Στον δημόσιο διάλογο συχνά διαβάζεις ή ακούς διάφορους ανθρώπους να επικαλούνται παραδείγματα του εξωτερικού για τη λύση της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα. Έχει λογική πχ να δούμε τι κάνει για το θέμα η Νέα Υόρκη ή το Βερολίνο και να το κάνουμε και εμείς; Ή το να προσπαθείς να εφαρμόσεις πχ τα μέτρα της Γερμανίας στην Ελλάδα είναι μία ουτοπία, μιας και τα αίτια του προβλήματος στη χώρα μας είναι διαφορετικά;
Δεδομένο νο.1: Η Ελλάδα βιώνει μία οξύτατη στεγαστική κρίση. Αυτό το γεγονός κατανοεί η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων, όπως καταδεικνύεται από τα 4 Βαρόμετρα της Αγοράς Ακινήτων που έχουν δημοσιευθεί ως τώρα (θα παρουσιάσω το 5ο στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 17 Ιανουαρίου, μαζί με τον επ. καθηγητή του ΔΠΘ Γιώργο Σιάκα). Πάνω από το 85% των πολιτών θεωρούν πως και κρίση υπάρχει και επηρεάζει πολύ κόσμο.
Δεδομένο νο.2: Η πλειοψηφία των προτάσεων στον δημόσιο λόγο δεν ασχολούνται με τις αιτίες του προβλήματος. Ακόμη και αυτήν την εβδομάδα κατά τη διάρκεια ενός συνεδρίου για τα ακίνητα ένας από τους κεντρικούς ομιλητές εξήγησε πως οι τιμές των ακινήτων είναι πολύ μεγάλες για το εισόδημα του μέσου Έλληνα (σωστά) και ως λύσεις πρότεινε:
- Να γίνει πρόγραμμα «Το Σπίτι μου, 3»
- Να δοθούν πάσης φύσεως κίνητρα σε πολίτες για να μπορούν να πάρουν σπίτι
- Να δημιουργηθούν διάφορα κρατικά προγράμματα που θα ενισχύσουν ακόμη περισσότερους ανθρώπους να αγοράσουν την κατοικία που επιθυμούν.
Δηλαδή σε μία αγορά με έλλειψη προσφοράς ακινήτων «σε προσιτές τιμές», πρότεινε να πολλαπλασιάσουμε τη ζήτηση. Ποιο θα είναι το αποτέλεσμα από μία τέτοια πρόταση; (Θα έπρεπε να είναι αυτονόητο, αλλά φαίνεται πως δεν...)
- 10 άνθρωποι θέλουν να φάνε ένα μήλο.
- Έχουμε 5 μήλα διαθέσιμα και είναι ακριβά.
- Αν αυξήσουμε τους ενδιαφερόμενους σε 30 – 40... θα βρουν περισσότερα μήλα;
- Ή θα γίνουν ακόμη πιο ακριβά τα 5 μήλα που έχουμε;
Τα ίδια και χειρότερα ισχύουν με όλες και όλους που είναι «γενναιόδωροι» (με τις περιουσίες των άλλων), προτείνοντας ως λύση πρακτικά να... εκβιάσουμε τους ιδιοκτήτες κλειστών σπιτιών για να τα βγάλουν στην αγορά.
Θα σου δώσει κάποιος το σπίτι του επειδή θα τον εκβιάσεις; (Εσύ θα πήγαινες εκβιαστικά να... δουλεύεις 2 ώρες τη μέρα στα χωράφια, για να γίνουν πιο φθηνά τα τρόφιμα, μιας και το δικαίωμα στην τροφή είναι κοινωνικό αγαθό;)
Οι δύο διαφορές της Ελλάδας σε σχέση με το εξωτερικό
Όλοι όσοι καταθέτουν τέτοιες προτάσεις δείχνουν να ξεχνάνε τόσο τα αίτια του προβλήματος στην Ελλάδα, όσο και τις δύο μεγάλες μας διαφορές σε σχέση με το εξωτερικό.
1η διαφορά: Στην Ελλάδα έχουμε σπίτια που είναι κλειστά. Στο εξωτερικό όχι
Την Τετάρτη 22.10.2025 παρακολούθησα το debate για τη θέση του δημάρχου της Νέας Υόρκης (αν το δεις και εσύ στο YouTube σχεδόν θα... λυπηθείς τους καημένους τους νεοϋορκέζους και μπορεί να μου προτείνεις να κάνουμε κάποιον έρανο, να τους βοήθησουμε, με βάση όσα είπαν οι υποψήφιοι). Εννοείται πως το στεγαστικό ζήτημα ήταν και εκεί το νο.1 θέμα διαλόγου, όπως θα είναι και στην Ελλάδα στο μέλλον, αν συνεχίσουμε να κάνουμε «πολύ λίγα» για το θέμα. Έχει όμως σημασία να δούμε δύο λεπτομέρειες:
Α. Κάθε υποψήφιος πρότεινε ένα μεγάλο πρόγραμμα ανοικοδόμησης, για εκατοντάδες χιλιάδες κατοικίες.
Β. Ένας υποψήφιος είπε πως πρέπει να ληφθούν μέτρα για τα 6.000 κλειστά σπίτια (σε μία πόλη με πληθυσμό σχεδόν ίσο με αυτόν της... Ελλάδας).
Δηλαδή η Νέα Υόρκη έχει ελάχιστα κλειστά σπίτια και ανάγκη από νέες κατοικίες!
Το ίδιο ισχύει για την πλειοψηφία των μεγαλουπόλεων στον δυτικό κόσμο, μιας και εκεί συγκεντρώθηκαν πολίτες από κάθε σημείο της χώρας τους, αλλά συχνά και όλου του πλανήτη.
Αυτή όμως είναι και η πρώτη διαφορά με την Ελλάδα! Στη χώρα μας έχουμε σπίτια, που είναι κλειστά! Αν τα ανοίγαμε, δεν θα είχαμε πρόβλημα!
Κάθε δημοσιολογούντας που συγκρίνει πχ τη Νέα Υόρκη (και άλλες πόλεις) με την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη δείχνει να αγνοεί αυτή τη μεγάλη διαφοροποίηση! Επικαλείται μέτρα που εφαρμόζονται αλλού, αγνοώντας / αδιαφορώντας για το περιβάλλον στο οποίο εφαρμόζονται (το context, όπως λέμε εμείς στην Κατερίνη το πλαίσιο στο οποίο γίνεται κάτι).
Στην Ελλάδα η λύση δεν θα περάσει από την κατασκευή (ακριβών) κατοικιών, που λίγοι μπορούν να πληρώσουν, αλλά από το άνοιγμα των εκατοντάδων χιλιάδων κλειστών σπιτιών, που έχουν:
- Ιδιώτες ιδιοκτήτες, που δεν τα ανοίγουν λόγω φορολογίας και φόβου για τυχόν καταστροφή τους
- Το κράτος, οι πάσης φύσεως φορείς του, ιδρύματα κλπ
- Τράπεζες και funds
- Η Εκκλησία, τα μοναστήρια κλπ
Με εκατοντάδες χιλιάδες κλειστές κατοικίες στην Ελλάδα, το να θέλουμε να αντιγράψουμε λύσεις από χώρες που δεν έχουν κλειστά σπίτια είναι... λάθος.
2η διαφορά: Στο εξωτερικό ο ιδιοκτήτης σπιτιού προστατεύεται. Στην Ελλάδα σχεδόν καθόλου
Όποιος έχει ζήσει στον δυτικό κόσμο ή έχει πληρώσει για συγγενή του που έζησε / σπούδασε εκεί, ξέρει κάτι αυτονόητο:
- Για να ενοικιάσει ένα σπίτι θα πρέπει να αποδείξει ότι έχει τα εισοδήματα για να το πληρώσει, ή να καταβάλλει προκαταβολικά τα ενοίκια.
- Αν το ενοικιάσει και προβεί σε καταστροφές, τότε γρήγορα αυτό θα αποκαλυφθεί και με συνοπτικές διαδικασίες θα κληθεί να πληρώσει για αυτές.
- Εννοείται πως σε περίπτωση μη πληρωμής / καταστροφών οι πιθανότητες να βρει σπίτι προς ενοικίαση στο μέλλον μειώνονται δραματικά.
Άρα σε αυτές τις χώρες ο ιδιοκτήτης προστατεύεται, μαζί με την περιουσία του!
Συμβαίνει αυτό στην Ελλάδα; Υπάρχει κάποιος που μπορεί να το υποστηρίξει;
Αυτός είναι και ο ένας από τους δύο βασικούς λόγους που πολλοί ιδιοκτήτες κρατούν κλειστά τα σπίτια τους!
Όταν λοιπόν διαβάζεις τους πάσης φύσεως «επαναστάτες» να προτείνουν πχ «φόρο κατοχής» ή «πολλαπλάσιο ΕΝΦΙΑ σε όποιον έχει κλειστό ένα σπίτι, επειδή αυτό συμβαίνει και στη χώρα Χ», να θυμάσαι πως υπάρχει μία απάντηση που τους κάνει να παγώνουν: «Οκ, εκεί όμως προστάτευσαν πρώτα την ιδιοκτησία. Να εφαρμόσουμε και εμείς πρώτα τα μέτρα της χώρας αυτής που θα προστατεύσουν απόλυτα τον ιδιοκτήτη. Μετά, αν μείνουν κλειστά σπίτια, να συζητήσουμε για άλλα μέτρα».
Αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε τη στεγαστική κρίση, ας εντοπίσουμε τις πραγματικές αιτίες της και ας ασχοληθούμε με τη «θεραπεία» τους
Η Ελλάδα δεν έχει τα ίδια θέματα με τις άλλες χώρες. Το να προσπαθήσουμε να εφαρμόσουμε εδώ «θεραπείες» που εφαρμόστηκαν αλλού (με αποτυχία), αγνοώντας τις πραγματικές αιτίες του προβλήματος, είναι σαν να...
- Πάει κάποιος στο νοσοκομείο, όμως όχι για έμφραγμα, αλλά για πόνο στο γόνατο.
- Επειδή ο προηγούμενος που ήρθε είχε έμφραγμα, οι γιατροί παραλαμβάνουν και τον νέο ασθενή και του δίνουν φάρμακα / προσπαθούν να τον... επαναφέρουν από έμφραγμα (που δεν έχει)
- Το αποτέλεσμα είναι και το γόνατο να μη γίνει καλά και ο άνθρωπος να αποκτήσει σοβαρότερα προβλήματα!
Για το κράτος οι λύσεις περνούν μέσα από την περσινή μου πρόταση που αφορά τη δυνατότητα του αγοραστή να τακτοποιήσει αυτός το ακίνητο που θα αγοράσει (γιατί αν περιμένει από το κράτος, τα ιδρύματα, την Εκκλησία, ακόμη και τις καταστάσεις πολυϊδιοκτησίας, θα αργήσει πολύ).
Για τα κλειστά σπίτια των ιδιωτών η λύση περνάει από τη μείωση της φορολογίας (καλό το βήμα που έγινε φέτος, αλλά δεν είναι αρκετό) και την προστασία των ιδιοκτητών από τυχόν κακοπροαίρετους ενοικιαστές.
Όσο αγνοούμε τις διαφορές μας με τους ξένους και απλά «παπαγαλίζουμε μέτρα», τόσο θα βυθιζόμαστε περισσότερο στη στεγαστική κρίση...
Και κάθε χρόνο η επίλυσή της θα γίνεται όλο και δύσκολη... όλο και πιο ακριβή...
Εσύ τι γνώμη έχεις;
*Ο Ηλίας Π. Παπαγεωργιάδης διοικεί τον όμιλο εταιρειών MORE, είναι επενδυτής, αναλυτής και σύμβουλος. Στις 16 και 17 Ιανουαρίου οργανώνει το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών την τρίτη του μεγάλη εκδήλωση με τίτλο «Ελλάδα 2026. Επιχειρείν, Ακίνητα, Επενδύσεις». Τον Νοέμβριο θα κυκλοφορήσει το βιβλίο που συνέγραψε μαζί με τον κ. Στράτο Παραδιά με τίτλο «Αγοράζω Σπίτι» από τις εκδόσεις Καστανιώτη.
ilias@iliaspapageorgiadis.com
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.