Οι αμερικανικές δυνάμεις αποχωρούν την Τετάρτη από τις εναπομείνασες βάσεις τους στο Ιράκ, ολοκληρώνοντας μια επιχείρηση που συμφωνήθηκε επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για το κενό ασφαλείας που ενδέχεται να προκύψει.
Ιρακινοί αξιωματούχοι και αναλυτές προειδοποιούν ότι η αποχώρηση θα μπορούσε να ενθαρρύνει τις πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν και να δώσει στους μαχητές του Ισλαμικού Κράτους την ευκαιρία να ανασυγκροτήσουν τις δυνάμεις τους.
Η αποχώρηση —η οποία χαιρετίζεται ως νίκη από την Τεχεράνη και τους συμμάχους της— συμφωνήθηκε το 2024 επί προεδρίας Μπάιντεν και υλοποιήθηκε από την κυβέρνηση του νυν προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, την ίδια στιγμή που εκείνη διεξάγει πόλεμο κατά του Ιράν, το οποίο ασκεί επιρροή στο Ιράκ μέσω διαφόρων ομάδων-εντολοδόχων.
Η κίνηση αυτή έρχεται 23 χρόνια αφότου οι δυνάμεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ ανέτρεψαν τον δικτάτορα Σαντάμ Χουσεΐν, πυροδοτώντας στη συνέχεια αναταραχή και χάος, που κορυφώθηκαν με την άνοδο του Ισλαμικού Κράτους.
Κίνδυνος «αφγανοποίησης»
Αν και η αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων χαίρει ευρείας αποδοχής μεταξύ των Ιρακινών, ορισμένοι ανησυχούν ότι οι δυνάμεις ασφαλείας —που εκπαιδεύτηκαν και χρηματοδοτήθηκαν από τις ΗΠΑ— εξακολουθούν να μην είναι σε θέση να προστατεύσουν τη χώρα, όπου 4.500 Αμερικανοί στρατιωτικοί έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των περισσότερων από 20 ετών πολεμικών συγκρούσεων.
«Το δίδαγμα των τελευταίων δύο δεκαετιών είναι ότι τα κενά ασφαλείας μπορεί να αποδειχθούν εξαιρετικά επικίνδυνα», προειδοποίησε ο Τζασίμ αλ-Μπαχαντλί, Ιρακινός αναλυτής και σύμβουλος των δυνάμεων ασφαλείας. Οι αμερικανικές δυνάμεις εισέβαλαν στο Ιράκ το 2003 και προχώρησαν στην κατοχή της χώρας, εγκαθιδρύοντας μια κυβέρνηση υπό σιιτική ηγεσία και διεξάγοντας πολυετή αγώνα αντιμετώπισης εξεγέρσεων – αρχικά από πιστούς στον Σαντάμ και στη συνέχεια από την Αλ Κάιντα – προτού αποχωρήσουν στα τέλη του 2011. Επέστρεψαν λιγότερο από τρία χρόνια αργότερα για να συνδράμουν τις ιρακινές δυνάμεις στη νίκη κατά της σουνιτικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος, σε έναν μεγάλο πόλεμο που διήρκεσε από το 2014 έως το 2017.
Περίπου διπλάσιος αριθμός Αμερικανών έχασε τη ζωή του στην «Επιχείρηση Ιρακινή Ελευθερία» σε σχέση με τον παράλληλο πόλεμο στο Αφγανιστάν, ο οποίος έληξε με την απότομη αποχώρηση των ΗΠΑ το 2021.
Στη φετινή σύγκρουση με το Ιράν, 7 από τα 18 μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που καταγράφηκαν ως νεκροί βρίσκονταν στο Ιράκ· το τελευταίο θύμα ήταν ένας λοχίας του στρατού που σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια ελεγχόμενης ανατίναξης μη επανδρωμένου αεροσκάφους σε βάση κοντά στο Ερμπίλ, τον Ιούλιο.
Το Ιράν και οι σύμμαχοί του είναι οι νικητές
Το Ιράν, το οποίο διαμηνύει ότι απώτερος στόχος του είναι να αναγκάσει τις αμερικανικές δυνάμεις να εγκαταλείψουν ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, παρουσιάζει την αποχώρηση των ΗΠΑ από το Ιράκ ως θρίαμβο για τον «άξονα της αντίστασης» – ένα δίκτυο συμμαχικών ένοπλων ομάδων σε όλη την περιοχή.
«Αυτό που προκαλεί περαιτέρω ανησυχία δεν είναι απαραίτητα η άμεση ιρανική παρέμβαση, αλλά η πιθανότητα να αισθανθούν ενισχυμένες οι ομάδες-εντολοδόχοι του Ιράν ελλείψει δυτικής στρατιωτικής παρουσίας.
Οι ομάδες αυτές ενδέχεται να επιχειρήσουν να διευρύνουν τον ρόλο τους στη διαμόρφωση κρατικών πολιτικών και να εδραιώσουν την παρουσία τους σε καίριους θεσμούς», επισήμανε ο πολιτικός αναλυτής Αχμέντ Γιούνις, με έδρα τη Βαγδάτη.
Ορισμένοι Ιρακινοί αξιωματούχοι ασφαλείας, τόσο στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση όσο και στην ημιαυτόνομη βόρεια κουρδική περιοχή, επισημαίνουν ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ ενέχει επίσης τον κίνδυνο να αναζωπυρώσει τη δράση των μαχητών του Ισλαμικού Κράτους, οι οποίοι – παρά την ήττα του αυτοαποκαλούμενου χαλιφάτου τους πριν από σχεδόν μία δεκαετία – διατηρούν δίκτυο «εν υπνώσει πυρήνων».
Στο απόγειο της δράσης τους, οι ισλαμιστές κατείχαν το ένα τρίτο του Ιράκ και προέβησαν στις σφαγές χιλιάδων ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων εκατοντάδων που οι ίδιοι βιντεοσκόπησαν την ώρα που τους εκτελούσαν μέσα σε μια εγκαταλελειμμένη αμερικανική στρατιωτική βάση.
Τα αμερικανικά στρατεύματα παρείχαν στις ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας κρίσιμες πληροφορίες σχετικά με τις κινήσεις του Ισλαμικού Κράτους, καθώς και υπηρεσίες εναέριας επιτήρησης και αναγνώρισης. «Το σημαντικότερο ερώτημα τώρα είναι αν οι θεσμοί ασφαλείας του Ιράκ έχουν εκπονήσει ένα βιώσιμο "Σχέδιο Β" για τη φάση μετά την αποχώρηση του συνασπισμού», δήλωσε ο απόστρατος στρατηγός του ιρακινού στρατού Μοχάμεντ αλ-Τζουμπούρι, ο οποίος διοικούσε ταξιαρχία κατά τη διάρκεια του πολέμου εναντίον του Ισλαμικού Κράτους.
«Ένα από τα χειρότερα σενάρια θα ήταν το Ισλαμικό Κράτος να αποκτήσει οπλισμένα drones ή drones που φέρουν αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, σε μια χρονική στιγμή που το Ιράκ εξακολουθεί να στερείται επαρκών δυνατοτήτων αεράμυνας για την αποτελεσματική αντιμετώπιση τέτοιων απειλών».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
