ΚΑΙΡΟΣ

Σε «κρίσιμο σημείο» τα αποθέματα πυραύλων Patriot στην Ευρώπη - Οι ΗΠΑ έχουν χρησιμοποιήσει το 65% στο Ιράν

Η σύγκρουση με το Ιράν απορρόφησε το 65% των αμερικανικών αποθεμάτων Patriot, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 1.500 από τους συνολικά 2.330 αναχαιτιστικούς πυραύλους της χώρας

Τις συνέπειες του εξάμηνου πολέμου κατά του Ιράν αρχίζουν να μετρούν οι ΗΠΑ, με τα αποθέματα Patriot στην Ευρώπη να έχουν μειωθεί σε κρίσιμο επίπεδο, εγείροντας ανησυχίες ακόμη και για την άμυνα του ΝΑΤΟ απέναντι σε μια ενδεχόμενη ρωσική επίθεση.

Ο αμερικανικός στρατός αντιμετωπίζει έλλειψη προηγμένων αναχαιτιστικών πυραύλων στην Ευρώπη, η οποία χαρακτηρίζεται «πέραν του κρίσιμου επιπέδου» και οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αντιπαράθεση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν, όπως δήλωσαν στο Associated Press ένας Αμερικανός αξιωματούχος άμυνας στην Ευρώπη και ένας αξιωματούχος του ΝΑΤΟ. Η κατάσταση προκαλεί ανησυχίες για το πόσο ευάλωτες θα ήταν χώρες της Συμμαχίας σε μια ενδεχόμενη ρωσική επίθεση.

Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά την έλλειψη αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot, οι οποίοι μπορούν να καταρρίψουν ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους της Ρωσίας υψηλής ταχύτητας, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο. Ο αξιωματούχος του ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε ότι τα αποθέματα Patriot των αμερικανικών και νατοϊκών δυνάμεων στην Ευρώπη βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα. Και οι δύο μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του θέματος.

Σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον, για παράδειγμα, ενός στρατιωτικού αρχηγείου ή ενός σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να βρεθεί σε κατάσταση παρόμοια με εκείνη της Ουκρανίας, η οποία αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη Patriot.

Όπως το έθεσε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός αξιωματούχος, η Συμμαχία θα μπορούσε να αναγκαστεί «να δέχεται το ένα χτύπημα μετά το άλλο».

Στην Ευρώπη, ο αμερικανικός στρατός «σίγουρα» δεν διαθέτει αρκετούς Patriot για να αντιμετωπίσει μια ενδεχόμενη παρατεταμένη επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ θα είχε «πολύ περιορισμένες» δυνατότητες ακόμη και απέναντι σε ένα μεμονωμένο πλήγμα ή σε έναν ρωσικό πύραυλο που θα ξέφευγε από την πορεία του, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο.

Σημειώνεται ότι αμερικανικά αποθέματα πυραύλων που βρίσκονταν στην Ευρώπη έχουν μεταφερθεί στη Μέση Ανατολή, όπου οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στον Κόλπο έχουν χρησιμοποιήσει μεγάλο αριθμό αναχαιτιστικών, μεταξύ των οποίων Patriot, για την αντιμετώπιση ιρανικών drones και πυραύλων.

Αν και δεν αναμένεται άμεσα ρωσική επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους κατά χωρών του ΝΑΤΟ, ο Διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ μετέβη στη Μόσχα αυτή την εβδομάδα για να προειδοποιήσει τη Ρωσία να μην προβεί σε επίθεση, όπως ανέφερε η εφημερίδα The Wall Street Journal. Ο Τραμπ υποβάθμισε τη σημασία της αιφνιδιαστικής επίσκεψης, λέγοντας ότι επρόκειτο για ταξίδι «ρουτίνας». 

Ευρωπαίοι και αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ εκτιμούν ότι η Ρωσία θα μπορούσε έως το 2030 να είναι σε θέση να επιτεθεί σε χώρες της Συμμαχίας. Μέχρι τότε, τα αποθέματα Patriot αναμένεται να έχουν αναπληρωθεί. Στο μεταξύ, ο πόλεμος στην Ουκρανία περιορίζει τις δυνατότητες της Μόσχας να εξαπολύσει παράλληλα επίθεση και στην Ευρώπη, καθώς θα ήταν δύσκολο να διεξάγει αεροπορικό πόλεμο σε δύο μέτωπα.

Δεν είχε προβλεφθεί ο πόλεμος με το Ιράν 

Η έλλειψη πυραύλων Patriot γίνεται περισσότερο αισθητή στην Ουκρανία, όπου οι αρχές ζητούν επιτακτικά περισσότερη υποστήριξη στην αεράμυνα. Οι προηγούμενες αμερικανικές παραδόσεις στην Ουκρανία συνέβαλαν επίσης στη μείωση των διαθέσιμων αποθεμάτων.

Το Κίεβο υποστηρίζει ότι μόνο οι αμερικανικοί Patriot μπορούν να αναχαιτίσουν τους προηγμένους βαλλιστικούς πυραύλους της Ρωσίας, οι οποίοι καταφέρνουν όλο και συχνότερα να διαπερνούν την ουκρανική αεράμυνα, όπως συνέβη και κατά το μαζικό κύμα επιθέσεων τη νύχτα προς την Πέμπτη.

Οι ΗΠΑ έχουν παραδώσει εκατοντάδες πυραύλους Patriot στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια του τετραετούς πολέμου, ωστόσο η σύγκρουση με το Ιράν ήταν αυτή που οδήγησε τα αποθέματα στο οριακό σημείο, σύμφωνα με τον Εντ Άρνολντ, ανώτερο ερευνητή στο Royal United Services Institute (RUSI), στρατιωτικό think tank με έδρα το Λονδίνο.

Οι παραδόσεις Patriot στην Ουκρανία ήταν προγραμματισμένες και σχετικά ελεγχόμενες, σύμφωνα με τον Άρνολντ. Αντίθετα, τα αποθέματα στη Μέση Ανατολή εξαντλήθηκαν με μεγάλη ταχύτητα, φέρνοντας στην επιφάνεια τους περιορισμούς της αμερικανικής εφοδιαστικής και παραγωγικής αλυσίδας.

Παράλληλα, οι αμερικανικές δυνάμεις στην Ευρώπη αντιμετωπίζουν κρίσιμες ελλείψεις και σε πυραύλους ATACMS, τους βαλλιστικούς πυραύλους μεσαίου βεληνεκούς που έχουν σχεδιαστεί για πλήγματα σε στόχους βαθιά πίσω από τις εχθρικές γραμμές, σύμφωνα με τους δύο αξιωματούχους.

Ωστόσο, η συνολική εικόνα των πυρομαχικών στην Ευρώπη δεν είναι τόσο ανησυχητική όσο εκείνη της αεράμυνας, καθώς ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν δικά τους επιθετικά πυραυλικά συστήματα, όπως τους Taurus και Storm Shadow, πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς που εκτοξεύονται από αεροσκάφη και μπορούν να πλήξουν ισχυρά οχυρωμένους στόχους.

Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι δεν σχολιάζει τα επίπεδα των αποθεμάτων οπλικών συστημάτων για λόγους ασφαλείας.

Ωστόσο, ο συνταγματάρχης του αμερικανικού στρατού Μάρτιν Ο’Ντόνελ, ανώτερος στρατιωτικός εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, αμφισβήτησε ότι τα αποθέματα Patriot στην Ευρώπη έχουν πέσει σε «κρίσιμα χαμηλά» επίπεδα, λέγοντας ότι «αυτό απλώς δεν ισχύει».

Όπως υποστήριξε, το ΝΑΤΟ είναι σε θέση «να αποκρούσει τα χτυπήματα» και διαθέτει αρκετά πυρομαχικά αεράμυνας τόσο για τη δική του άμυνα όσο και για να συνεχίσει να παρέχει βοήθεια στην Ουκρανία.

Λίγες εναλλακτικές για την Ευρώπη

Η έλλειψη αναχαιτιστικών Patriot στην Ευρώπη αφήνει ελάχιστες εναλλακτικές δυνατότητες για την αντιμετώπιση των πιο προηγμένων ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων, οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν παράλληλα με σμήνη φθηνών drones ώστε να υπερφορτώνουν την αεράμυνα, σύμφωνα με ειδικούς.

Η Ουκρανία και ορισμένοι σύμμαχοί της χρησιμοποιούν ήδη συστήματα που μπορούν να καταρρίπτουν τα πιο αργά drones χωρίς να σπαταλούν ακριβούς πυραύλους. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι, όμως, αποτελούν πολύ μεγαλύτερη πρόκληση, καθώς κατευθύνονται απότομα προς τον στόχο με ταχύτητα πάνω από πέντε φορές την ταχύτητα του ήχου, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο αντίδρασης.

Το σύστημα Patriot εντοπίζει τον πύραυλο, υπολογίζει την πορεία του και εκτοξεύει τον αναχαιτιστικό μέσα σε λίγα λεπτά. Ωστόσο, κάθε συστοιχία Patriot μπορεί να προστατεύσει μια σχετικά περιορισμένη περιοχή, για παράδειγμα μια μικρή στρατιωτική βάση, αλλά όχι μια ολόκληρη πόλη.

Μία εναλλακτική λύση είναι το γαλλοϊταλικό σύστημα αεράμυνας SAMP/T NG. Η Γαλλία έχει δεσμευτεί να επιταχύνει την παράδοση του αναβαθμισμένου συστήματος στην Ουκρανία, ενώ ο κατασκευαστής του υποστηρίζει ότι έχει βελτιωμένες δυνατότητες αντιμετώπισης βαλλιστικών πυραύλων.

Ωστόσο, η νέα έκδοση δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες μάχης, ενώ η σημερινή έκδοση του SAMP/T έχει μικρότερη εμβέλεια από το Patriot.

Οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν επίσης πολεμικά πλοία που μπορούν να λειτουργήσουν ως κινητές πλατφόρμες αεράμυνας. Ωστόσο, μπορεί να βρίσκονται πολύ μακριά από τον στόχο που πρέπει να προστατεύσουν, ενώ η ανάπτυξή τους κοντά σε μια ζώνη σύγκρουσης θα τα εξέθετε και στον κίνδυνο να πληγούν.

Τα αποθέματα Patriot κατέρρευσαν στον πόλεμο με το Ιράν

Η Ουκρανία έχει παραλάβει συστήματα Patriot από αμερικανικά και ευρωπαϊκά αποθέματα μετά τη ρωσική εισβολή του 2022, με τις ΗΠΑ να παρέχουν περίπου 600 αναχαιτιστικούς πυραύλους κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Μπάιντεν, δήλωσε ο μαρκ Κάνσιαν, απόστρατος συνταγματάρχης των Πεζοναυτών και νυν ανώτερος σύμβουλος στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS).

Ωστόσο, η μεγαλύτερη κατανάλωση πυραύλων σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν, η οποία απορρόφησε το 65% των αμερικανικών αποθεμάτων Patriot, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 1.500 από τους συνολικά 2.330 αναχαιτιστικούς πυραύλους της χώρας, σύμφωνα με το CSIS. Φέτος αναμένεται να κατασκευαστούν περίπου 600 πύραυλοι, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προορίζονται για την Ευρώπη, ενώ ο στόχος παραγωγής για το 2030 έχει τεθεί στους 2.000 πυραύλους Patriot ετησίως, ανέφερε ο Κάνσιαν.

Το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε ότι η πρώτη μονάδα παραγωγής πυραύλων Patriot στην Ευρώπη αναμένεται να λειτουργήσει στη Γερμανία τον Σεπτέμβριο, με τις παραδόσεις να ενδέχεται να ξεκινήσουν στις αρχές του επόμενου έτους. Οι πρώτες παρτίδες θα κατευθυνθούν σε χώρες που έχουν ήδη υποβάλει παραγγελίες, όπως η Γερμανία, η Ολλανδία, η Ρουμανία και η Ισπανία, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος του τομέα άμυνας.

Μέχρι τότε, όμως, ορισμένες χώρες, όπως η Γερμανία, έχουν βρεθεί στην «περίεργη» κατάσταση να έχουν αγοράσει πανάκριβα συστήματα Patriot χωρίς να διαθέτουν πυραύλους για να τα χρησιμοποιήσουν, όπως δήλωσε ο Εντ Άρνολντ του RUSI.

Το γερμανικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι δεν σχολιάζει τα επίπεδα των αποθεμάτων του.

Περιορισμένες και οι δυνατότητες της Ρωσίας

Η Μόσχα πιθανότατα δεν έχει τη δυνατότητα να εξαπολύσει μια παρατεταμένη αεροπορική επίθεση εναντίον στόχου του ΝΑΤΟ, όσο συνεχίζει σχεδόν κάθε βράδυ τις επιθέσεις της στην Ουκρανία, σύμφωνα με τον Άρνολντ.

Οι πρόσφατες ουκρανικές επιθέσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας έχουν επίσης αποκαλύψει αδυναμίες της ρωσικής αεράμυνας, κάτι που θα μπορούσε να κάνει τον Πούτιν πιο επιφυλακτικό απέναντι σε μια ενέργεια που θα προκαλούσε αντίποινα.

«Η άβολη αλήθεια είναι ότι ίσως η καλύτερη αεράμυνα που διαθέτουμε αυτή τη στιγμή είναι οι ίδιοι οι περιορισμοί της Ρωσίας», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Άρνολντ.

Πηγή: skai.gr