Η επανειλημμένη παρεμπόδιση αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Ουγγαρία επί πρωθυπουργίας του Βίκτορ Όρμπαν προκαλεί προβληματισμό για τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις της Ένωσης στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής.
Η Γαλλία και η Γερμανία τάσσονται υπέρ της προσπάθειας να καταστεί αποτελεσματικότερη και ταχύτερη η διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, σύμφωνα με επιστολή που περιήλθε στην κατοχή του POLITICO.
Στην επιστολή, η οποία απευθύνεται στην Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Κάγια Κάλας, και υπογράφεται από 11 κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Γερμανία, οι υπουργοί Εξωτερικών προτείνουν πέντε τρόπους για την επιτάχυνση και τη βελτίωση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ). Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η πιθανότητα διεύρυνσης της χρήσης της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία.
Με βάση τους ισχύοντες κανόνες της ΕΕ, οι αποφάσεις που εμπίπτουν στην Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας πρέπει να εγκρίνονται ομόφωνα και από τα 27 κράτη-μέλη. Ο κανόνας αυτός έχει προκαλέσει σημαντικά προβλήματα και καθυστερήσεις, ιδιαίτερα όταν ο πρώην πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, χρησιμοποιούσε επανειλημμένα το δικαίωμα αρνησικυρίας της χώρας του για να μπλοκάρει αποφάσεις που υποστήριζαν και τα υπόλοιπα 26 κράτη-μέλη.
Η Γερμανία έχει πρωτοστατήσει στις εκκλήσεις για μετάβαση από την ομοφωνία στην ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία (Qualified Majority Voting – QMV) σε ζητήματα ΚΕΠΠΑ. Η Γαλλία, ωστόσο, όπως και άλλα κράτη-μέλη, έχει παραδοσιακά αντιταχθεί σε μια τέτοια αλλαγή. Η νέα επιστολή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μεγαλύτερης χρήσης της ειδικής πλειοψηφίας, χωρίς όμως να υποστηρίζει ρητά μια συνολική αλλαγή του τρόπου ψηφοφορίας.
«Συνεχίζουμε να επιδιώκουμε τη συναίνεση όπου αυτό είναι δυνατό», αναφέρει η επιστολή, την οποία συνυπογράφουν, εκτός από τη Γαλλία και τη Γερμανία, οι υπουργοί Εξωτερικών της Αυστρίας, της Σουηδίας, της Δανίας, της Φινλανδίας, του Βελγίου, της Ολλανδίας, της Ρουμανίας και της Ισπανίας.
«Πρέπει, όμως, να διασφαλίσουμε ότι αυτή η κουλτούρα συναίνεσης ενισχύει την κοινή δράση και δεν την εμποδίζει — διαφορετικά θα έχουμε νομιμοποίηση, αλλά όχι ισχύ», τονίζεται.
Οι πέντε προτάσεις
Οι προτάσεις που περιλαμβάνονται στην επιστολή είναι οι εξής:
Έμφαση στην αρχή της «ειλικρινούς συνεργασίας» μεταξύ των κρατών-μελών. Η αρχή αυτή σημαίνει ότι τα κράτη οφείλουν να τηρούν τις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει έναντι των εταίρων τους, ακόμη και όταν αυτές δεν είναι αυστηρά νομικά δεσμευτικές.
Χρήση της «εποικοδομητικής αποχής» αντί για την άσκηση βέτο, ώστε ένα κράτος να μπορεί να μη συμμετάσχει σε μια απόφαση χωρίς να εμποδίζει την Ένωση να αναλάβει δράση.
Αποτροπή της σύνδεσης άσχετων ζητημάτων μεταξύ τους. Στόχος είναι να περιοριστεί η πρακτική κατά την οποία ένα κράτος κρατά όμηρο μια συλλογική απόφαση, απειλώντας να ασκήσει βέτο εάν δεν ικανοποιηθεί ένα ξεχωριστό εθνικό του αίτημα.
Ενθάρρυνση της Ύπατης Εκπροσώπου Κάγια Κάλας να εξετάσει τις δυνατότητες που παρέχουν οι Συνθήκες για τη βελτίωση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται συχνότερα είναι η λεγόμενη «ρήτρα passerelle», η οποία επιτρέπει στην ΕΕ να αλλάξει τον τρόπο λήψης αποφάσεων χωρίς να τροποποιήσει τις ίδιες τις Συνθήκες. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να επιτρέψει τη χρήση ειδικής πλειοψηφίας σε συγκεκριμένους τομείς της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας.
Να διευκρινίζονται οι λόγοι για τους οποίους ένα κράτος ασκεί το δικαίωμα αρνησικυρίας του για «ζωτικούς και σαφώς διατυπωμένους λόγους εθνικής πολιτικής», όταν μια απόφαση λαμβάνεται με ειδική πλειοψηφία.
Η επιστολή αναμένεται να συζητηθεί αυτή την εβδομάδα, καθώς οι υπουργοί Εξωτερικών των κρατών-μελών θα συγκεντρωθούν στο Γουίκλοου της Ιρλανδίας για άτυπες συνομιλίες στο πλαίσιο της λεγόμενης συνάντησης «Gymnich».
Στο επίκεντρο και η μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής διπλωματικής υπηρεσίας
Οι υπουργοί αναμένεται επίσης να εξετάσουν τρόπους μεταρρύθμισης της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (EEAS), δηλαδή του διπλωματικού βραχίονα της ΕΕ, επικεφαλής του οποίου είναι η Ύπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλας.
Σύμφωνα με γαλλογερμανικό έγγραφο που περιήλθε στην κατοχή του POLITICO, μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται είναι η αναβάθμιση της Κάγια Κάλας σε εκτελεστική αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με «de facto» εποπτεία των μονάδων της Επιτροπής που ασχολούνται με ζητήματα εξωτερικού προσανατολισμού, όπως το εμπόριο, η αναπτυξιακή βοήθεια και η άμυνα. Μια άλλη πρόταση προβλέπει την ενσωμάτωση μεγάλου μέρους του προσωπικού της EEAS στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της δημιουργίας μιας νέας Γενικής Διεύθυνσης ή υπηρεσίας αρμόδιας για τις εξωτερικές σχέσεις.
Το προσωπικό που ασχολείται ειδικά με ζητήματα ασφάλειας και άμυνας θα παρέμενε στην EEAS, ενώ θα διατηρούνταν και η σημερινή αναλογία, σύμφωνα με την οποία περίπου το ένα τρίτο του προσωπικού της Υπηρεσίας αποτελείται από διπλωμάτες που αποσπώνται από τα κράτη-μέλη.
Το γαλλογερμανικό έγγραφο υπογραμμίζει, παράλληλα, τον καθοριστικό ρόλο των κρατών-μελών στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής. Προτείνει, μεταξύ άλλων, να αποκτήσει πιο επίσημο ρόλο η Ύπατη Εκπρόσωπος, ώστε να ενημερώνει τους Ευρωπαίους ηγέτες για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και να λαμβάνει απευθείας οδηγίες από αυτούς κατά τις συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
