» ( Eνημερωτικό Δελτίο του Λευκού Οίκου 7/1/2026). Οι ΗΠΑ έχουν ήδη αποσυρθεί από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ (UNHRC) και έχουν αναγγείλει την αποχώρησή τους από την Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα κ.ά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αρνείται εντούτοις, ότι το Συμβούλιο Ειρήνης έχει σχεδιαστεί για να ανταγωνίζεται τα Ηνωμένα Έθνη και εκτιμά, ότι θα μπορούσε να συνεργαστεί με τον διεθνή οργανισμό.
Πηγή εντός της γερμανικής κυβέρνησης παραδέχτηκε, ότι εάν ο Τραμπ κατόρθωνε να πείσει ένα μεγάλο αριθμό χωρών να ενταχθούν στο BOP, αυτό θα ήταν ιδιαίτερα κρίσιμο για το διεθνές δίκαιο «όπως το γνωρίζουμε».
Το θέμα και οι επιπτώσεις της δραστηριότητας του Συμβουλίου συζητήθηκαν επίσης, μεταξύ άλλων, κατά τη διάρκεια της έκτακτης συνόδου κορυφής (22/1) των ηγετών της ΕΕ.
«Έχουμε σοβαρές αμφιβολίες, όσον αφορά ορισμένο αριθμό στοιχείων για τον χάρτη του Συμβουλίου Ειρήνης, για το πεδίο δράσης του, τη διακυβέρνησή του και τη συμβατότητά του με τον χάρτη των Ηνωμένων Εθνών», είπε ο Ντι Κόστα μετά το πέρας της υπόψη συνόδου των 27 στις Βρυξέλλες.
Κατά τη σύνοδο αυτή, οι Ευρωπαίοι ηγέτες χαιρέτησαν επίσης την υπαναχώρηση του Αμερικανού Προέδρου για επιβολή τιμωρητικών δασμών στις ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες αντιτίθενται στην τοποθέτησή του απέναντι στη Γροιλανδία και τη Δανία, ενώ επανέλαβαν την αλληλεγγύη τους προς αυτές. Σύμφωνα με εκτιμητές η υπαναχώρηση του Τραμπ θα μπορούσε να αποδοθεί στην αποφασιστική στάση των Ευρωπαίων, τον προβληματισμό των αγορών και το διαπραγματευτικό στυλ του προέδρου.
Τα γεγονότα των τελευταίων εβδομάδων καταδεικνύουν, ότι προκειμένου να αποφευχθούν δυσάρεστες εκπλήξεις, απαιτείται από τους Ευρωπαίους διαρκής επιφυλακή και συνετή αποστασιοποίηση από την αμερικανική εξάρτηση, με στόχο την μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία.
Υπάρχουν όμως και εκείνοι που φοβούνται, ότι με την υπαναχώρηση του Τραμπ από την επιβολή τιμωρητικών δασμών, και μια ενδεχόμενη λύση στην κρίση της Γροιλανδίας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα μπορούσαν να χάσουν την εστίαση την οποία, υπό το κράτος των πιέσεων, επέτυχαν την προηγούμενη εβδομάδα. Ας ελπίσουμε όμως, ότι το κίνητρο συνασπισμού το οποίο δημιούργησε αυτή η κρίση θα παραμείνει ισχυρό. Άλλωστε, ο Τσώρτσιλ συμβούλευε «Μην αφήνετε μια καλή κρίση να πάει χαμένη».
* Ο Νικήτας Σίμος είναι Οικονομολόγος, Γεωπολιτικός Αναλυτής
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.