Οι ρωσικές επιθέσεις στην Ευρώπη γίνονται ολοένα πιο τολμηρές και επικίνδυνες, καθώς τους τελευταίους μήνες περιστατικά που αποδίδονται στη Μόσχα καταγράφονται όλο και βαθύτερα στο ευρωπαϊκό έδαφος.
Στις 11 Αυγούστου, στρατιωτικοί δύτες κατέστρεψαν δύο drones που επέπλεαν στα ανοιχτά των ακτών της Ρουμανίας, κοντά σε ενεργειακό έργο ύψους 4 δισ. ευρώ (4,7 δισ. δολαρίων). Εννέα ημέρες αργότερα, το Βουκουρέστι έστειλε δύο F-16 για να καταστρέψουν ένα θαλάσσιο drone κοντά στην ίδια πλατφόρμα φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα, όπου βρίσκονταν εκατοντάδες εργαζόμενοι.
Νωρίτερα τον ίδιο μήνα, η γερμανική αστυνομία εντόπισε ένα ένοπλο UAV στο αεροδρόμιο της Λειψίας, ενώ αυτή την εβδομάδα μαχητικά του ΝΑΤΟ κατέρριψαν ακόμη ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος που είχε εισέλθει στον λιθουανικό εναέριο χώρο από τη γειτονική Λευκορωσία, σύμμαχο της Μόσχας.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι αρχές υπέδειξαν ευθέως το Κρεμλίνο ως υπεύθυνο.
Από τις παρεμβάσεις στις εκλογές, στα drones και τα σαμποτάζ
Καθώς ο πόλεμος του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία συνεχίζεται χωρίς ουσιαστικές μεταβολές στο πεδίο της μάχης και με χιλιάδες απώλειες κάθε εβδομάδα, οι λεγόμενες υβριδικές επιθέσεις στην Ευρώπη αυξάνονται όχι μόνο σε αριθμό, αλλά και σε επίπεδο ριψοκίνδυνων ενεργειών.
Εταιρείες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αντιπαράθεσης βρέθηκαν να κινούνται σε μια γκρίζα ζώνη μεταξύ πολέμου και ειρήνης, ενώ Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του θέματος, εκφράζουν φόβους ότι είναι θέμα χρόνου να υπάρξουν θύματα μεταξύ αμάχων.
«Είναι σαφές ότι η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία λειτουργεί πλέον σε ένα διαφορετικό περιβάλλον ασφαλείας σε σχέση με πριν από λίγα χρόνια», δήλωσε ο Kuldar Väärsi, διευθύνων σύμβουλος της εσθονικής αμυντικής εταιρείας Milrem Robotics, η οποία βρέθηκε στο στόχαστρο ύποπτης εμπρηστικής επίθεσης τον Αύγουστο.
«Ως εταιρεία της οποίας τα συστήματα χρησιμοποιούνται από αρκετά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, καθώς και από άλλες συμμαχικές και συνεργαζόμενες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ουκρανία, πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη τους κινδύνους που προκύπτουν», πρόσθεσε.
Μόλις αυτή την εβδομάδα, το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ κατηγόρησε τη ρωσική υπηρεσία πληροφοριών ότι «συνωμότησε για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και τη διάπραξη δολοφονιών επί πληρωμή» στην Ευρώπη, κατόπιν εντολών του Κρεμλίνου.
Αμυντικά εργοστάσια, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, δίκτυα μεταφορών και τηλεπικοινωνιακές υποδομές έχουν βρεθεί στο στόχαστρο, δημιουργώντας για τους Ευρωπαίους ηγέτες τη σοβαρότερη απειλή ασφαλείας των τελευταίων δεκαετιών.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν είναι σαφές αν η Ευρώπη είναι επαρκώς προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει αυτή την πρόκληση.
«Δυσκολευόμαστε να αντιμετωπίσουμε τις λεγόμενες υβριδικές επιθέσεις σε ανοιχτές κοινωνίες, οι οποίες διευκολύνουν τον επιτιθέμενο», δήλωσε ο James Everard, πρώην αναπληρωτής ανώτατος συμμαχικός διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη.
«Πρόκειται για πόλεμο χωρίς μάχη και, πίσω από την πυρηνική της ασπίδα, η Ρωσία πιστεύει ότι μπορεί να ενεργεί χωρίς συνέπειες, είτε απευθείας είτε μέσω ενδιάμεσων φορέων», πρόσθεσε.
Η Ευρώπη αισθάνεται πιο εκτεθειμένη
Η έκταση και η συχνότητα αυτών των περιστατικών θα ήταν αδιανόητες πριν από λίγα χρόνια, σε μια ήπειρο που επί δεκαετίες θεωρούσε ότι προστατεύεται από τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας του ΝΑΤΟ.
Όμως, καθώς ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δημιουργεί αμφιβολίες για τη δέσμευση των ΗΠΑ στη στρατιωτική συμμαχία και η Ρωσία εντείνει τον πόλεμό της στην Ουκρανία καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, η εμπιστοσύνη στην ευρωπαϊκή ασφάλεια εμφανίζεται πλέον σαφώς πιο εύθραυστη.
Η Γερμανία είναι «ο καθημερινός στόχος του υβριδικού πολέμου» της Ρωσίας, δήλωσε την 1η Σεπτεμβρίου ο υπουργός Εσωτερικών της χώρας, Alexander Dobrindt. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Dmitry Peskov, χαρακτήρισε τις κατηγορίες «εντελώς αβάσιμες».
Το τελευταίο δίμηνο έχει σημειωθεί μετατόπιση της ρωσικής δραστηριότητας προς στόχους της αμυντικής βιομηχανίας και των δικτύων logistics που συνδέονται άμεσα με τη στήριξη της Ουκρανίας, σύμφωνα με αξιωματούχο χώρας του ΝΑΤΟ. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η πιο επιθετική αυτή εκστρατεία δημιουργεί μεγαλύτερους κινδύνους.
Καθώς η Μόσχα εξακολουθεί να οργανώνει τις επιχειρήσεις της με τρόπο που της επιτρέπει να αρνείται την άμεση ευθύνη, η εκστρατεία έχει μεγαλύτερη στρατηγική σημασία από τις υλικές ζημιές που έχουν προκληθεί μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο.
Η εκτίμηση αυτή θα μπορούσε να αλλάξει καθώς η Ρωσία ανεβάζει τον πήχη, με περιστατικά όπως η επίθεση με drones το περασμένο Σαββατοκύριακο σε σιδηροδρομικό σταθμό κοντά στα σύνορα Ουκρανίας-Πολωνίας, την ώρα που από την περιοχή περνούσαν Ευρωπαίοι και Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Τέτοιου είδους επιθέσεις θεωρούνταν μέχρι τώρα σε μεγάλο βαθμό ταμπού, γεγονός που αποτελεί νέα ένδειξη της αυξανόμενης τόλμης της Ρωσίας και της προθυμίας της να διακινδυνεύσει την πρόκληση θυμάτων σε ξένες χώρες.
Από τις κυβερνοεπιθέσεις στις κρίσιμες υποδομές
Ενώ παλαιότερα η Ρωσία κατηγορούνταν για παρεμβάσεις σε εκλογές και εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού, σήμερα θεωρείται ύποπτη για σαμποτάζ, εμπρησμούς, παρεμβάσεις σε κρίσιμες υποδομές, κυβερνοεπιθέσεις και παραβιάσεις εναέριου χώρου.
Σε ένα περιστατικό την περασμένη εβδομάδα, μάλιστα, δύο άμαχοι σκοτώθηκαν σε συνοριακό πέρασμα μεταξύ της Ουκρανίας και της Μολδαβίας, η οποία επιδιώκει την ένταξή της στην ΕΕ.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής, Kaja Kallas, δήλωσε ότι η Ευρώπη βιώνει «ένα κύμα ολοένα και πιο κινητικών υβριδικών επιθέσεων».
Η δυσκολία αντιμετώπισης των υβριδικών επιθέσεων έχει οδηγήσει κατά περιπτώσεις σε απροθυμία να κατηγορηθεί δημόσια η Ρωσία, τόσο για να αποφευχθεί μια κλιμάκωση όσο και για να μην αποκαλυφθούν μέθοδοι συλλογής πληροφοριών, σύμφωνα με αξιωματούχους.
Πολλά περιστατικά, ιδιαίτερα κυβερνοεπιθέσεις και ηλεκτρονικές παραβιάσεις που στοχεύουν κρίσιμες υποδομές, είτε δεν δημοσιοποιούνται καθόλου είτε καταγράφονται ελάχιστα, γεγονός που σημαίνει ότι η πραγματική έκταση του προβλήματος είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή που γίνεται γνωστή στο κοινό.
Στο στόχαστρο η γερμανική αμυντική βιομηχανία
Πολλές γερμανικές εταιρείες κατασκευής οπλικών συστημάτων βρίσκονται αντιμέτωπες με τακτικές κυβερνοεπιθέσεις, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει την κατάσταση.
Το 2024, εμπρηστές έβαλαν φωτιά στο σπίτι του Armin Papperger, διευθύνοντος συμβούλου του γερμανικού αμυντικού κολοσσού Rheinmetall AG, ενώ δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποίησαν ότι η Ρωσία σχεδίαζε να τον δολοφονήσει.
Ο Papperger πλέον μετακινείται με ισχυρή ομάδα ασφαλείας, ενώ η Rheinmetall έχει ενισχύσει συνολικά τα μέτρα προστασίας της.
Η γερμανική εταιρεία κατασκευής ραντάρ και αισθητήρων Hensoldt AG αυξάνει την επιτήρηση με drones και την παρακολούθηση της περιμέτρου στις εγκαταστάσεις της και επιθυμεί να δημιουργήσει υποδομή που θα της επιτρέπει να καταρρίπτει η ίδια drones, δήλωσε σε συνέντευξή του ο διευθύνων σύμβουλος Oliver Dorre.
Για να προχωρήσει σε αυτό χρειάζεται έγκριση από την ομοσπονδιακή αστυνομία. Ο Dorre δήλωσε ότι απαιτούνται κατευθυντήριες γραμμές «νωρίτερα παρά αργότερα», πριν η κατάσταση επιδεινωθεί.
Πολωνία: Κυβερνοεπιθέσεις και σαμποτάζ
Η Πολωνία, η οποία αποτελεί βασικό δίαυλο για τη μεταφορά βοήθειας προς την Ουκρανία, έχει βρεθεί αντιμέτωπη με σειρά ύποπτων περιστατικών.
Πρόκειται μεταξύ άλλων για πολλαπλές κυβερνοεπιθέσεις εναντίον υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, όπως δίκτυα ύδρευσης και ενεργειακές υποδομές, καθώς και νοσοκομεία, ενώ ζημιές στη σιδηροδρομική γραμμή μεταξύ Βαρσοβίας και ουκρανικών συνόρων αποδόθηκαν στις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Donald Tusk, χαρακτήρισε τον Αύγουστο «πράξη σαμποτάζ» τη φωτιά σε εργοστάσιο της WB Electronics, μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες κατασκευής drones στην Ευρώπη, χωρίς ωστόσο να υπάρξει δημόσια σύνδεση του περιστατικού με τη Ρωσία.
Η Πολωνία ανακοίνωσε αυτόν τον μήνα ότι επεκτείνει την προστασία του εναέριου χώρου της και ενισχύει τις δυνατότητες ταχείας αντίδρασης, επικαλούμενη την απειλή από «ρωσικές προκλήσεις».
Οι εταιρείες αυξάνουν τα μέτρα ασφαλείας
Οι μεγαλύτεροι κατασκευαστές όπλων της Ευρώπης, σύμφωνα με πρόσωπο σε μία από αυτές τις εταιρείες, δεν φαίνεται να πτοούνται ιδιαίτερα από την αυξανόμενη ρωσική δραστηριότητα που στρέφεται εναντίον των εγκαταστάσεων και του προσωπικού τους.
Τα μέτρα ασφαλείας έχουν ενισχυθεί, ενώ η παραμένουσα «μυϊκή μνήμη» από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου τροφοδοτεί ένα επίπεδο επαγρύπνησης που αγγίζει τα όρια της παράνοιας, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Άλλες κρίσιμες επιχειρήσεις, ωστόσο, έχουν πολύ μικρότερη δυνατότητα να προστατευθούν.
«Η επίτευξη προστασίας 100% των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας είναι αδύνατη, ιδιαίτερα όταν μπορεί να μην γνωρίζεις καν τι ακριβώς αντιμετωπίζεις», δήλωσε ο Juha Räsänen, διευθύνων σύμβουλος της ενεργειακής εταιρείας Savon Voima στην ανατολική Φινλανδία.
«Η φυσική ασφάλεια, η επιτήρηση, οι κάμερες και οι διαφορετικές μέθοδοι ανίχνευσης ενισχύονται συνεχώς», είπε. «Όμως το σημαντικότερο είναι να μάθει ο κόσμος να αντέχει τις διακοπές ρεύματος».
Η πίεση δεν περιορίζει τη στήριξη στην Ουκρανία
Αυτού του είδους η ανθεκτικότητα παραπέμπει σε μια ακόμη πραγματικότητα: η ρωσική εκστρατεία μέχρι στιγμής δεν έχει καταφέρει να περιορίσει ουσιαστικά την ευρωπαϊκή στήριξη προς την Ουκρανία.
Αντίθετα, η αύξηση των περιστατικών που λαμβάνουν μεγάλη δημοσιότητα έχει ενισχύσει τα επιχειρήματα υπέρ μεγαλύτερων ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών, στενότερου συντονισμού των υπηρεσιών αντικατασκοπείας και νέων κυρώσεων.
Όπως το έθεσε ένας αξιωματούχος, η εκστρατεία του Κρεμλίνου μπορεί να προκαλεί αναστάτωση, αλλά αποδεικνύεται αντιπαραγωγική για τη Μόσχα.
Η Γερμανία, για παράδειγμα, γνωστοποίησε μετά το περιστατικό στη Λειψία ότι σχεδιάζει να παραδώσει στην Ουκρανία επιπλέον πυραύλους αεράμυνας Iris-T τον Σεπτέμβριο, ενώ το Βερολίνο πρόκειται σύντομα να παράσχει στο Κίεβο και αρκετές χιλιάδες drones κρούσης.
Βρετανία: Συλλήψεις και νέες ανησυχίες
Καθώς οι υβριδικές ενέργειες επεκτείνονται βαθύτερα στην Ευρώπη, ορισμένες φορές αποκαλύπτεται ένα μέρος του τι ακριβώς καλούνται να αντιμετωπίσουν οι αρχές.
Στις αρχές Σεπτεμβρίου, ένας Βρετανός συνελήφθη και κατηγορήθηκε βάσει του Νόμου περί Εθνικής Ασφάλειας, καθώς φέρεται να έδωσε σε ρωσική υπηρεσία πληροφοριών στοιχεία για εγκαταστάσεις κατασκευής drones στην Αγγλία και να προετοιμαζόταν να διαπράξει σαμποτάζ.
Οι δικηγόροι του δήλωσαν ότι η πίστη του βρίσκεται στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η υπόθεση αυτή έρχεται μετά τις ύποπτες εμπρηστικές επιθέσεις στο σπίτι του πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας Keir Starmer, τη δραστηριότητα ρωσικών υποβρυχίων γύρω από κρίσιμες υποδομές στα βρετανικά νησιά και τα drones που εκτοξεύονται από πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» στα βρετανικά και ιρλανδικά ύδατα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται περιστατικά που σημειώθηκαν κατά την επίσκεψη του Ουκρανού προέδρου Volodymyr Zelenskyy στην Ιρλανδία νωρίτερα φέτος.
Το ΝΑΤΟ αναζητά κοινή απάντηση
Κυβερνήσεις από το Λονδίνο έως τη Βαρσοβία προσπαθούν να ενισχύσουν τις μεμονωμένες και συλλογικές αντιδράσεις τους, προτού ακόμη σοβαρότερες ζημιές οδηγήσουν σε ανοιχτή σύγκρουση με τη Ρωσία.
Σύμφωνα με αξιωματούχους, το ΝΑΤΟ ενισχύει την αποτροπή στις χώρες που έχουν επηρεαστεί, όμως τα κράτη-μέλη εξακολουθούν να μην έχουν καταλήξει σε μια συντονισμένη στρατηγική.
Η εκτίμηση μεταξύ αξιωματούχων ασφαλείας είναι ότι ο Πούτιν δοκιμάζει μέχρι πού μπορεί να πιέσει τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, επιδιώκοντας να αναδείξει την αναποφασιστικότητα μεταξύ των συμμάχων, παραμένοντας ταυτόχρονα κάτω από το όριο που θα μπορούσε να ενεργοποιήσει αντίποινα βάσει του Άρθρου 5 της Συνθήκης για τη συλλογική άμυνα.
Ωστόσο, αυτού του είδους η διερεύνηση των ορίων αυξάνει τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών και ατυχημάτων.
«Η Ρωσία εντοπίζει με συνέπεια τις αδυναμίες στις υποδομές του ΝΑΤΟ και είναι πρόθυμη να δοκιμάσει πολλαπλές τακτικές και στόχους με ευέλικτο τρόπο και με ολοένα μεγαλύτερη ανάληψη ρίσκου», δήλωσε η Emily Ferris, associate fellow στο Royal United Services Institute, με έδρα το Λονδίνο.
Η Ferris δημοσίευσε τον Μάρτιο έκθεση σχετικά με επιθέσεις σαμποτάζ που αποδίδονται στη Ρωσία σε χώρες του ΝΑΤΟ και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Συμμαχία ήταν «ανέτοιμη».
Έξι μήνες αργότερα, η εκτίμησή της δεν έχει αλλάξει.
«Ελλείψει σαφών κόκκινων γραμμών από το ΝΑΤΟ σχετικά με τις συνέπειες τέτοιων επιθέσεων, η Ρωσία επεκτείνεται για να καλύψει τον χώρο που αφήνει η αβεβαιότητα», δήλωσε.
Το Άρθρο 5 και η νέα αντιμετώπιση της ρωσικής απειλής
Η μοναδική φορά που ενεργοποιήθηκε το Άρθρο 5 ήταν από τις ΗΠΑ, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εφαρμόζουν σήμερα μεθόδους αντιμετώπισης της τρομοκρατίας που αναπτύχθηκαν έκτοτε, καθώς και από τον αγώνα εναντίον της Αλ Κάιντα και του Ισλαμικού Κράτους, στην αντιμετώπιση του ρωσικού υβριδικού πολέμου, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους.
Η Ρωσία και οι τρομοκρατικές οργανώσεις χρησιμοποιούν αμφότερες ενδιάμεσους, οι οποίοι συχνά στρατολογούνται μέσω διαδικτύου. Για τον λόγο αυτό, οι δυτικές υπηρεσίες εντοπίζουν ομοιότητες στον τρόπο αναγνώρισης των δραστών.
Η διαφορά είναι ότι όσοι στρατολογούνται για λογαριασμό της Μόσχας δεν καθοδηγούνται από ιδεολογικά κίνητρα, αλλά πληρώνονται.
«Η Ρωσία θα κάνει τη ζωή κόλαση στην Ευρώπη»
Δυτικοί αξιωματούχοι ασφαλείας υποστηρίζουν ότι η Μόσχα ενεργεί από θέση απελπισίας, μετά τις επιθέσεις με drones της Ουκρανίας εναντίον ενεργειακών υποδομών και αποθηκών logistics, οι οποίες προκάλεσαν ζημιές στη ρωσική οικονομία.
Από τη Μόσχα, η αντίληψη είναι ότι όσο πιο οδυνηρά πλήττει η Ουκρανία τη Ρωσία, τόσο ισχυρότερες θα γίνονται οι φωνές εκείνων που θέλουν να κάνουν την Ευρώπη να πληρώσει.
Πρόσωπο κοντά στο Κρεμλίνο το διατύπωσε ακόμη πιο ωμά, λέγοντας ότι η Ρωσία θα κάνει τη ζωή στην Ευρώπη «κόλαση» μέσω ασύμμετρων υβριδικών επιχειρήσεων, ως αντίδραση στη στήριξή της προς το Κίεβο.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
