Μια εταιρεία που αντικαθιστά τα πλαστικά καλαμάκια με χάρτινα, αλλά την ίδια στιγμή εκπέμπει ανεξέλεγκτα ρύπους και μολύνει το περιβάλλον, δεν εφαρμόζει τις αρχές του ESG (Environmental, Social, Governance) αλλά κάνει δημόσιες σχέσεις, δημιουργεί μια «πράσινη βιτρίνα» και, κυρίως, παραπλανά το κοινό. Στην παγκόσμια αγορά, το φαινόμενο αυτό ονομάζεται Greenwashing ή περιβαλλοντικό «ξέπλυμα».
Το πρόβλημα, μάλιστα, είναι τόσο βαθύ που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια του απλού καταναλωτή, ο οποίος συχνά δυσκολεύεται να διακρίνει την αλήθεια. Σύμφωνα με στοιχεία του πρακτορείου Reuters, ακόμη και οι μεγάλες επιχειρήσεις πέφτουν συχνά θύματα αυτού του περιβαλλοντικού «πλυντηρίου». Στην προσπάθειά τους να γίνουν γρήγορα «πράσινες», αγοράζουν πρώτες ύλες και υπηρεσίες που διαφημίζονται ως οικολογικές, χωρίς να διαθέτουν τα κατάλληλα εργαλεία για να ελέγξουν αν οι προμηθευτές τούς λένε την αλήθεια.
Προσοχή με τις «πράσινες» ετικέτες
Έρευνες δείχνουν ότι πολλοί προμηθευτές χρησιμοποιούν ασαφείς και γενικούς όρους, όπως «φιλικό προς το περιβάλλον», «βιώσιμο» ή «πράσινο», χωρίς να παρέχουν καμία επιστημονική απόδειξη ή πιστοποίηση από τρίτους.
Αυτό δημιουργεί πληγή για την οικονομία αλλά και την κοινωνία, γιατί εταιρείες που επιδίδονται σε τέτοιες πρακτικές πιθανώς να μένουν ατιμώρητες, ενώ παραπλανούν τους αγοραστές για το πραγματικό οικολογικό αποτύπωμα των προϊόντων τους. Εκτός του ότι υπονομεύεται η εμπιστοσύνη του κοινού και διαστρεβλώνεται ο υγιής ανταγωνισμός, το Greenwashing έχει καταστροφικές επιπτώσεις και στην επίτευξη των παγκόσμιων κλιματικών στόχων.
Το φαινόμενο αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με διαφάνεια.
Σήμερα, η αγορά έχει κατακλυστεί από αμέτρητες οικολογικές ετικέτες και τα «χαλαρά» πρότυπα καθιστούν αδύνατο για έναν επικεφαλής προμηθειών να γνωρίζει ποιο σήμα είναι αξιόπιστο και ποιο όχι. Για να αλλάξει αυτό, απαιτούνται ριζικές λύσεις σε τρία επίπεδα:
1. Λιγότερες, αλλά πιο αυστηρές πιστοποιήσεις
Οι κυβερνήσεις και οι διεθνείς οργανισμοί πρέπει να επιβάλουν λιγότερες, αλλά πολύ πιο αυστηρές πιστοποιήσεις. Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται ήδη ο Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης (ISO) και το GHG Protocol που ανακοίνωσαν συνεργασία για την ενοποίηση των προτύπων μέτρησης των αερίων του θερμοκηπίου.
Την ίδια ώρα, 19 κορυφαίες πολυεθνικές (ανάμεσά τους οι ExxonMobil, BASF και Bayer) ένωσαν τις δυνάμεις τους για να ιδρύσουν το «Carbon Measures», μια συμμαχία που, με τη βοήθεια του ακαδημαϊκού κόσμου, στοχεύει σε ένα ενιαίο, ακριβές πλαίσιο παρακολούθησης των εκπομπών ρύπων.
2. Αυστηρότεροι έλεγχοι
Όπως με τα προϊόντα υγείας και διατροφής, που εξετάζονται επιστημονικά, έτσι πρέπει να υπάρχουν αντίστοιχοι έλεγχοι και για το περιβάλλον. Για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί ήδη την Οδηγία για τους «Πράσινους Ισχυρισμούς» (Green Claims Directive), η οποία θα υποχρεώνει νομικά τις επιχειρήσεις να τεκμηριώνουν κάθε οικολογική τους δήλωση βάσει αυστηρών επιστημονικών μεθοδολογιών, με ελέγχους από ανεξάρτητους τρίτους φορείς.
3. Ευθύνη των ίδιων των επιχειρήσεων
Και οι ίδιες οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να επικαλούνται πλέον άγνοια και οφείλουν να θωρακίσουν τα στελέχη τους απέναντι στις παραπλανητικές εφαρμογές της αγοράς.
Αυτό μπορεί να γίνει με δύο τρόπους:
- Εκπαίδευση: Εισαγωγή ειδικών προγραμμάτων βιωσιμότητας για τους αγοραστές και τους διευθυντές προμηθειών, ώστε να ξεχωρίζουν τους αληθινούς από τους ψεύτικους ισχυρισμούς.
- Ρήτρες στα συμβόλαια: Νομικές κυρώσεις και «πέναλτι» στους προμηθευτές που αποδεικνύεται ότι είπαν ψέματα για την πράσινη ταυτότητα των υλικών τους, χρησιμοποιώντας διεθνείς μεθόδους ελέγχου όπως η Αξιολόγηση Κύκλου Ζωής (LCA).
Το συμπέρασμα είναι πως για να εκλείψει το φαινόμενο του Greenwashing οι επιχειρήσεις και οι ρυθμιστικές αρχές πρέπει να δράσουν από κοινού.
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στα οικολογικά σήματα είναι ο μόνος τρόπος για να επιταχυνθεί η πραγματική βιώσιμη μετάβαση και να επιτευχθούν οι στόχοι που θέτουν οι διεθνείς οργανισμοί για το κλίμα.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.