ΚΑΙΡΟΣ

Ριζική αναδιάρθρωση της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης

Δέκα σημεία διαλόγου για την στήριξη και διάδοση της ελληνικής γλώσσας παγκοσμίως, παρουσίασε η αναπληρώτρια υπουργός Παιδείας Φώφη Γεννηματά με αφορμή νομοσχέδιο που ετοιμάζει το Υπουργείο Παιδείας. Στόχος η ανασυγκρότηση της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας στο εξωτερικό. Κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου η κυρία Γεννηματά έκανε λόγο για πελατειακές σχέσεις που οδήγησαν σε αύξηση του αριθμού των αποσπασμένων εκπαιδευτικών στο εξωτερικό.

Χαρακτηριστικό είναι ότι αποσπώνταν εκπαιδευτικοί με ειδικότητα στα καλλιτεχνικά μαθήματα ή στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, ενώ σε πολλές περιπτώσεις δεν γνώριζαν επαρκώς την γλώσσα των χωρών όπου καλούνταν να διδάξουν.

Το 2004, είπε η κα Γεννηματά, «οι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί ήταν περίπου 1.650 και η συνολική δαπάνη των επιμισθίων τους ανερχόταν σε περίπου 38.000.000 ευρώ ενώ το 2009 ο αριθμός τους εκτινάχθηκε σε περίπου 2.350 και η συνολική δαπάνη των επιμισθίων τους περίπου στα 46.000.000 ευρώ. Επιπλέον, αν συνυπολογισθεί και το κόστος μισθοδοσίας των αναπληρωτών εκπαιδευτικών που αντικατέστησαν αυτούς που αποσπάστηκαν στο εξωτερικό, η συνολική πρόσθετη επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού το έτος 2009, σε σχέση με το έτος 2004, αγγίζει τα 22.000.000 ευρώ».

Η κυρία Γεννηματά ανέφερε παράδειγμα συντονιστή εκπαίδευσης σε ευρωπαϊκή χώρα, ο οποίος το 2007 παρήγγειλε 132.799 τόμους σχολικών βιβλίων με αποτέλεσμα να προκληθεί ζημία περίπου 100.000 ευρώ για το ελληνικό δημόσιο. Σημείωσε μάλιστα ότι στην περιοχή ευθύνης του συγκεκριμένου συντονιστή υπήρχαν 271 μαθητές σε σχολεία και 1.052 σε τμήματα μητρικής γλώσσας.
Ο ίδιος συντονιστής, το 2005, ανέθεσε έργο επισκευής ελληνικού σχολικού συγκροτήματος ύψους 110.000 ευρώ, σε αμφιλεγόμενες εταιρείες, με απευθείας ανάθεση, παραβιάζοντας την νομοθεσία περί αναθέσεως δημοσίων έργων. Το 2010 ξεκίνησε ΕΔΕ και η συγκεκριμένη απόφαση εξετάζεται από το υπηρεσιακό συμβούλιο.

Το κείμενο της δημόσιας διαβούλευσης, θα έχει ολοκληρωθεί ως τις αρχές Μαρτίου, έτσι ώστε ως τον Μάιο να έχει καταρτισθεί το νομοσχέδιο. Η κυρία Γεννηματά τόνισε ότι δεν θα υπάρξουν αιφνιδιασμοί για την επόμενη χρονιά, αφού θα προβλέπεται μεταβατική περίοδος. Σημειώνεται ότι η ελληνική γλώσσα διδάσκεται σε 72 χώρες και σε 57 υπάρχουν έδρες ελληνικών σπουδών.

Οι ενδεικτικές προτάσεις του Υπουργείου Παιδείας

1. Δημιουργία συστήματος διάγνωσης εκπαιδευτικών αναγκών, συντονισμού και αξιολόγησης του παραγόμενου έργου σε σχέση με τους διατιθέμενους πόρους. Στο πλαίσιο αυτό ο γεωγραφικός διαχωρισμός σε Ευρώπη, Υπερπόντιες χώρες (Αμερική, Αυστραλία), Αφρική και άλλες χώρες είναι ιδιαίτερα χρήσιμος.

2. Διοικητική αναδιάρθρωση και επανακαθορισμός των ρόλων και των ευθυνών των εκπαιδευτικών εταίρων (συντονιστών, εκπαιδευτικών, συλλόγων γονέων, κοινοτήτων, κρατικών υπηρεσιών) και της μεταξύ τους συνεργασίας με σκοπό την καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού και των υλικών πόρων.

3. Διαφάνεια και αξιοκρατία στον τρόπο επιλογής του εκπαιδευτικού δυναμικού, επαναπροσδιορισμός του χρόνου παραμονής στις εκπαιδευτικές μονάδες, καθώς και του τρόπου αμοιβής τους.

4. Επιδίωξη της καλύτερης συνεργασίας και αξιοποίησης των ομογενών και αποσπασμένων εκπαιδευτικών ώστε να εξασφαλίζεται η αλληλεπίδραση και η ανατροφοδότηση των εκπαιδευτικών πρακτικών σε Ελλάδα και διασπορά.

5. Προώθηση μορφών ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης ενταγμένων ή έμμεσα συνδεδεμένων με το εκπαιδευτικό σύστημα της εκάστοτε χώρας διαμονής και αναγνώριση και πιστοποίηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων από τα κατά τόπους εκπαιδευτικά συστήματα.

6. Ανάπτυξη πολιτιστικών κέντρων ανάδειξης του ελληνικού πολιτισμού («Λόγος») μέσα από την αξιοποίηση υπαρχουσών δομών (π.χ. πανεπιστημιακά τμήματα, ημερήσια σχολεία, ΤΕΓ, κτλ) που θα λειτουργούν ως πολυδύναμες κοινότητες δια βίου μάθησης.

7. Ενίσχυση, ανάπτυξη και εφαρμογή προσχολικών προγραμμάτων όπου η ελληνική γλώσσα θα διδάσκεται μέσω του παιχνιδιού, του τραγουδιού και του θεάτρου (Greek Immersion Programs).

8. Αξιολόγηση, διατήρηση και ενίσχυση των ελληνικών σπουδών και της έρευνας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση των χωρών του εξωτερικού και διασύνδεσή τους με ελληνικά ΑΕΙ και το Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Η καθιέρωση διακρατικών προγραμμάτων κινητικότητας επιστημόνων, φοιτητών, μαθητών και εκπαιδευτικών (όπως π.χ. το Erasmus) και διεθνών ερευνητικών προγραμμάτων θα συμβάλει στην καλύτερη διασύνδεση και συνεργασία οικοδομώντας ισχυρά δίκτυα της διασποράς.

9. Κοινωνική δικτύωση, αξιοποίηση ψηφιοποιημένου εκπαιδευτικού υλικού και δημιουργία ηλεκτρονικών κοινοτήτων μάθησης. Σε αυτό το πλαίσιο απαραίτητη είναι η προέκταση της δια βίου και ηλεκτρονικής μάθησης στον ελληνισμό της διασποράς και η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών.

10. Ανάπτυξη της διαπολιτισμικής ταυτότητας των ομογενών μέσα από τη δημιουργία εκπαιδευτικών προγραμμάτων αμοιβαίας ανταλλαγής όπου παιδιά θα επισκέπτονται την Ελλάδα αλλά και παιδιά από την Ελλάδα θα επισκέπτονται τις χώρες του εξωτερικού. Πηγή: Αφροδίτη Παπακαλού