ΚΑΙΡΟΣ

Στον ΟΗΕ ο Τραμπ αντιμέτωπος με τον σκεπτικισμό των διεθνών ηγετών

Η Ουάσινγκτον βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες μιας σύγκρουσης που παρατείνεται, ενώ οι σύμμαχοι στον Κόλπο και άλλες χώρες αμφισβητούν τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας

Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ απευθύνθηκε στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών πριν από έναν χρόνο, παρουσίασε τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, λίγους μήνες νωρίτερα, ως μια επιχείρηση που είχε «εξαφανίσει ολοσχερώς» την ιρανική πυρηνική δυνατότητα. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η στρατιωτική επέμβαση είχε φέρει ειρήνη στις σχέσεις Ισραήλ και Ιράν.

Επιστρέφοντας στον ΟΗΕ την Τρίτη, ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να βρεθεί απέναντι σε ένα πολύ πιο δύσπιστο ακροατήριο. Έξι μήνες πολέμου μεταξύ των αμερικανικών δυνάμεων και του Ιράν, η διεύρυνση της περιφερειακής αστάθειας και η διατήρηση της πυρηνικής απειλής, παρά τις προηγούμενες διαβεβαιώσεις του, έχουν ενισχύσει τις αμφιβολίες για την αμερικανική στρατηγική.

Παρότι έχει υποστεί σημαντικές στρατιωτικές και οικονομικές απώλειες, η Τεχεράνη παραμένει ανυποχώρητη, περιορίζοντας τις μεταφορές πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ. Την ίδια ώρα, τις τελευταίες ημέρες έχει αποκτήσει νέα διαπραγματευτική ισχύ μέσω των συμμάχων της Χούθι στην Υεμένη, οι οποίοι ενισχύουν τον έλεγχό τους σε κρίσιμα σημεία της Ερυθράς Θάλασσας, προκαλώντας νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές ενέργειας.

Η ταχεία προέλαση των Χούθι έχει περιπλέξει ακόμη περισσότερο τη θέση του Τραμπ. Η εξέλιξη έχει ενισχύσει την πίεση γύρω από μια ήδη αντιδημοφιλή σύγκρουση, έχει προκαλέσει πλήγμα στη σύμμαχο των ΗΠΑ, Σαουδική Αραβία, και έχει αναδείξει τους περιορισμούς της δυνατότητας της Ουάσινγκτον να προστατεύσει τους περιφερειακούς εταίρους της.

Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι και Ασιάτες σύμμαχοι των ΗΠΑ έχουν απορρίψει τα αιτήματα του Τραμπ για μεγαλύτερη εμπλοκή σε έναν πόλεμο που ξεκίνησε χωρίς προηγούμενη διαβούλευση μαζί τους και έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στις οικονομίες τους.

Παράλληλα, με τις τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ να παραμένουν υψηλές και τη δημοτικότητα του προέδρου σε χαμηλά επίπεδα, ο Τραμπ ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με πολιτικό κόστος στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, όταν οι Ρεπουμπλικανοί θα επιχειρήσουν να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.

«Βλέπουμε τι συμβαίνει όταν ένας πρόεδρος ξεκινά έναν πόλεμο επιλογής χωρίς να έχει προβλέψει τις ακούσιες συνέπειες», δήλωσε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην σύμβουλος για τη Μέση Ανατολή σε κυβερνήσεις τόσο των Ρεπουμπλικανών όσο και των Δημοκρατικών.

Κατά την ομιλία του στην ετήσια σύνοδο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων στη Νέα Υόρκη, ο Τραμπ αναμένεται να παρουσιάσει εκ νέου ως επιτυχία μια στρατιωτική εκστρατεία την οποία είχε υποσχεθεί ότι θα ολοκληρωνόταν μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Η σύγκρουση, ωστόσο, έχει εξελιχθεί σε ένα δύσκολο αδιέξοδο. Δεν έχει οδηγήσει στην επίτευξη των στόχων που κατά καιρούς έχει θέσει ο Αμερικανός πρόεδρος, ενώ παράλληλα έχει επιβαρύνει τα αποθέματα πυραύλων του Πενταγώνου.

Τα προβλήματα για τον Τραμπ επιδεινώθηκαν περαιτέρω όταν οι Χούθι επικράτησαν έναντι των δυνάμεων της κυβέρνησης της Υεμένης που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία, προωθήθηκαν κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας και κατέλαβαν νησιά κοντά στην είσοδο του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ενός κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος μέσω του οποίου μπορεί να επηρεαστεί ακόμη περισσότερο η παγκόσμια ροή πετρελαίου.

Απαντώντας σε ερωτήσεις του Reuters, ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ επικεντρώνονται σε ζητήματα ασφαλείας, μεταξύ άλλων στη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ παράλληλα επιδιώκουν να ενισχύσουν τους περιφερειακούς εταίρους τους, ώστε να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο στη διαχείριση και αντιμετώπιση των προκλήσεων ασφαλείας στην περιοχή.

Αμφιβολίες για τους ισχυρισμούς του Τραμπ σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα

Το Ιράν κατέλαβε σχετικά μικρό μέρος της περσινής ομιλίας του Τραμπ στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε περιγράψει πώς, τρεις μήνες νωρίτερα, έστειλε βομβαρδιστικά B-2 για να ρίξουν βόμβες βάρους 30.000 λιβρών, υποστηρίζοντας ότι οι επιθέσεις είχαν «καταστρέψει» την ικανότητα εμπλουτισμού ουρανίου της Τεχεράνης. Ωστόσο, εκτιμήσεις ειδικών κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι βομβαρδισμοί προκάλεσαν σοβαρές ζημιές και καθυστέρησαν το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, χωρίς να το εξαλείψουν.

«Καμία άλλη χώρα στη Γη δεν θα μπορούσε να κάνει αυτό που κάναμε εμείς», είχε δηλώσει ο Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος είχε πραγματοποιήσει την προεκλογική του εκστρατεία υποσχόμενος να αποφεύγει τις νέες στρατιωτικές εμπλοκές στο εξωτερικό, είχε επίσης παρουσιάσει τον εαυτό του ως ειρηνοποιό. Επανέλαβε τους ισχυρισμούς ότι είχε συμβάλει στον τερματισμό συγκρούσεων σε διάφορα σημεία του κόσμου, μεταξύ άλλων στον 12ήμερο πόλεμο Ισραήλ-Ιράν το 2025, ενώ επέμεινε ότι αξίζει να του απονεμηθεί το Νόμπελ Ειρήνης.

Οι εξελίξεις που ακολούθησαν, ωστόσο, δημιούργησαν διαφορετική εικόνα.

Ο Τραμπ ενέκρινε τη συμμετοχή των ΗΠΑ στην επίθεση κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, επικαλούμενος αυτό που χαρακτήρισε άμεση πυρηνική απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ειδικοί έχουν αμφισβητήσει τον ισχυρισμό ότι η Τεχεράνη βρισκόταν κοντά στην ανάπτυξη πυρηνικού όπλου, ενώ το Ιράν εξακολουθεί να αρνείται ότι επιδιώκει την κατασκευή του.

Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ υποτίμησε την ανθεκτικότητα του Ιράν. Παρά τις αεροπορικές επιδρομές που σκότωσαν αρκετούς από τους κορυφαίους ηγέτες της χώρας, η Τεχεράνη έχει εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον γειτονικών κρατών του Κόλπου και αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην περιοχή.

Παράλληλα, το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, σχεδόν επιπέδου κατάλληλου για χρήση σε πυρηνικό όπλο, τα οποία, σύμφωνα με εκτιμήσεις, είχαν μεταφερθεί σε υπόγειες εγκαταστάσεις πριν από τις αμερικανικές επιθέσεις του Ιουνίου του 2025.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άννα Κέλι υποστήριξε ότι μόνο ο Τραμπ «είχε το θάρρος» να αντιμετωπίσει το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα και ότι η αμερικανική κυβέρνηση έχει πετύχει όλους τους στόχους της. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η ιρανική οικονομία βρίσκεται υπό ασφυκτική πίεση εξαιτίας των ενισχυμένων κυρώσεων και του αμερικανικού θαλάσσιου αποκλεισμού.

Την ίδια ώρα, ο Τραμπ απέρριψε τις εκκλήσεις της Σαουδικής Αραβίας για άμεση αμερικανική στρατιωτική επέμβαση εναντίον των Χούθι, οι οποίοι είχαν συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός με τις ΗΠΑ το προηγούμενο έτος.

Η απόφαση αυτή έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη των κρατών του Κόλπου στις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, σύμφωνα με αναλυτές. Οι αμφιβολίες τους είχαν ήδη ενισχυθεί από την επιλογή του Τραμπ να προχωρήσει στον πόλεμο με το Ιράν παρά τις αντιρρήσεις τους. Ο Αμερικανός πρόεδρος σχεδιάζει να συναντηθεί με ηγέτες των χωρών του Κόλπου στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ την επόμενη εβδομάδα, σύμφωνα με το Axios.

Το δίλημμα του Τραμπ

Το βασικό δίλημμα για τον Τραμπ είναι ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να επιτρέψουν στους Χούθι να κλείσουν έναν δεύτερο σημαντικό διεθνή ναυτιλιακό διάδρομο, την ώρα όμως που ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται απρόθυμος να ανοίξει ένα νέο, επικίνδυνο μέτωπο για τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, οι οποίες ήδη είναι επιβαρυμένες από τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

Αμερικανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν με εκπροσώπους των Χούθι το περασμένο Σαββατοκύριακο στο Ομάν. Σύμφωνα με πέντε πηγές που γνωρίζουν το θέμα, η οργάνωση δήλωσε ότι σκοπεύει να στοχεύει σαουδαραβικά πλοία, αλλά δεν έχει πρόθεση να επιτεθεί σε αμερικανικά σκάφη.

«Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν σαφώς προκλήσεις σε επίπεδο στρατιωτικών δυνατοτήτων, αλλά ακόμη και υπό αυτές τις συνθήκες, το κόστος της αδράνειας είναι πιθανό να εντείνει τις εντάσεις με τους συμμάχους στον Κόλπο», δήλωσε ο Τζόναθαν Πανίκοφ, πρώην αναπληρωτής αξιωματικός των εθνικών υπηρεσιών πληροφοριών για τη Μέση Ανατολή.

Η ξαφνική επανεμφάνιση των Χούθι ως περιφερειακής απειλής περιπλέκει ακόμη περισσότερο την προσπάθεια του Τραμπ να βρει διέξοδο από τον πόλεμο.

Με τη σύγκρουση να έχει εισέλθει στον έβδομο μήνα, οι ΗΠΑ βρίσκονται αντιμέτωπες με έναν πόλεμο φθοράς, ενώ ο Τραμπ επιχειρεί να αυξήσει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος έχει παρουσιάσει διαφορετικά χρονοδιαγράμματα για τον τερματισμό του πολέμου, δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τετάρτη: «Ελπίζουμε ότι βρισκόμαστε προς το τέλος».

Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι η σύγκρουση ενδέχεται να συνεχιστεί και μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.

«Το Ιράν δεν πρόκειται να τον αφήσει να ξεφύγει από αυτή την κατάσταση, τη στιγμή που διαθέτει τόσο μεγάλη δυνατότητα να τον πλήξει πολιτικά στις ενδιάμεσες εκλογές και να τον αφήσει χωρίς να έχει ολοκληρώσει αυτό που ξεκίνησε», έγραψε στο X ο Μπρετ Έρικσον, γεωπολιτικός αναλυτής και διευθύνων σύμβουλος της Obsidian Risk Advisors.
 

Πηγή: skai.gr