ΚΑΙΡΟΣ

Νέα προσπάθεια για εκεχειρία στη Μαύρη Θάλασσα με πρωτοβουλία Τουρκίας και ΟΗΕ

Η Τουρκία και τα Ηνωμένα Έθνη ξεκίνησαν νέες επαφές με τη Ρωσία και την Ουκρανία για μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Μαύρη Θάλασσα

Η Τουρκία και τα Ηνωμένα Έθνη ξεκίνησαν νέες επαφές με τη Ρωσία και την Ουκρανία για μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Μαύρη Θάλασσα, σε μια προσπάθεια να συντονίσουν τις πρωτοβουλίες για την προστασία των μεταφορών σιτηρών, καθώς οι παγκόσμιες τιμές των τροφίμων αυξάνονται, σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg.

Οι συναντήσεις αναμένεται να πραγματοποιηθούν στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με ανώτερο διπλωμάτη. Όπως ανέφερε ο ίδιος, μιλώντας στο Bloomberg υπό τον όρο της ανωνυμίας, στις επαφές θα μεσολαβήσουν εκπρόσωποι του Center for Humanitarian Dialogue, μιας ελβετικής μη κυβερνητικής οργάνωσης.

Η πρωτοβουλία, που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο με τη στήριξη και άλλων μεγάλων δυνάμεων, επιχειρεί να επαναλάβει την επιτυχημένη προσπάθεια του 2022 για τη διασφάλιση της μεταφοράς σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Ωστόσο, μετά την κατάρρευση της συμφωνίας έναν χρόνο αργότερα, οι χώρες δυσκολεύονται να συντονίσουν τις προσπάθειές τους για την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός.

Οι διαπραγματεύσεις πήραν πλέον ώθηση, καθώς η Ρωσία και η Ουκρανία - που καλύπτουν πάνω από το ένα τέταρτο των παγκόσμιων εξαγωγών σιτηρών - εντείνουν τις μεταξύ τους επιθέσεις στις λιμενικές εγκαταστάσεις στη Μαύρη Θάλασσα. Οι εξελίξεις αυτές συνέβαλαν στην άνοδο των τιμών των σιτηρών σε υψηλό τριετίας τον Αύγουστο.

Οι επιθέσεις εντείνουν τις ανησυχίες για την επάρκεια των τροφίμων, την ώρα που οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες πλήττουν την παραγωγή σε άλλες περιοχές του κόσμου, το ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο κάνει την εμφάνισή του και οι τιμές παραμένουν κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών.

Η Τουρκία και ο ΟΗΕ προσδίδουν αξιοπιστία στη νέα αυτή προσπάθεια, όπως σημειώνει το Bloomberg, καθώς είχαν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο και στην κατάπαυση του πυρός του 2022, η οποία εξασφάλισε την ασφαλή μεταφορά σιτηρών, λιπασμάτων και τροφίμων από τα ουκρανικά λιμάνια. Η συμφωνία αποτέλεσε μία από τις ελάχιστες περιπτώσεις κατά τις οποίες μια περιορισμένη εκεχειρία τηρήθηκε για κάποιο διάστημα, στη διάρκεια του πολέμου  που η Ρωσία διεξάγει εδώ και περισσότερα από τέσσερα χρόνια στην Ουκρανία.

Στα τέλη Σεπτεμβρίου, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, πραγματοποιήθηκε μια κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση με στόχο να δρομολογηθεί η νέα διπλωματική πρωτοβουλία. Στη συνάντηση συμμετείχαν Τούρκοι αξιωματούχοι, καθώς και εκπρόσωποι από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη, την Ινδία και την Αίγυπτο, η οποία έχει πληγεί ιδιαίτερα από τις διαταραχές στις μεταφορές σιτηρών.

Σύμφωνα με έγγραφο που περιήλθε σε γνώση του Bloomberg, οι συμμετέχοντες συζήτησαν μια «σαφώς οριοθετημένη και αμοιβαία συμφωνία», η οποία θα διασφαλίζει την ελεύθερη εμπορική ναυσιπλοΐα, καθώς και την προστασία των λιμανιών και των ενεργειακών υποδομών. Τον Σεπτέμβριο, πάντως, οι τιμές του σιταριού υποχώρησαν ελαφρώς.

Οι επικείμενες συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις ανησυχίες των χωρών που πλήττονται από την άνοδο των τιμών των τροφίμων, με την ελπίδα ότι η μεγαλύτερη απόστασή τους από τη σύγκρουση θα συμβάλει στην επιτυχία της προσπάθειας.

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε στις αρχές Σεπτεμβρίου ότι έλαβε «θετική» ανταπόκριση από τον Ουκρανό ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι σχετικά με την επαναλειτουργία ενός διαδρόμου για τη μεταφορά σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Ωστόσο, ο Ουκρανός υπουργός Γεωργίας Τάρας Βισότσκι δήλωσε πρόσφατα στο Bloomberg ότι δεν βλέπει «κανένα θετικό σημάδι» πως κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί τους επόμενους μήνες.

Η Ρωσία έχει θέσει αυστηρούς όρους για την επαναφορά οποιασδήποτε συμφωνίας για τη Μαύρη Θάλασσα, συμπεριλαμβανομένης της άρσης ορισμένων κυρώσεων και σημαντικών στρατιωτικών παραχωρήσεων από την Ουκρανία. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε μάλιστα τον Σεπτέμβριο ότι η επιστροφή στη συμφωνία του 2022 για τη Μαύρη Θάλασσα ήταν «εντελώς απαράδεκτη και μη ρεαλιστική», υποστηρίζοντας ότι η Ουκρανία είχε καταχραστεί τη συμφωνία.

Πηγή: skai.gr