Η χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) για την παραγωγή περιεχομένου —κειμένου, εικόνας ή μουσικής— αναδεικνύει ένα κρίσιμο νομικό ερώτημα: αν και υπό ποιες προϋποθέσεις γεννάται πνευματικό δικαίωμα, και ποιο πρόσωπο θεωρείται δημιουργός του.
Στην ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία, η προστασία του πνευματικού δικαιώματος προϋποθέτει πρωτότυπο πνευματικό δημιούργημα το οποία είναι αποτέλεσμα ανθρώπινης δημιουργίας.
Σύμφωνα με την εθνική αλλά και τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η πρωτοτυπία συνδέεται με την έκφραση της προσωπικότητας του δημιουργού, μέσω ελεύθερων και δημιουργικών επιλογών κατά τη δημιουργική διαδικασία.
Υπό το πρίσμα αυτό, όταν το παραγόμενο αποτέλεσμα προκύπτει πλήρως αυτοματοποιημένα από ένα γλωσσικό μοντέλο (Large language model γνωστό και ως LLM), χωρίς ουσιαστική ανθρώπινη παρέμβαση στη μορφή, στη δομή ή στο τελικό δημιουργικό αποτύπωμα, η θεμελίωση πνευματικού δικαιώματος υπέρ του χρήστη ή του παρόχου της τεχνολογίας δεν είναι αυτονόητη και συχνά αμφισβητείται.
Στην πράξη, η κρίσιμη διάκριση εντοπίζεται στα εξής σημεία:
Ο άνθρωπος ως δημιουργός
Όσο η ανθρώπινη συμβολή εκδηλώνεται μέσω συγκεκριμένων δημιουργικών επιλογών —όπως η αρχική σύλληψη, η δομή, η επιλογή ή απόρριψη παραλλαγών, η επιμέλεια, η σύνθεση και η τελική διαμόρφωση του έργου, τόσο ενισχύεται το επιχείρημα ότι το τελικό αποτέλεσμα συνιστά ανθρώπινο δημιούργημα. Αντίθετα, η απλή εισαγωγή ενός γενικού prompt (δηλ. η οδηγία, κατεύθυνση που δίνει σε ένα μοντέλο ΤΝ), χωρίς περαιτέρω δημιουργική πρωτοτυπία, δύσκολα αρκεί για τη θεμελίωση πνευματικού δικαιώματος.
Κίνδυνος προσβολής δικαιωμάτων τρίτων
Ανεξαρτήτως του ζητήματος της δημιουργίας, εάν το παραγόμενο αποτέλεσμα αναπαράγει ή προσομοιάζει ουσιωδώς προστατευόμενα έργα, ενδέχεται να προκύψουν αξιώσεις για προσβολή πνευματικής ιδιοκτησίας ή και αθέμιτο ανταγωνισμό. Το γεγονός ότι το περιεχόμενο παρήχθη μέσω ΤΝ δεν αίρει, από μόνο του, τη σχετική ευθύνη.
Στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης, το ερώτημα «ποιος είναι ο δημιουργός» δεν απαντάται με αναφορά στο εργαλείο ή στον αλγόριθμο καθαυτό. Κρίνεται πρωτίστως από την ένταση και τη φύση της ανθρώπινης δημιουργικής συμβολής, καθώς και από το συμβατικό και κανονιστικό πλαίσιο χρήσης της εκάστοτε τεχνολογίας.
* Η Βιργινία Κόκιου είναι Δικηγόρος, Senior Associate at APLegal, Νομική Σύμβουλος Ειδικού Γραμματέα Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.