The Fall: Τοιχογραφία στο Σάλφορντ για τον Μαρκ Ε. Σμιθ – Ο άνθρωπος που έκανε το post-punk έναν δικό του, αλλόκοτο κόσμο

Του Αντώνη Ζήβα

Τα αποκαλυπτήρια μιας τοιχογραφίας αφιερωμένης στον Μαρκ Ε. Σμιθ (Mark E. Smith), τον ιδρυτή, τραγουδιστή και βασικό δημιουργό των The Fall, πραγματοποιήθηκαν στο Σάλφορντ της ευρύτερης περιοχής του Μάντσεστερ, τιμώντας τη ζωή και την πολιτιστική παρακαταθήκη μιας από τις πιο ιδιότυπες προσωπικότητες της βρετανικής μουσικής.

Το έργο, κατασκευασμένο από κεραμικά και γυαλί, φιλοτέχνησε ο καλλιτέχνης Μαρκ Κένεντι, ο οποίος είχε υπάρξει στενός φίλος του μουσικού.

Η τοιχογραφία βρίσκεται στην περιοχή Μπράουτον, στην πρόσοψη κτιρίου κοντά στη διασταύρωση των οδών Lower Broughton Road και Great Clowes Street, και παρουσιάζει τον Σμιθ να κρατά ένα λουλούδι κάτω από το πηγούνι του.

Η εικόνα βασίζεται σε φωτογραφία που είχε τραβηχτεί όταν οι δύο φίλοι περπατούσαν στο πάρκο Χίτον του Μάντσεστερ. Η επιλογή αυτή απομακρύνεται από την τυπική, επιβλητική εικονογραφία ενός μουσικού μνημείου: αντί για μια σκηνική πόζα ή ένα πορτρέτο του Σμιθ με το χαρακτηριστικό του ύφος, διασώζει μια προσωπική στιγμή.

Η δημιουργία της τοιχογραφίας εντάσσεται στους εορτασμούς για τα 100 χρόνια της πόλης.

Ο δήμαρχος του Σάλφορντ, Πολ Ντένετ (Paul Dennett), χαρακτήρισε τον Σμιθ θρύλο της πόλης και πολιτιστικό σύμβολο, υπογραμμίζοντας ότι η δημόσια τέχνη αποτελεί έναν τρόπο να τιμηθεί η συμβολή του στην τοπική και ευρύτερη μουσική ιστορία, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η τοπική ιστοσελίδα salford now.

Η λογοτεχνία της εργατικής τάξης και οι κόσμοι του Σμιθ

«Ο Σμιθ ήταν πολύ σημαντικός, επειδή έφερε μια σπουδαία λογοτεχνική παιδεία στην εργατική τάξη. Έφερε τον τρόμο και την επιστημονική φαντασία και δημιούργησε έναν κόσμο στον οποίο σου επιτρεπόταν η είσοδος», ανέφερε ο Κένεντι, εξηγώντας τη σημασία του μουσικού πέρα από τα όρια της δισκογραφίας του.
Η αναφορά στη λογοτεχνία δεν είναι τυχαία.

Ο Σμιθ αντλούσε υλικό από συγγραφείς όπως ο Κερτ Βόνεγκατ, ο Τζορτζ Όργουελ, ο Άλντους Χάξλεϊ και ο Χ. Φ. Λάβκραφτ, ενσωματώνοντας στα τραγούδια του δυστοπικές εικόνες, παράξενες αφηγήσεις, κοινωνικές παρατηρήσεις και σαρκασμό. Η γραφή του δεν ακολουθούσε απαραίτητα τη συμβατική δομή ενός ροκ τραγουδιού: συχνά έμοιαζε περισσότερο με έναν χείμαρρο προφορικού λόγου, γεμάτο υπαινιγμούς, επαναλήψεις και απρόβλεπτες συνδέσεις.

Η μουσική των The Fall στηριζόταν σε επίμονα ρυθμικά μοτίβα, κοφτές κιθάρες και μια σχεδόν υπνωτική επαναληπτικότητα, με επιρροές από το garage rock, το krautrock και την πειραματική μουσική. Πάνω σε αυτή τη βάση, ο Σμιθ ανέπτυξε έναν τρόπο ερμηνείας που βρισκόταν κάπου ανάμεσα στο τραγούδι, την απαγγελία και το παραληρηματικό σχόλιο. Το αποτέλεσμα ήταν ένας ήχος που μπορούσε να είναι ταυτόχρονα τραχύς, ειρωνικός και παράξενα εθιστικός. 

Ένα συγκρότημα που δεν υπάκουσε ποτέ στους κανόνες

Οι The Fall σχηματίστηκαν στο Μάντσεστερ το 1976, μέσα στο περιβάλλον της βρετανικής punk έκρηξης. Δεν περιορίστηκαν, ωστόσο, στην επιθετικότητα και στην απλότητα που συνδέθηκαν με το πρώτο κύμα του punk. Ο Σμιθ ενδιαφερόταν περισσότερο για το πώς μπορούσε να αποδομήσει ένα τραγούδι, να ανατρέψει τις προσδοκίες του ακροατή και να μετατρέψει μια φαινομενικά συνηθισμένη ιστορία σε κάτι ανησυχητικό.

Η πορεία τους χαρακτηρίστηκε από τις συνεχείς αλλαγές στη σύνθεση. Δεκάδες μουσικοί πέρασαν από το συγκρότημα, ενώ ο Σμιθ παρέμεινε το μοναδικό σταθερό μέλος και η αδιαμφισβήτητη δημιουργική του δύναμη.

Η στάση του απέναντι στους συνεργάτες του, στις δισκογραφικές εταιρείες και στη μουσική βιομηχανία ήταν συχνά συγκρουσιακή.

Η αστάθεια, ωστόσο, δεν εμπόδισε τους The Fall να κυκλοφορούν δίσκους με εντυπωσιακή συνέπεια επί τέσσερις δεκαετίες.
Άλμπουμ όπως τα Grotesque (After the Gramme) (1980), Hex Enduction Hour (1982) και This Nation's Saving Grace (1985) συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες κυκλοφορίες τους.

Με το Hex Enduction Hour, ειδικότερα, αποτύπωσαν ίσως με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τον συνδυασμό επίμονων ρυθμών, θορυβωδών κιθαρών και της σχεδόν αποστασιοποιημένης, δηκτικής εκφοράς του Σμιθ.

Η παρουσία της κιθαρίστριας Μπρίξ Σμιθ (Brix Smith), η οποία εντάχθηκε στο συγκρότημα το 1983, πρόσθεσε μια περισσότερο μελωδική διάσταση στον ήχο τους, χωρίς να εξαφανίσει τον πειραματικό χαρακτήρα τους.

Αργότερα, οι The Fall εξερεύνησαν και ηλεκτρονικούς ήχους, αποδεικνύοντας ότι η ταυτότητά τους δεν εξαρτιόταν από ένα συγκεκριμένο μουσικό ύφος. 

Η επιρροή τους ξεπέρασε κατά πολύ την εμπορική τους απήχηση.

Οι Sonic Youth, οι Pavement και οι LCD Soundsystem συγκαταλέγονται στους καλλιτέχνες που έχουν συνδεθεί με την κληρονομιά τους, ενώ ο Σμιθ συνεργάστηκε αργότερα και με τους Gorillaz του Ντέιμον Άλμπαρν. Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία τους κατέχουν οι 24 ραδιοφωνικές συνεδρίες που ηχογράφησαν για την εκπομπή του Βρετανού ραδιοφωνικού παραγωγού Τζον Πιλ (John Peel) από το 1978 έως το 2004, περισσότερες από όσες πραγματοποίησε οποιοσδήποτε άλλος καλλιτέχνης για την εκπομπή του. 

Ποιος ήταν ο Μαρκ Ε. Σμιθ

Ο Μαρκ Έντουαρντ Σμιθ γεννήθηκε στις 5 Μαρτίου 1957 στο Μπράουτον του Σάλφορντ. Πριν αφοσιωθεί στη μουσική, εργάστηκε ως υπάλληλος στις αποβάθρες του Σάλφορντ, ενώ παράλληλα παρακολουθούσε μαθήματα λογοτεχνίας.

Το όνομα The Fall προήλθε από το μυθιστόρημα La Chute («Η πτώση») του Αλμπέρ Καμί, μια επιλογή που προϊδέαζε για την πνευματική και λογοτεχνική διάσταση του εγχειρήματος.

Ο Σμιθ πέθανε στις 24 Ιανουαρίου 2018, σε ηλικία 60 ετών, έπειτα από προβλήματα υγείας. Ο τελευταίος δίσκος των The Fall όσο εκείνος ζούσε ήταν το New Facts Emerge, που κυκλοφόρησε το 2017. Με τον θάνατό του έκλεισε και η ιστορία του συγκροτήματος, το οποίο είχε συνδεθεί τόσο στενά με τη δική του προσωπικότητα ώστε δύσκολα θα μπορούσε να συνεχιστεί χωρίς αυτόν.

Η τοιχογραφία στο Σάλφορντ δεν τιμά απλώς έναν μουσικό που άφησε πίσω του μια εκτενή δισκογραφία. Αναγνωρίζει έναν δημιουργό που αρνήθηκε να προσαρμοστεί στις συμβάσεις, μετέτρεψε την καθημερινότητα σε λογοτεχνικό υλικό και απέδειξε ότι η πολιτιστική επιρροή δεν μετριέται απαραίτητα με τις πωλήσεις δίσκων ή τις επιτυχίες στα charts.
 

Πηγή: skai.gr

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.