Νέα συζήτηση για το περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων και τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται στα παιδιά η έννοια της οικογένειας έχει ανοίξει τις τελευταίες ημέρες, μετά τη δημοσιοποίηση αποσπασμάτων και εικόνων από δύο νέα διδακτικά βιβλία του Δημοτικού.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Δημοκρατία, πρόκειται για το βιβλίο Γλώσσας της Β΄ Δημοτικού «Η γλώσσα μου», των Εκδόσεων Νήσος, και το βιβλίο Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή της ΣΤ΄ Δημοτικού, των Εκδόσεων Πουκαμισάς.
Και τα δύο εγχειρίδια έχουν ενταχθεί στα νέα διδακτικά πακέτα που έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του Πολλαπλού Βιβλίου.
Σημαντική είναι η διευκρίνιση ότι τα συγκεκριμένα βιβλία δεν είναι αυτά που θα διανεμηθούν στους μαθητές από τον Σεπτέμβριο του 2026.
Έχουν ενταχθεί στο νέο σύστημα του Πολλαπλού Βιβλίου και προορίζονται για χρήση από το σχολικό έτος 2027-2028, όταν το νέο σύστημα θα εφαρμοστεί στην πράξη.
Παράλληλα, στο πλαίσιο του Πολλαπλού Βιβλίου, τα συγκεκριμένα εγχειρίδια δεν αποτελούν τη μοναδική επιλογή για τους εκπαιδευτικούς.
Τι αναφέρει το βιβλίο της Β΄ Δημοτικού
Στο βιβλίο Γλώσσας της Β΄ Δημοτικού, στην πρώτη θεματική ενότητα με τίτλο «Ποιοι είναι οι σημαντικοί αγαπημένοι γύρω μας;», παρουσιάζονται μέσα από εικονογραφήσεις διαφορετικές οικογενειακές συνθέσεις.
Στο υλικό που έχει δημοσιοποιηθεί εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, οικογένειες στις οποίες υπάρχουν δύο πατέρες ή δύο μητέρες.
Η σχετική δραστηριότητα καλεί τους μαθητές να παρατηρήσουν τις εικόνες, να τις σχολιάσουν και να αναγνωρίσουν με ποια από αυτές μοιάζει περισσότερο η δική τους οικογένεια. Στη συνέχεια, τα παιδιά μπορούν να ζωγραφίσουν τη δική τους οικογένεια.
Η συγκεκριμένη παρουσίαση προκάλεσε αντιδράσεις, κυρίως σε σχέση με την ηλικία των μαθητών στους οποίους απευθύνεται το βιβλίο και το κατά πόσο και με ποιον παιδαγωγικό τρόπο θα πρέπει να παρουσιάζονται διαφορετικές οικογενειακές πραγματικότητες στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού.
Υπάρχει, ωστόσο, μία κρίσιμη παράμετρος: στο πλαίσιο του Πολλαπλού Βιβλίου, το συγκεκριμένο βιβλίο της Γλώσσας Β΄ Δημοτικού αποτελεί μία από τέσσερις διαθέσιμες επιλογές. Οι εκπαιδευτικοί θα είναι εκείνοι που θα επιλέγουν το διδακτικό υλικό που θα χρησιμοποιήσουν.
Πιο αναλυτική είναι η αναφορά στις διαφορετικές μορφές οικογένειας στο βιβλίο Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή της ΣΤ΄ Δημοτικού, το οποίο έχει συγγράψει ο κοινωνιολόγος Μανούσος Μαραγκουδάκης.
Στην πρώτη ενότητα, με τίτλο «Η ελληνική οικογένεια», το βιβλίο αναφέρεται στη «μεγάλη πολυμορφία» των οικογενειακών σχημάτων και παρουσιάζει διαφορετικούς τύπους οικογένειας.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πυρηνική, η μονογονεϊκή, η εκτεταμένη και η θετή οικογένεια, ενώ υπάρχει ξεχωριστή αναφορά στην «οικογένεια με δύο γονείς του ίδιου φύλου».
Σε επόμενη δραστηριότητα οι μαθητές καλούνται να χωριστούν σε ομάδες, να αναλάβουν έναν τύπο οικογένειας και να δημιουργήσουν σχετική αφίσα, χρησιμοποιώντας εικόνες και φωτογραφίες. Παράλληλα, καλούνται να απαντήσουν σε ποια κατηγορία ανήκει η δική τους οικογένεια.
Το συγκεκριμένο βιβλίο έχει κωδικό 95 στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων, εντάχθηκε επισήμως στις 8 Απριλίου 2026 και έχει καταχωριστεί στο επίσημο ψηφιακό αποθετήριο «Μελίσπη» του ΔΙΟΦΑΝΤΟΥ.
Ως συγγραφέας αναφέρεται ο Μανούσος Μαραγκουδάκης, ενώ ως ανάδοχος του διδακτικού πακέτου αναφέρονται οι Εκδόσεις Πουκαμισάς.
Και στην περίπτωση της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της ΣΤ΄ Δημοτικού, πάντως, το συγκεκριμένο βιβλίο δεν αποτελεί τη μοναδική επιλογή, καθώς είναι μία από τρεις διαθέσιμες επιλογές στο νέο σύστημα.
Μαρινάκης: «Στην κυβέρνηση δεν υπάρχει woke ατζέντα»
Στο θέμα αναφέρθηκε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, σε ραδιοφωνική του συνέντευξη στο MEGA NEWS 104,6.
«Ως πατέρας ενός παιδιού τριών ετών με απασχόλησε πολύ αυτή η είδηση», ανέφερε, σημειώνοντας ότι το υπουργείο Παιδείας έχει δώσει υπηρεσιακή απάντηση σχετικά με τον τρόπο κατάρτισης του προγράμματος σπουδών και επιλογής των βιβλίων.
«Θεωρώ -και αυτό είναι κάτι το οποίο θα το πω χωρίς να φοβάμαι- όπως έχω αποδείξει ότι απαντάω, ότι όταν επιλέγουμε βιβλία, όταν επιλέγουμε προγράμματα σπουδών ειδικά για παιδιά δημοτικού, πολλώ δε μάλλον για παιδιά πρώτης, δευτέρας, τρίτης δημοτικού, πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και να δείχνουμε αυξημένη ευαισθησία», τόνισε.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απέρριψε, ωστόσο, την άποψη ότι η συγκεκριμένη συζήτηση αποτελεί ένδειξη κυβερνητικής «woke ατζέντας».
«Ένα ολόκληρο κράτος, οι δημόσιες υπηρεσίες, οι νόμοι οι οποίοι έχουν ψηφιστεί, ο τρόπος που κάποιος βγάζει ταυτότητα, ο τρόπος που κάποιος βγάζει διαβατήριο από πουθενά δεν προκύπτει, από καμία νομοθέτηση, από καμία απόφαση Υπουργών, Υφυπουργών, Γενικών γραμματέων ότι η Κυβέρνηση αυτή έχει έστω και υποψία εφαρμογής woke ατζέντα», ανέφερε.
Όπως είπε, θα πρέπει να διαχωρίζεται η ανάδειξη ενός ζητήματος από την απόδοση συγκεκριμένου πολιτικού κινήτρου στην κυβέρνηση.
«Άλλο πράγμα η ανάδειξη ενός θέματος και η αντιμετώπισή του, και άλλο πράγμα το κίνητρο για woke ατζέντα -να μην αλλάζουμε το μέγεθος των ειδήσεων. Ναι, να απαντάμε στον κόσμο και το κάθε Υπουργείο, αλλά είναι άλλο πράγμα κάτι που μπορεί να ενόχλησε. Και εγώ δεν έκρυψα τα λόγια μου. Και είναι άλλο πράγμα να πει κανείς, ότι για αυτούς τους λόγους η Κυβέρνηση αυτή έχει woke ατζέντα», σημείωσε.
«Ούτε έχει τέτοια διάθεση, ούτε εφαρμόζει τέτοια πολιτική, ούτε πρόκειται να εφαρμόσει», υπογράμμισε ο κ. Μαρινάκης.
Και κατέληξε με μία σαφή τοποθέτηση για το ζήτημα των φύλων και της γονεϊκής ιδιότητας:
«Τα φύλα είναι δύο. Ο πατέρας είναι πατέρας, η μητέρα είναι μητέρα. Ούτε Γονέας 1 υπάρχει ούτε Γονέας 2 υπάρχει».
Μαραγκουδάκης: Δεν πρόκειται για «woke ατζέντα»
Τον χαρακτηρισμό περί «woke ατζέντας» απέρριψε και ο συγγραφέας του βιβλίου της ΣΤ΄ Δημοτικού, Μανούσος Μαραγκουδάκης.
Μιλώντας στο MEGA NEWS 104,6, ο κοινωνιολόγος υποστήριξε ότι η αναφορά στις οικογένειες ομόφυλων ζευγαριών εντάσσεται στην παρουσίαση των σύγχρονων μορφών οικογένειας και δεν αποτελεί ιδεολογική προώθηση.
Όπως επισήμανε, το βιβλίο καταγράφει, μαζί με άλλες μορφές οικογένειας, και τις οικογένειες ομόφυλων γονέων, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για αναφορά σε μία κοινωνική και νομική πραγματικότητα.
Η ενότητα, άλλωστε, δεν περιορίζεται στη συγκεκριμένη μορφή οικογένειας, αλλά επιχειρεί να παρουσιάσει ένα ευρύτερο φάσμα οικογενειακών σχημάτων, από την πυρηνική και τη μονογονεϊκή έως την εκτεταμένη και τη θετή οικογένεια.
Τι απαντούν πηγές του ΙΕΠ
Πηγές του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, με αφορμή το δημοσίευμα της εφημερίδας «Δημοκρατία», επισημαίνουν ότι το ΙΕΠ, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, ολοκλήρωσε το έργο της αξιολόγησης και έγκρισης της πλειονότητας των νέων διδακτικών βιβλίων που γράφτηκαν με βάση τα νέα Προγράμματα Σπουδών Γενικής Εκπαίδευσης. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε με την έκδοση της υπ’ αριθ. 44731/ΓΔ4/2026 Υπουργικής Απόφασης, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 2047/8-4-2026.
Όπως σημειώνουν, πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα ανανέωσης του εκπαιδευτικού υλικού των τελευταίων δεκαετιών. Το έργο ξεκίνησε το 2023 και περιλαμβάνει 230 διδακτικά πακέτα, με συνολικά 440 βιβλία για 103 γνωστικά αντικείμενα, από την Α΄ Δημοτικού έως και την Α΄ Λυκείου.
Ολόκληρη η απάντηση:
Σχετικά με το δημοσίευμα της εφημερίδας «Δημοκρατία» επισημαίνονται τα ακόλουθα: Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, ολοκλήρωσε το έργο της αξιολόγησης και έγκρισης της πλειονότητας των διδακτικών βιβλίων που γράφτηκαν με βάση τα νέα Προγράμματα Σπουδών Γενικής Εκπαίδευσης, με την έκδοση της υπ’ αριθ. 44731/ΓΔ4/2026 Υπουργικής Απόφασης, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 2047/8-4-2026. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα ανανέωσης του εκπαιδευτικού υλικού των τελευταίων δεκαετιών, το οποίο ξεκίνησε το 2023 και περιλαμβάνει 230 διδακτικά πακέτα, με συνολικά 440 βιβλία για 103 γνωστικά αντικείμενα, από την Α΄ Δημοτικού έως και την Α΄ Λυκείου. Η συγγραφή και η έγκριση του μεγαλύτερου μέρους των νέων διδακτικών βιβλίων έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ενώ το έργο συνεχίζεται με τη συγγραφή των βιβλίων της Β΄ και Γ΄ Λυκείου (εντός του τρέχοντος σχολικού έτους) καθώς την ανάπτυξη πρόσθετων τίτλων, όπου υπήρχε μηδενικός ή μοναδικός αριθμός προτάσεων, ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης εφαρμογή του θεσμού του Πολλαπλού Βιβλίου.
Η διαδικασία συγγραφής των νέων διδακτικών βιβλίων υλοποιήθηκε σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και την Πρόσκληση Συγγραφής Διδακτικών Βιβλίων (25.04.2023), και σε αυτήν συμμετείχαν, μέσα από ανοιχτές διαδικασίες, διαφανή κριτήρια επιλογής και αυστηρές επιστημονικές, παιδαγωγικές και τεχνικές προδιαγραφές 31 δικαιούχοι συγγραφείς (εκδοτικοί οίκοι/ενώσεις φυσικών ή νομικών προσώπων/φυσικά πρόσωπα) και 288 συγγραφικές ομάδες. Η αξιολόγηση των διδακτικών βιβλίων πραγματοποιήθηκε συστηματικά μέσω διαδοχικών σταδίων ποσοτικού και ποιοτικού ελέγχου από τις αρμόδιες, ανεξάρτητες, πενταμελείς επιστημονικές επιτροπές, με συνολικά περισσότερα από 900 μέλη, με προβλεπόμενες διαδικασίες ελέγχου και επανελέγχου, και ολοκληρώθηκε με την επίσημη υποβολή των πορισμάτων στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Τα μέλη των επιτροπών προέκυψαν από το μητρώο αξιολογητών του ΙΕΠ, το οποίο συγκροτήθηκε κατόπιν ανοιχτής Πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος με βάση αντικειμενικά κριτήρια. Η διαφάνεια της επιλογής τους διασφαλίστηκε μέσω δημόσιας κλήρωσης και της εφαρμογής ειδικού αλγόριθμου για την τοποθέτηση τους ανά γνωστικό αντικείμενο και διδακτικό πακέτο. Δεν υπήρξε καμία παρέμβαση στο περιεχόμενό τους, καθώς η διαδικασία διέπεται από τους όρους της πρόσκλησης συγγραφής και αξιολόγησης των διδακτικών βιβλίων, τις αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης των συμμετεχόντων και της αμεροληψίας, καθώς και από τη θεσμική υποχρέωση δημοσίευσης των εγκεκριμένων βιβλίων όπως αυτά αξιολογήθηκαν.
Το ΙΕΠ και το ΥΠΑΙΘΑ, όπως ορίζεται στο σχετικό θεσμικό πλαίσιο, προέβησαν στην δημοσίευση των διδακτικών βιβλίων, σύμφωνα με τις εισηγήσεις των επιτροπών αξιολόγησης, χωρίς καμία παρέμβαση στο περιεχόμενό τους, καθώς η υποχρέωση αυτή αποτελεί συμβατική δέσμευση. Κατόπιν εντολής της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, το ΙΕΠ έθεσε σε λειτουργία τον Ιούλιο του 2026 ειδική πλατφόρμα συστηματικής ανατροφοδότησης από την εκπαιδευτική κοινότητα, τους γονείς, τις επιστημονικές ενώσεις, επιστήμονες και πολίτες, με σκοπό τη συγκέντρωση παρατηρήσεων και προτάσεων για διορθώσεις, επικαιροποιήσεις και βελτιώσεις. Ήδη έχουν υποβληθεί 42 σχόλια για το σύνολο των βιβλίων που βρίσκονται σε επεξεργασία από το ΙΕΠ.
Η παραπάνω ανοιχτή σε όλους και μόνιμη διαδικασία, θα δώσει απαντήσεις και λύσεις σε όσες αβλεψίες ή αστοχίες έχουν ήδη εντοπιστεί, αλλά και όσες εντοπιστούν στην πάροδο του χρόνου, κάτι απολύτως αναμενόμενο για ένα τέτοιων διαστάσεων και κομβικό για την εκπαίδευση εγχείρημα. Σκοπός της διαδικασίας είναι η συνεχής ποιοτική βελτίωση των εγκεκριμένων βιβλίων, ώστε αυτά να ανταποκρίνονται με ακόμη μεγαλύτερη πληρότητα στις απαιτήσεις της σύγχρονης διδασκαλίας και στις ανάγκες του εκπαιδευτικού συστήματος. Η Μονάδα Διδακτικών Βιβλίων του ΙΕΠ, η οποία βρίσκεται υπό ίδρυση, πρόκειται άμεσα να προχωρήσει στη διαδικασία αξιολόγησης των σχολίων, που φθάνουν στο ΙΕΠ με διαφορετικούς τρόπους και θα φροντίσει για την βελτίωση των διδακτικών πακέτων με κύρια κριτήρια τη διαφάνεια, την επιστημονική εγκυρότητα και την παιδαγωγική καταλληλότητα τους έως και το Σεπτέμβριο του 2027, όταν τα εγκεκριμένα διδακτικά βιβλία θα φθάσουν στα σχολεία. Επισημαίνεται, επίσης, ότι η εφαρμογή των νέων διδακτικών βιβλίων στα σχολεία θα ξεκινήσει το σχολικό έτος 2027–2028. Οι εκπαιδευτικοί έχουν ήδη πραγματοποιήσει κατά το τρέχον σχολικό έτος την επιλογή του βιβλίου που θα χρησιμοποιήσουν. Ειδικότερα, για τη Γλώσσα της Β΄ Δημοτικού έχουν εγκριθεί συνολικά τέσσερα διαφορετικά διδακτικά πακέτα, ενώ για την Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή της Στ΄ Δημοτικού τρία. Οπότε είχαν δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε αυτά. Η επιλογή ενός συγκεκριμένου βιβλίου, ωστόσο, δεν αποκλείει την αξιοποίηση, όπου κρίνεται παιδαγωγικά σκόπιμο και σε συνάφεια με το Πρόγραμμα Σπουδών και τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα, εκπαιδευτικού υλικού από άλλα εγκεκριμένα βιβλία του ίδιου γνωστικού αντικειμένου.
Έτσι, και σε επιμέρους ενότητες, ο εκπαιδευτικός διατηρεί τη δυνατότητα να επιλέγει και να συνδυάζει κατάλληλο εγκεκριμένο υλικό, με γνώμονα τις ανάγκες της τάξης και τη μαθησιακή πρόοδο των μαθητών. Τέλος, επισημαίνεται ότι ο ν. 5089/2024 (ΦΕΚ Α΄ 27/17-02-2024) προβλέπει τη δυνατότητα σύναψης πολιτικού γάμου μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου, ενώ οι σχετικές ρυθμίσεις έχουν κριθεί συνταγματικές από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Κάθε περιεχόμενο που εντάσσεται σε διδακτικό βιβλίο οφείλει να εξετάζεται ως προς τη συνάφειά του με το Πρόγραμμα Σπουδών, τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα, την ηλικία και το αναπτυξιακό επίπεδο των μαθητών, καθώς και ως προς την παιδαγωγική και διδακτική του καταλληλότητα. Στο πλαίσιο της διαδικασίας ανατροφοδότησης και βελτίωσης των νέων διδακτικών βιβλίων, το ΙΕΠ θα εξετάσει με τα ίδια κριτήρια και τις σχετικές παρατηρήσεις που έχουν διατυπωθεί, προχωρώντας, όπου απαιτείται, στις αναγκαίες προσαρμογές.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.