Όπως και να χαρακτηρίσει κανείς όσα έγιναν στη Σερβία, «σερβικό Μάη του ‘68» ή «σερβική άνοιξη», η ιστορική ανατροπή τελικά ήρθε, με τη χώρα να αλλάζει σελίδα στις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου και τον σερβικό λαό να πανηγυρίζει στους δρόμους ώς τα ξημερώματα για την πολιτική αλλαγή.
Η προσέλευση στις εκλογές ήταν σχεδόν 70%, η υψηλότερη από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας το 1992.
Σύμφωνα με τους πρώτους υπολογισμούς, το φοιτητικό κίνημα καταλαμβάνει 138 βουλευτικές έδρες, ενώ το κόμμα SNS (Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα) του Αλεξάνταρ Βούτσιτς συγκεντρώνει 104 έδρες στο κοινοβούλιο των 250 εδρών. Οι υπόλοιπες έδρες θα μοιραστούν μεταξύ των κομμάτων των εθνικών μειονοτήτων.
Celebrations have erupted in the streets of Serbia's capital Belgrade, after long-standing leader Aleksandar Vučić admitted defeat to a student-led protest movement in snap parliamentary elections. Read more: https://t.co/iOYTfXzeuc https://t.co/gQ2qDuPgU3
— BBC News (World) (@BBCWorld) October 25, 2026
Η απαρχή του φοιτητικού κινήματος
Όλα ξεκίνησαν από μία τραγωδία. Μετά από 24 μήνες διαδηλώσεων, οι οποίες πυροδοτήθηκαν από την κατάρρευση της στέγης στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 16 άνθρωποι τον Νοέμβριο του 2024, η Σερβία οδηγήθηκε σε εκλογές που δεν μοιάζουν με καμία άλλη εκλογική αναμέτρηση στα 14 χρόνια από τότε που το SNS ανέλαβε για πρώτη φορά την εξουσία.
Η τραγωδία θεωρήθηκε εμβληματική της εκτεταμένης διαφθοράς. Οι επικριτές συνέδεσαν την προβληματική, με μοιραίες συνέπειες, ανακαίνιση του σταθμού με έναν πρόεδρο που είχε ταυτιστεί στενά με το έργο.
Ήταν μια στιγμή έντονης συναισθηματικής φόρτισης που λειτούργησε ως σπίθα, πυροδοτώντας μια εθνική εκστρατεία με πορείες, η οποία κέρδισε τις καρδιές και το μυαλό των Σέρβων με τρόπο που κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης δεν είχε καταφέρει.
Τις πρόωρες εκλογές προκήρυξε ο Βούτσιτς τον Σεπτέμβριο, αφ' ενός για να εκτονώσει τη λαϊκή δυσαρέσκεια, αφετέρου ως πολιτικό ελιγμό.
Η λεγόμενη Φοιτητική Λίστα παρουσίασε τις εκλογές ως μια ευκαιρία για την αντιμετώπιση της διαφθοράς και την απαίτηση λογοδοσίας για μια καταστροφή που εξελίχθηκε σε σύμβολο θεσμικής αποτυχίας. Με αυτόν τον τρόπο, οι φοιτητές επιδίωξαν να παραμερίσουν τις ιδεολογικές και κοινωνικές διαφορές, αλλά και τις διαφορές στην εξωτερική πολιτική, που εδώ και χρόνια καθορίζουν τη σερβική πολιτική.
Είναι ενδεικτικό ότι στις 28 Δεκεμβρίου φοιτητές κατάφεραν να συγκεντρώσουν σχεδόν 400.000 υπογραφές υπέρ της διεξαγωγής πρόωρων εκλογών σε περισσότερες από 100 σερβικές πόλεις. Πολλοί πολίτες προσέφεραν περαιτέρω στήριξη, γεγονός που ερμηνεύεται ως ψήφος εμπιστοσύνης στο φοιτητικό κίνημα.
BREAKING NEWS: Students in Serbia have voted out their authoritarian leadership by winning the country's parliamentary election. They started with months of student protests against corruption and have translated street mobilisation into electoral legitimacy. https://t.co/Egj29ffIft
— Rinu Oduala 🔥🔫 (@SavvyRinu) October 25, 2026
Ανομοιογένεια στο φοιτητικό κίνημα
Το φοιτητικό κίνημα διαμαρτυρίας έχει αλλάξει δραματικά από τα τέλη του 2025, σχολιάζει η DW. Οι φοιτητές έστρεψαν την προσοχή τους στην προετοιμασία τους ενόψει των επερχόμενων εκλογών. Επέλεξαν δικούς τους υποψηφίους, ίδρυσαν προεκλογικά κέντρα, εκπαίδευσαν εκλογικούς παρατηρητές και συνέταξαν πολιτικό πρόγραμμα.
Μεγάλο ρόλο διαδραμάτισε ο εθελοντισμός, με φοιτητές, και όχι μόνο, να επισκέπτονται απομακρυσμένα μέρη. Πρωτοβουλίες όπως «ένας φοιτητής σε κάθε χωριό» στόχευσαν στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης, στην κινητοποίηση των πολιτών και στην απάντηση στο αφήγημα που προωθούν φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης περί «εσωτερικού εχθρού».
Σε βάρος πολλών φοιτητών διεξήχθησαν έρευνες με την υποψία ότι «συνιστούν απειλή κατά της συνταγματικής τάξη».
🎉🎉 Serbia celebrates Vučić's defeat all night — now he's warning the country about sanctions against Russia After 14 years of Aleksandar Vučić's political dominance, his bloc has lost the snap parliamentary elections. The opposition Student List, which emerged from mass anti-government protests, has claimed victory. According to preliminary figures from Ipsos and CeSID, the students secured around 53% of the vote, while Vučić's coalition received approximately 39%. The former president acknowledged defeat. He estimated that the winners could secure 135–140 seats in Serbia's 250-member parliament. But he couldn't resist issuing a warning about Russia. Vučić claimed the new government could impose sanctions on Moscow as early as March or April. Meanwhile, Belgrade and other Serbian cities celebrated the student movement's victory throughout the night, with car horns, singing, and crowds cheering in the streets. Final election results are still pending.
— NEXTA (@nexta_tv) October 26, 2026
Το πλεονέκτημα και το μειονέκτημα
Όπως αναφέρει το BBC, οι φοιτητές έχουν πλεονέκτημα, αλλά και ένα μειονέκτημα: δεν έχουν εμφανείς ηγέτες ούτε πολιτικό υπόβαθρο, έτσι το κίνημα προσέλκυσε αντικυβερνητικούς ψηφοφόρους από όλο το φάσμα της σερβικής κοινωνίας.
Παρουσίασαν υποψηφίους και για τις 250 έδρες του κοινοβουλίου, χωρίς ωστόσο να περιλαμβάνεται ανάμεσά τους ούτε ένας φοιτητής.
Από την άλλη πλευρά, η απουσία ηγετικής μορφής, παρά όσες ακούγονται μεταξύ αυτών και πρόσωπα από τον ακαδημαϊκό χώρο, καταδεικνύουν ότι την απουσία συνεκτικής ιδεολογίας. Αν και επικεφαλής του ψηφοδελτίου ήταν ο Ίλια Σρντάνοβιτς καθηγητής καρδιολογίας στο Νόβι Σαντ, δεν θεωρείται πραγματικά πιθανός υποψήφιος για τη θέση του πρωθυπουργού. Ανάμεσα στα 250 ονόματα των υποψηφίων βρίσκεται και ο πρώην αρχηγός της εθνικής ομάδας μπάσκετ και άλλοτε παίκτης του Παναθηναϊκού, Ντέγιαν Μποντιρόγκα.
Ένα πράγμα είναι σαφές: δεν θα κυβερνήσουν οι ίδιοι οι φοιτητές, καθώς δεν έθεσαν υποψηφιότητα στις εκλογές. Αυτή ήταν μια υπολογισμένη απόφαση, δεδομένου ότι το εκλογικό σώμα πιθανότατα δεν θα ψήφιζε μια λίστα υποψηφίων με ελάχιστη εμπειρία ζωής.
Ελάχιστοι από τους υποψηφίους ξεχωρίζουν ως εν δυνάμει ηγέτες.
Ποιο είναι το πρόγραμμά τους;
Οι εκλεγμένοι βουλευτές θα αναλάβουν το έργο της υλοποίησης αυτού που, στην ουσία, αποτελεί το πολιτικό μανιφέστο του φοιτητικού κινήματος.
Σύμφωνα με τους ίδιους τους φοιτητές, αναζητούσαν άτομα ικανά να εισέλθουν στους θεσμούς, να «επιτελέσουν το έργο τους με υπευθυνότητα και να μην ξεχάσουν ποτέ τον λόγο για τον οποίο βρίσκονται εκεί».
Μέσω ενός προγράμματος 11 σημείων, το φοιτητικό κίνημα μεταξύ άλλων επιδιώκει:
- Την εξάλειψη της διαφθοράς, μέσω της σύστασης ειδικής αστυνομικής μονάδας για τη σύλληψη των υπευθύνων.
- Την απομάκρυνση από το υπουργείο Εσωτερικών όσων παραβίασαν τους κανόνες κατά την καταστολή διαδηλώσεων, καθώς και όσων συνδέονται με το οργανωμένο έγκλημα.
- Τη μεταρρύθμιση του στρεβλού μιντιακού τοπίου στη Σερβία και την απαλλαγή της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης από τον πολιτικό έλεγχο.
- Τον τερματισμό της πρακτικής διορισμού κομματικών πιστών στις ηγεσίες δημόσιων επιχειρήσεων.
Ο Βούτσιτς και το κόμμα SNS αρνούνται τις κατηγορίες περί διαφθοράς και προσπάθειας άσκησης επιρροής στα μέσα ενημέρωσης.
Μπορεί, άραγε, να υφίσταται «φοιτητικό κίνημα» χωρίς φοιτητές;
Αν και οι ίδιοι οι φοιτητές δεν εξελέγησαν, έδωσαν υποσχέσεις στον σερβικό λαό και, ως εκ τούτου, θα βρεθούν αντιμέτωποι με πιέσεις να υλοποιήσουν το πρόγραμμά τους.
Όπως δηλώνουν οι φοιτητές, στους απλούς Σέρβους πολίτες που επέλεξαν να εκπροσωπήσουν το κίνημά τους «ανατέθηκε η αποστολή να μεταφέρουν εντός των θεσμών ένα μέρος του αγώνα που δίνουμε στους δρόμους εδώ και έναν χρόνο».
Από πλευράς του, σε ομιλία του το βράδυ της Κυριακής, ο Βούτσιτς δήλωσε στους υποστηρικτές του κόμματός του ότι οι φοιτητές «κατέστρεψαν δύο χρόνια ζωής στη Σερβία» προειδοποιώντας ότι θα ηττηθούν «πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι φαντάζονται».
Πηγή: skai.gr🇷🇸Breaking: After nearly 12 years in power, serving as both Prime Minister and President of #Serbia , Aleksandar Vučić has conceded defeat to the #student -led protest movement. https://t.co/gZx8anvRbj
— World_Breaking_News03 (@Breaking2003) October 26, 2026
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
