Σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις της Βόρειας Αμερικής με την Ευρώπη δοκιμάζονται και οι Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ αμφισβητούν ανοιχτά την πρόταση των Βρυξελλών για στενότερη σύνδεση με τον Καναδά, ο Μαρκ Κάρνεϊ ανέβηκε σήμερα στο βήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.
Μία ημέρα μετά την πρόσκληση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για τη δημιουργία ενός πρωτοφανούς καθεστώτος «συνδεδεμένου μέλους» για τον Καναδά, ο Καναδός πρωθυπουργός παρουσίασε τη δική του πρόταση για μια πολύ βαθύτερη σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με έμφαση στην άμυνα, την ενέργεια, τα κρίσιμα ορυκτά, την τεχνητή νοημοσύνη, το εμπόριο και την οικονομική ασφάλεια.
«Ο Καναδάς θα αποφασίζει μόνος του με ποιους θα συνάπτει συμφωνίες»
Ο Καναδάς θα αποφασίζει ανεξάρτητα για τις διεθνείς συνεργασίες και τις συμφωνίες που θα συνάπτει, δήλωσε την Πέμπτη 17/9 σε δημοσιογράφους ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, απαντώντας στην κριτική του Ντόναλντ Τραμπ για την προτεινόμενη εμβάθυνση των σχέσεων μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Καναδά.
Η τοποθέτηση του Καναδού πρωθυπουργού ήρθε μετά την πρόταση της ΕΕ να αποκτήσει ο Καναδάς καθεστώς του πρώτου «συνδεδεμένου μέλους» της Ένωσης, εξέλιξη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε στενότερη πολιτική και οικονομική συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών.
«Κανείς δεν πρόκειται να μας υπαγορεύσει τον πολιτισμό μας ή με ποιους μπορούμε να συνάπτουμε διεθνείς συμφωνίες», δήλωσε ο Κάρνεϊ μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο.
«Ισχυρότερος εταίρος των ΗΠΑ μέσω της ΕΕ»
Ο Καναδός πρωθυπουργός υποστήριξε παράλληλα ότι μια στενότερη σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να καταστήσει τον Καναδά ακόμη πιο αποτελεσματικό εταίρο για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως σημείωσε, μεγαλύτερη σημασία έχει το περιεχόμενο και η ουσία μιας νέας σχέσης με την ΕΕ παρά η ονομασία ή ο θεσμικός όρος που θα χρησιμοποιηθεί για να περιγραφεί.
Η τοποθέτηση Κάρνεϊ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Οτάβα επιχειρεί να διευρύνει τις διεθνείς οικονομικές και πολιτικές της συνεργασίες, ενώ οι σχέσεις Καναδά-ΗΠΑ παραμένουν ιδιαίτερα σημαντικές για την καναδική οικονομία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε χθες, Τετάρτη, να διακόψει τις εμπορικές συναλλαγές με την ΕΕ αντιδρώντας στην πρόταση αυτή. «Το βρίσκω γελοίο», σχολίασε ο Τραμπ μιλώντας σε δημοσιογράφους. «Αν το κάνουν, αν θεωρήσω πως πρόκειται για εχθρική ενέργεια, θα επιβάλω πολύ σοβαρούς τελωνειακούς δασμούς ή θα τερματίσω το εμπόριο με την Ευρώπη σε πολλά πράγματα», πρόσθεσε.
«Οι δεσμοί μας έχουν βαθιές ρίζες»
«Αξιότιμα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, διακεκριμένοι συνάδελφοι, σας ευχαριστώ για την τιμή να μου δίνετε τη δυνατότητα να απευθυνθώ στις ανησυχίες σας.
Στην αρχή αυτής της αποφασιστικής συνόδου, θα ήθελα σήμερα να μιλήσω για τον τρόπο με τον οποίο η απάντησή μας στη σημερινή γεωπολιτική ρήξη πρέπει να αποκτήσει μια νέα διάσταση.
Πριν από αυτό, όμως, θα ήθελα να αναφερθώ σε κάτι πολύ παλαιότερο. Σε κάτι που προϋπήρχε κατά πολύ των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Καναδά.
Γιατί το βάθος των δεσμών μας — εκείνων που μας ενώνουν — δεν μπορεί να μετρηθεί μόνο με βάση το εμπόριο ή όσα προβλέπουν οι συνθήκες. Οι δεσμοί μας έχουν βαθιές ρίζες στους ίδιους τους τόπους μας».
Από τον Γκαίτε στο Μπούχενβαλντ: η ελευθερία κατακτάται κάθε μέρα
Ο Μαρκ Κάρνεϊ ξεκίνησε την ιστορική αναφορά του από την καρδιά της Γερμανίας και την περιοχή πάνω από τη Βαϊμάρη, όπου βρίσκεται η δασώδης κορυφογραμμή του Έτερσμπεργκ. Εκεί, όπως ανέφερε, ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε περπατούσε, σκεφτόταν και έγραφε επί δεκαετίες.
Μια βελανιδιά στην κορυφογραμμή συνδέθηκε με το όνομα του Γκαίτε και έγινε «ένα ζωντανό μνημείο των υψηλότερων ιδανικών του ευρωπαϊκού πολιτισμού». Όταν όμως ο 20ός αιώνας σκοτείνιασε, η ίδια βελανιδιά βρέθηκε πίσω από τα συρματοπλέγματα του Μπούχενβαλντ, αποτελώντας έναν σιωπηλό μάρτυρα «της βαθύτερης ηθικής αποτυχίας της ανθρωπότητας».
Ο Καναδός πρωθυπουργός χρησιμοποίησε την εικόνα αυτή για να υπογραμμίσει ότι τα ιδανικά δεν αρκεί να υπάρχουν ως αφηρημένες αξίες, αλλά χρειάζονται διαρκή υπεράσπιση. Όπως είπε, ο Γκαίτε κατανοούσε ότι «τα ιδανικά πρέπει να υπερασπίζονται» και ότι οι αξίες δεν προστατεύονται από μόνες τους.
Αναφέρθηκε, μάλιστα, στο τέλος του «Φάουστ», όπου το τελευταίο όραμα του ηλικιωμένου Φάουστ είναι ένας ελεύθερος λαός σε ελεύθερη γη. Παραθέτοντας τον Γκαίτε στα γερμανικά, τόνισε ότι η ελευθερία και η ζωή πρέπει να κατακτώνται καθημερινά.
«Ελευθερία και ζωή πρέπει να κατακτώνται κάθε μέρα. Κάθε μέρα. Κάθε μέρα, όχι μία φορά το 1945 ή το 1956 ή το 1989. Κάθε μέρα, συμπεριλαμβανομένης της σημερινής», είπε.
Η ευρωπαϊκή διαδρομή της ελευθερίας
Σε αυτό το σημείο ο Κάρνεϊ πέρασε στα γαλλικά, αναφερόμενος στην ιστορική διαδρομή της ευρωπαϊκής ελευθερίας.
Όπως σημείωσε, η ελευθερία κατακτήθηκε χάρη στον ηρωισμό της ευρωπαϊκής αντίστασης κατά τη διάρκεια του πολέμου. Στη συνέχεια, καλλιεργήθηκε από τους ιδρυτές της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, αμέσως μετά τον πόλεμο, ενισχύθηκε με τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και διαφυλάχθηκε με τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η ελευθερία αναπτύχθηκε περαιτέρω χάρη στη διεύρυνση της ΕΕ μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου.
Η βελανιδιά που διέσχισε τον Ατλαντικό
Επιστρέφοντας στα αγγλικά, ο Καναδός πρωθυπουργός συνέδεσε την ιστορία της βελανιδιάς του Γκαίτε με την ιστορία των δεσμών Ευρώπης και Καναδά.
Οι αξίες που συμβόλιζε η βελανιδιά, είπε, άντεξαν εν μέρει επειδή τα ιδανικά που αναπτύχθηκαν κάτω από τα κλαδιά της «διέσχισαν και τον Ατλαντικό».
Το 1917, μέσα στην καταστροφή της μάχης του Βίμι Ριτζ, ένας νεαρός Καναδός υπολοχαγός, ο Λέσλι Μίλερ, συγκέντρωσε μια χούφτα βελανίδια από το κατεστραμμένο ευρωπαϊκό τοπίο. Τα μετέφερε στην πατρίδα του και τα φύτεψε σε καναδικό έδαφος, κοντά στο Μίλκεν του Οντάριο. Από αυτά αναπτύχθηκε ένα μεγάλο δάσος.
Έναν αιώνα αργότερα, όπως ανέφερε ο Κάρνεϊ, ολοκληρώθηκε ένας «βαθύς κύκλος ανανέωσης». Απόγονοι των καναδικών βελανιδιών του Λέσλι Μίλερ μεταφέρθηκαν πίσω στη Γαλλία και φυτεύτηκαν εκ νέου στην ίδια περιοχή του Βίμι Ριτζ, από όπου είχαν προέλθει.
Για τον Κάρνεϊ, αυτή η ιστορία αποτελεί «την ουσία της εταιρικής σχέσης Καναδά και Ευρωπαϊκής Ένωσης»: σπόροι, αξίες, ιδέες, εμπόριο, άνθρωποι και πρόοδος ταξιδεύουν επί αιώνες από τη μία πλευρά του Ατλαντικού στην άλλη.
«Δεν είμαστε σύμμαχοι μόνο όταν ο καιρός είναι καλός. Δεν επιδιώκουμε συμφωνίες μηδενικού αθροίσματος», τόνισε.
Κοινές αξίες και «εκλεκτική συγγένεια»
Ο Κάρνεϊ υπογράμμισε ότι η δέσμευση Καναδά και Ευρώπης στο κράτος δικαίου και η «αταλάντευτη υπεράσπιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας — της ατομικής ελευθερίας και της δημοκρατίας» έχουν κοινές βαθιές ρίζες και απαιτούν την ίδια σταθερή προσήλωση.
«Μοιραζόμαστε κοινές αξίες για τις οποίες πάντα αγωνιζόμασταν και για την υπεράσπιση των οποίων πρέπει πάντα να παραμένουμε σε εγρήγορση», είπε.
Παράλληλα, ανέφερε ότι μια ισχυρή οικονομία δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά μέσο για την προσαρμογή της κοινωνίας. Τόνισε επίσης τη δέσμευση στην προστασία της φυσικής κληρονομιάς και υποστήριξε ότι η ευημερία αυξάνεται όταν μοιράζεται.
«Αυτό είναι ένα μοίρασμα που αποτελεί επιλογή, όχι σύμπτωση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Επιστρέφοντας στον Γκαίτε, ο Κάρνεϊ είπε ότι ο Γερμανός συγγραφέας είχε δανειστεί από έναν χημικό της εποχής του την έννοια της «εκλεκτικής συγγένειας», δηλαδή την έλξη διαφορετικών στοιχείων που ενώνονται λόγω της εγγενούς μεταξύ τους συγγένειας.
«Ο Καναδάς και η Ευρώπη δεν συνδέονται από τη γεωγραφία», είπε, σημειώνοντας ότι οι δύο πλευρές μοιράζονται, μέσω της Αρκτικής, σύνορα μήκους 3.000 χιλιομέτρων. «Συνδεόμαστε από μια συγγένεια. Εκλεκτική, επιλεγμένη, ανανεωμένη και ισχυρότερη».
«Νέες καταιγίδες» για τις δυτικές κοινωνίες
Ο Κάρνεϊ πέρασε ξανά στα γαλλικά, προειδοποιώντας για τις νέες πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι κοινωνίες.
«Σήμερα, οι κοινωνίες μας συγκλονίζονται από νέες καταιγίδες», ανέφερε, παραπέμποντας στις αναταράξεις που προκαλεί η κλιματική αλλαγή, στη διάβρωση των δημοκρατικών κανόνων και στη χρήση του εμπορίου ως όπλου.
Οι πολυμερείς θεσμοί στους οποίους βασίζονταν οι χώρες, είπε, έχουν αποδυναμωθεί, ενώ η κυριαρχία και το άνοιγμα των οικονομιών είναι πλέον δύσκολο να συνδυαστούν.
«Η οικονομική ολοκλήρωση χρησιμοποιείται πλέον ως όπλο. Και οι δασμοί ως μέσο πίεσης», είπε, προσθέτοντας ότι οι χρηματοπιστωτικοί μηχανισμοί έχουν χρησιμοποιηθεί για εξαναγκασμό και ότι οι αλυσίδες εφοδιασμού αποτελούν ευάλωτα σημεία που μπορούν να αξιοποιηθούν.
Η τεχνολογία, σύμφωνα με τον Κάρνεϊ, αλλάζει τη φύση του πολέμου, τη δομή των οικονομιών και την ικανότητα των κρατών να κυβερνούν.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις τεχνολογικές πλατφόρμες, υποστηρίζοντας ότι «διεκδικούν κυριαρχία». Όπως είπε, θέλουν να καθορίζουν τους όρους πρόσβασης, να υπαγορεύουν τους κανόνες ρύθμισης και να ελέγχουν τα δεδομένα, ενώ παράλληλα κατηγόρησε τις πλατφόρμες ότι διαδίδουν παραπληροφόρηση και «κλέβουν την παιδική ηλικία των παιδιών μας».
«Ένα δέντρο θα πέσει. Ένα δάσος όχι»
Ο Κάρνεϊ παρομοίασε αυτόν τον συνδυασμό απειλών με «μια σφοδρή καταιγίδα».
«Ένα μόνο δέντρο θα πέσει. Ένα δάσος όμως όχι», είπε.
Εξήγησε τη μεταφορά αναφερόμενος στις ρίζες της βελανιδιάς, οι οποίες κάτω από το έδαφος διαπλέκονται με εκείνες των γειτονικών δέντρων, ανταλλάσσουν θρεπτικά στοιχεία και αλληλοενισχύονται, δημιουργώντας «ένα ανθεκτικό, αυτοσυντηρούμενο οικοσύστημα».
Κατά τον ίδιο τρόπο, Καναδάς και Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να δημιουργήσουν από κοινού ένα σταθερό έδαφος για τις κοινές τους αξίες και ένα προστατευτικό «στέγαστρο» κάτω από το οποίο οι πολίτες τους θα μπορούν να ευημερούν.
«Αυτό αφορά την κυριαρχία, την ικανότητά μας να ζούμε όπως επιθυμούμε. Αφορά τις ελευθερίες για τις οποίες πρέπει να αγωνιζόμαστε κάθε μέρα», τόνισε.
Η κυριαρχία απαιτεί στρατηγική ανθεκτικότητα
Ο Καναδός πρωθυπουργός συνέδεσε την κυριαρχία με την ανθεκτικότητα, δηλαδή την ικανότητα μιας χώρας να αντέχει ισχυρούς κραδασμούς.
Όπως είπε, η κυριαρχία σήμερα υπερβαίνει την ικανότητα μιας χώρας να εξασφαλίζει καύσιμα και να αμύνεται. Απαιτεί ασφαλή πρόσβαση στην τεχνητή νοημοσύνη, στους ημιαγωγούς, στα κρίσιμα ορυκτά, στα συστήματα πληρωμών, στις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, στα εμβόλια και στις διαστημικές επικοινωνίες.
Ο Κάρνεϊ σημείωσε ότι τόσο ο Καναδάς όσο και η Ευρώπη έχουν σημαντικά κενά σε αυτές τις στρατηγικές δυνατότητες και αναγκάζονται να βασίζονται σε μεμονωμένα κράτη ή εταιρείες για την κάλυψή τους. Αυτό, όπως είπε, δημιουργεί ευπάθειες, ιδιαίτερα όταν εταιρείες που θεωρούνται παγκόσμιες αποδεικνύονται, σε κρίσιμες στιγμές, εθνικά προσανατολισμένες.
«Το κλείσιμο αυτών των κενών δεν είναι δυνατό μόνοι μας, αλλά είναι απολύτως εφικτό συλλογικά», υπογράμμισε.
Και συμπύκνωσε το επιχείρημά του σε μία φράση: «Ο Καναδάς και η Ευρώπη είναι ο καθένας ισχυρός. Η Ευρώπη και ο Καναδάς είναι ισχυρότεροι μαζί».
Από τη γεωγραφία στη λειτουργική συνεργασία
Ο Κάρνεϊ υποστήριξε ότι οι θεσμοί που κληρονομήθηκαν από το παρελθόν είναι οργανωμένοι κυρίως με βάση τη γεωγραφία, ενώ οι στρατηγικές δυνατότητες που χρειάζονται σήμερα οργανώνονται με βάση τη λειτουργία τους.
Ως εκ τούτου, Καναδάς και Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν, σύμφωνα με τον ίδιο, να ευθυγραμμιστούν «με βάση τη λειτουργία» και να οικοδομήσουν από κοινού τις απαραίτητες δυνατότητες.
Κάλεσε τις δύο πλευρές να κινηθούν με τόλμη και αποφασιστικότητα και να μην αποθαρρύνονται από το μέγεθος της προσπάθειας.
«Όπως η κυριαρχία είναι η αλαζονεία του ηγεμόνα, έτσι και η τελειότητα είναι ο εχθρός του καλού», είπε.
Σε οικονομικό επίπεδο, υποστήριξε ότι η ισχύς που αποκτά η ισχυρότερη πλευρά σε μια εκμεταλλευτική σχέση καταρρέει πολύ πριν επιτευχθεί πλήρης ανεξαρτησία. Επομένως, η διαφοροποίηση αποτελεί πλεονέκτημα και ο στόχος δεν πρέπει να είναι η αυτάρκεια, αλλά η συλλογική ανθεκτικότητα.
Αυτή η αμοιβαία ωφέλεια, σύμφωνα με τον Κάρνεϊ, αποτελεί τη βάση για μια βαθύτερη εταιρική σχέση μεταξύ Καναδά και Ευρώπης.
Τι μπορεί να προσφέρει η κάθε πλευρά
Ο Καναδός πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη συνέχεια στα πλεονεκτήματα που μπορεί να προσφέρει κάθε πλευρά.
Η Ευρώπη διαθέτει, όπως είπε, ισχυρή αγορά, ερευνητικές δυνατότητες, προηγμένη μεταποίηση, καθώς και την ικανότητα και τη βούληση να θέτει πρότυπα τα οποία συχνά υιοθετούνται σε παγκόσμιο επίπεδο. Παράλληλα, έχει ανασυγκροτήσει με ταχύτητα την αμυντική της βιομηχανική βάση.
Ο Καναδάς, από την άλλη, διαθέτει ενεργειακούς πόρους μεγάλης κλίμακας και σε όλες τις μορφές που απαιτεί η ενεργειακή μετάβαση.
Ο Κάρνεϊ υπογράμμισε ότι ο Καναδάς διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα αποθέματα κρίσιμων ορυκτών στον κόσμο, σημαντικές δυνατότητες στους τομείς του διαστήματος, της τεχνητής νοημοσύνης και της κβαντικής τεχνολογίας, καθώς και ένα από τα ισχυρότερα τραπεζικά συστήματα και ιδιαίτερα εξειδικευμένο συνταξιοδοτικό κεφάλαιο.
Πρόσθεσε ότι η χώρα διαθέτει μοναδική γεωγραφική θέση στην Αρκτική και προνομιακή πρόσβαση τόσο στα δίκτυα του Ατλαντικού όσο και του Ειρηνικού.
«Εκεί όπου οι δυνάμεις μας διαφέρουν, συμπληρώνουν η μία την άλλη. Εκεί όπου αλληλοεπικαλύπτονται, δημιουργούν κλίμακα», ανέφερε.
Από τη CETA σε «μια συμμαχία για το μέλλον»
Ο Κάρνεϊ υποστήριξε ότι οι δύο πλευρές θα πρέπει να αξιοποιήσουν τα πλεονεκτήματά τους «σκόπιμα, συστηματικά και γρήγορα».
Υπενθύμισε ότι η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει με τη CETA, την εμπορική συμφωνία Καναδά-ΕΕ, την οποία χαρακτήρισε «μία από τις πιο επιτυχημένες εμπορικές συμφωνίες στον κόσμο».
Ευχαρίστησε επίσης την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Αντόνιο Κόστα για τις συμφωνίες στρατηγικής εταιρικής σχέσης που επιτεύχθηκαν τον περασμένο Ιούνιο, σημειώνοντας ότι η συνεργασία αυτή διευρύνεται και εμβαθύνεται.
Αναφέρθηκε ακόμη στη συμμετοχή του Καναδά στο SAFE, επισημαίνοντας ότι η χώρα είναι το πρώτο μη ευρωπαϊκό μέλος του μηχανισμού.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι το οικοσύστημα συνεργασίας που έχει δημιουργηθεί δεν ανταποκρίνεται ακόμη στην ένταση των παγκόσμιων αλλαγών και δεν κινείται αρκετά γρήγορα ώστε να συμβαδίσει με την ταχύτητα των ανατροπών.
Ο Κάρνεϊ αναφέρθηκε στην τοποθέτηση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν την προηγουμένη, σύμφωνα με την οποία η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει πέρα από τη CETA, προς «μια συμμαχία για το μέλλον», ανοίγοντας τον δρόμο για να γίνει ο Καναδάς το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Χαιρετίζουμε αυτή τη φιλοδοξία», δήλωσε, προσθέτοντας ότι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η συντριπτική πλειονότητα των Καναδών υποστηρίζει πολύ στενότερους δεσμούς με την Ευρώπη.
Περιέγραψε τη μελλοντική συμμαχία ως μια «μοναδική, θετική προσέγγιση», η οποία θα πρέπει να καθοριστεί από κοινού, στη βάση των κοινών δυνατοτήτων και αξιών.
Κρίσιμα ορυκτά, άμυνα, ενέργεια και τεχνητή νοημοσύνη
Ο Κάρνεϊ έθεσε στη συνέχεια συγκεκριμένους τομείς στους οποίους, κατά την άποψή του, θα πρέπει να εμβαθύνει η στρατηγική αυτονομία Καναδά και Ευρώπης.
Όπως είπε, οι δύο πλευρές θα πρέπει να διασφαλίσουν τη στρατηγική τους αυτονομία μέσω βαθύτερης συνεργασίας σε όλο το φάσμα των στρατηγικών δυνατοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των κρίσιμων ορυκτών, της αμυντικής βιομηχανικής ικανότητας, της τεχνητής νοημοσύνης και της υπολογιστικής ισχύος, της ενεργειακής ασφάλειας, του διαστήματος και των συστημάτων πληρωμών.
Παράλληλα, πρότεινε να κινηθούν προς απρόσκοπτο ψηφιακό εμπόριο και να διευρύνουν τη συνεργασία σε μη αγροτικά προϊόντα και ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών.
Ιδιαίτερη θέση στην πρότασή του κατέχει η κινητικότητα των πολιτών. Ο Κάρνεϊ τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης των δεσμών μεταξύ των δύο κοινωνιών, ώστε οι νέοι να μπορούν να εργάζονται, να σπουδάζουν και να ζουν όπου επιθυμούν, σε οποιαδήποτε πλευρά του Ατλαντικού.
Η συμμετοχή του Καναδά στο Erasmus+, όπως είπε, θα έδινε σε Ευρωπαίους και Καναδούς φοιτητές περισσότερες ευκαιρίες να σπουδάσουν σε κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου, να διευρύνουν τους ορίζοντές τους και να δημιουργήσουν μακροχρόνιους δεσμούς που θα στηρίξουν τη μελλοντική συμμαχία.
Αντίστοιχα, η καναδική συμμετοχή στην επόμενη γενιά του Horizon θα επέτρεπε τη συγκέντρωση πόρων, τη συνεργασία σε τεχνολογίες αιχμής και την αξιοποίηση ερευνητικών ιδρυμάτων και πανεπιστημίων παγκόσμιας κλάσης.
Κρίσιμες πρώτες ύλες και ενεργειακή ασφάλεια
Ο Κάρνεϊ αναφέρθηκε ακόμη στη νέα ευρωπαϊκή εταιρική σχέση για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, την οποία ανακοίνωσε η φον ντερ Λάιεν, με στόχο την προμήθεια και αποθήκευση υλικών που απαιτούνται για ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ημιαγωγούς, μπαταρίες, καθαρές τεχνολογίες και άμυνα.
Σημείωσε ότι ο Καναδάς διαθέτει κοιτάσματα περισσότερων από 34 κρίσιμων ορυκτών και συγκαταλέγεται στους κορυφαίους παραγωγούς των 10 σημαντικότερων ορυκτών για την ενεργειακή μετάβαση.
«Η συμμαχία μας μπορεί να συμβάλει στην κάλυψη της ανάγκης της Ευρώπης για αξιόπιστες προμήθειες», είπε, συνδέοντας παράλληλα το ζήτημα με την ανάγκη του Καναδά για προηγμένες δυνατότητες επεξεργασίας και με τον κοινό στόχο ολοκλήρωσης των αλυσίδων αξίας στην ενεργειακή μετάβαση και την άμυνα.
Ο Καναδάς, πρόσθεσε, μπορεί να συμβάλει με LNG και υδρογόνο μεγάλης κλίμακας στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, μεταξύ άλλων μέσω της ανάπτυξης και αξιοποίησης νέων λιμενικών υποδομών στον μακρινό βορρά και στις ανατολικές ακτές της χώρας.
Από την πλευρά του, ο Καναδάς θα μπορούσε να επωφεληθεί από την ευρωπαϊκή τεχνογνωσία και πρωτοπορία σε μια σειρά καθαρών ενεργειακών τεχνολογιών.
Κοινή τεχνολογική και χρηματοπιστωτική αγορά
Ο Κάρνεϊ πρότεινε επίσης τη συγκέντρωση νέας κυρίαρχης υπολογιστικής ισχύος και τη δημιουργία ασφαλέστερων ευρυζωνικών συνδέσεων μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, αξιοποιώντας τη γεωγραφική θέση των δύο πλευρών.
Καναδάς και Ευρώπη, όπως είπε, μπορούν να συνεργαστούν για την ανάπτυξη πρωτοκόλλων ασφάλειας της τεχνητής νοημοσύνης, τον συντονισμό κοινών προτύπων και την ενίσχυση της διαφάνειας, παράλληλα με την ανάπτυξη εφαρμογών που θα επιτρέπουν στις κυβερνήσεις και τις επιχειρήσεις να εξυπηρετούν καλύτερα τους πολίτες.
Παράλληλα, κάλεσε τις δύο πλευρές να εξετάσουν τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, με στόχο τη διεύρυνση των επιλογών και τη μείωση του κόστους για τους πολίτες, καθώς και τη βελτίωση της πρόσβασης των επιχειρήσεων σε κεφάλαια, διατηρώντας παράλληλα την ισχυρή χρηματοπιστωτική ανθεκτικότητα Καναδά και Ευρώπης.
«Δεν προτείνω ένα τρίτο μπλοκ»
Ο Κάρνεϊ θέλησε στη συνέχεια να διευκρινίσει τι δεν προτείνει με τη νέα εταιρική σχέση.
«Δεν προτείνω ένα τρίτο μπλοκ που θα επιδιώκει να γίνει ένας μεγάλος αντίπαλος των μεγάλων δυνάμεων, απλώς με καλύτερους τρόπους», είπε.
Όπως εξήγησε, Καναδάς και Ευρώπη δεν επιδιώκουν ισχύ προκειμένου να κυριαρχήσουν στους άλλους. Αντίθετα, επιδιώκουν ανθεκτικότητα ώστε κανείς να μην μπορεί να ελέγξει τις ανοιχτές αγορές τους, να περιορίσει την κυριαρχία τους, να απειλήσει την εδαφική τους ακεραιότητα ή να υπονομεύσει τις ελευθερίες, τις δημοκρατίες και το κράτος δικαίου.
Κατά τον Κάρνεϊ, αυτά τα κίνητρα, σε συνδυασμό με τη δυνητική «σκληρή ισχύ» που διαθέτουν οι δύο πλευρές, μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας «δίκαιης, σταθερής και ευημερούσας παγκόσμιας τάξης».
«Μια συμμαχία όχι απέναντι σε κάτι, αλλά υπέρ κάποιων αξιών»
Ο Καναδός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι μια συμμαχία Καναδά-ΕΕ θα μπορούσε να αποτελέσει πρότυπο για άλλες δημοκρατίες.
«Μια συμμαχία που δεν θα καθορίζεται από αυτό στο οποίο αντιτιθέμεθα, αλλά από αυτό υπέρ του οποίου είμαστε», είπε.
Και προσδιόρισε αυτές τις αξίες ως «ελευθερία, αλληλεγγύη, ευημερία και βιωσιμότητα».
Μια τέτοια συμμαχία, σύμφωνα με τον ίδιο, θα πρέπει να οικοδομεί ανθεκτικότητα με βάση όσα επιτρέπει στους πολίτες να κάνουν για τον εαυτό τους, να είναι αρκετά ισχυρή ώστε κανείς να μην μπορεί να υπαγορεύει τις επιλογές των δύο πλευρών, αλλά ταυτόχρονα αρκετά ανοιχτή ώστε να μπορούν να ενταχθούν και άλλοι.
Παράλληλα, θα πρέπει να είναι αρκετά προσηλωμένη στις αρχές ώστε η ισχύς της να ενισχύει το διεθνές δίκαιο και όχι να επιδιώκει την αντικατάστασή του.
Ο συμβολισμός του Βίμι Ριτζ και το μήνυμα για το μέλλον
Ο Κάρνεϊ ολοκλήρωσε την ομιλία του επιστρέφοντας στη μάχη του Βίμι Ριτζ και στη βελανιδιά που είχε χρησιμοποιήσει ως βασικό συμβολισμό της σχέσης Καναδά και Ευρώπης.
Όπως είπε, στον Καναδά συχνά αναφέρεται ότι η χώρα «έγινε έθνος» κατά τη διάρκεια εκείνης της μάχης. Χιλιάδες Καναδοί δεν επέστρεψαν ποτέ από το Βίμι Ριτζ, έχοντας θυσιάσει τη ζωή τους «για κάτι πολύ μεγαλύτερο».
Ένας από εκείνους που επέστρεψαν στην πατρίδα του, όμως, σταμάτησε πρώτα για να μαζέψει μερικά βελανίδια.
Σήμερα, όπως τόνισε ο Κάρνεϊ, η ίδια βελανιδιά του Βίμι Ριτζ μεγαλώνει τόσο στον Καναδά όσο και στη Γαλλία.
«Ζωντανή απόδειξη ότι αυτό που καλλιεργούμε μαζί μπορεί να επιβιώσει από τον πιο σκοτεινό χειμώνα και να ανθίσει ξανά», είπε.
Και έκλεισε την ομιλία του επιστρέφοντας στη μεταφορά του δάσους:
«Ας βαθύνουμε τώρα αυτές τις ρίζες, ας διευρύνουμε αυτό το στέγαστρο και ας αναπτύξουμε ένα διατλαντικό δάσος, κάτω από το οποίο οι πολίτες μας θα μπορούν να ανθίσουν, ως ελεύθεροι άνθρωποι σε ελεύθερη γη, κάθε μέρα».
«Σας ευχαριστώ πολύ».
Περισσότερη συνεργασία μεταξύ ΕΕ και Καναδά
Η ομιλία του Κάρνεϊ σηματοδοτεί, μια προσπάθεια να αποκτήσει συγκεκριμένο περιεχόμενο η νέα προσέγγιση Καναδά–ΕΕ, πέρα από την ήδη υφιστάμενη συμφωνία CETA.
Ο ίδιος έθεσε το ζήτημα σε ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, υποστηρίζοντας την ανάγκη για περισσότερη συνεργασία μεταξύ χωρών που μοιράζονται κοινές αξίες και συμφέροντα, ενώ η παρουσία του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποκτά πρόσθετη σημασία μετά την έντονη αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ στην προοπτική στενότερης σύνδεσης του Καναδά με την ΕΕ.
Ρεπορτάζ/Επιμέλεια: Αντώνης Ζήβας
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
