Του Παναγιώτη Παπαδιόχου
Η Gen Z δείχνει να επαναπροσδιορίζει τη σχέση της με το αλκοόλ, αφήνοντας σταδιακά πίσω το «ένα ποτηράκι ακόμα» και ανοίγοντας χώρο για μπύρες 0%, mocktails και ποτά χωρίς αλκοόλ. Υγεία, κόστος, οδήγηση αλλά και ένας διαφορετικός τρόπος διασκέδασης φαίνεται να αλλάζουν τις συνήθειες των νεότερων, με τη νέα No/Low μόδα να κερδίζει συνεχώς έδαφος.
Τα διαθέσιμα στοιχεία επιβεβαιώνουν την τάση. Στις ΗΠΑ, το ποσοστό των καταναλωτών σε ηλικίες 18-34 ετών που δηλώνουν ότι πίνουν αλκοόλ υποχώρησε από 72% το 2001-2003 στο 59% το 2023 και στο 50% το 2025, σύμφωνα με έρευνα της Gallup.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο, που καταγράφει η ίδια έρευνα, αν και δεν αφορά μόνο τους νεότερους, είναι ότι το 2025 ο μέσος αριθμός ποτών που καταναλώθηκαν σε μία εβδομάδα έφτασε τα 2,8, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγράψει η Gallup από το 1996. Παράλληλα, μόλις το 24% των Αμερικανών που πίνουν δήλωσε ότι είχε καταναλώσει αλκοόλ την προηγούμενη ημέρα από την έρευνα.
Η στροφή προς το 0%
Ωστόσο, η τάση δεν δείχνει μόνο περιορισμό της κατανάλωσης αλκοόλ, αλλά και στροφή σε ποτά με χαμηλή ή μηδενική περιεκτικότητα. Σύμφωνα με την εταιρεία IWSR, το 2024 αυξήθηκαν κατά 13% οι πωλήσεις προϊόντων με χαμηλή ή μηδενική περιεκτικότητα σε αλκοόλ στις 10 μεγαλύτερες αγορές παγκοσμίως (ΗΠΑ, ΗΒ, Αυστραλία, Βραζιλία, Καναδάς, Γαλλία, Γερμανία, Ιαπωνία, Νότια Αφρική, Ισπανία). Στις συγκεκριμένες αγορές 61 εκατομμύρια επιπλέον άνθρωποι άρχισαν να καταναλώνουν προϊόντα χωρίς αλκοόλ μεταξύ 2022 και 2024, ενώ 38 εκατομμύρια στράφηκαν σε προϊόντα με χαμηλή περιεκτικότητα, σύμφωνα με τη μελέτη της IWSR για τα ποτά χωρίς και με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ.
Η Σούζι Γκόλντσπινκ, Senior Insights Manager – RTDs and No/Low Alcohol εκτιμά ότι «η αγορά των ποτών χωρίς ή με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλ γνωρίζει σημαντική ανάπτυξη εδώ και αρκετά χρόνια, λόγω της μείωσης της κατανάλωσης και στον γενικό πληθυσμό και κυρίως στις νεότερες ηλικιακές ομάδες».
Στα ποτά χωρίς αλκοόλ που δείχνουν να αποκτούν όλο και μεγαλύτερη ζήτηση συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, οι μπύρες 0% και τα mocktail, δηλαδή τα cocktail χωρίς αλκοόλ. Επίσης, υπάρχουν ροφήματα χωρίς αλκοόλ τα οποία έχουν ως βάση τα πιο γνωστά ποτά όπως το ουίσκι, το τζιν και το ρούμι.
Πού αποδίδεται η τάση των νέων
Ο δρ. Μπράιαν Π. Λι ηπατολόγος και ειδικός στις μεταμοσχεύσεις ήπατος στο Keck Medicine του USC στο Λος Άντζελες και επικεφαλής μελέτης που δημοσιεύθηκε στο Annals of Internal Medicine, αναφέρει στο CNN ότι υπάρχουν ενδείξεις πως τα ποσοστά κατανάλωσης αλκοόλ έχουν αρχίσει να περιορίζονται με τη νέα γενιά να πρωτοστατεί σε αυτή την τάση.
Αν και ο ίδιος δεν εξέτασε τους λόγους για τους οποίους η κατανάλωση αλκοόλ ακολουθεί πτωτική πορεία μεταξύ των νεότερων ενηλίκων, εκτιμά ότι μπορεί να παίζουν ρόλο κοινωνικές αλλαγές, όπως η συνειδητή επιλογή νέων ανθρώπων να πίνουν λίγο ή καθόλου αλκοόλ, καθώς και η ευρύτερη ενημέρωση για τις επιπτώσεις του στην υγεία.
Ωστόσο, τόσο ο δρ. Μπράιαν Π. Λι, όσο και ο δρ. Τζάγκπριτ Τσάτουαλ, διευθυντής του Institute for Technology Assessment στο Massachusetts General Hospital, υπογραμμίζουν ότι η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ από τους νέους μπορεί να συνδέεται και με τη χρήση άλλων, πιο επικίνδυνων ουσιών όπως η κάνναβη.
Η εικόνα στους ανήλικους
Η εικόνα σε ό,τι αφορά τους ανηλίκους είναι επίσης χαρακτηριστική. Η έρευνα ESPAD, η οποία παρακολουθεί εδώ και 30 χρόνια τη χρήση ουσιών από μαθητές 15–16 ετών, κατέγραψε το 2024 τα χαμηλότερα επίπεδα κατανάλωσης αλκοόλ στην ιστορία της. Στις 32 χώρες που περιλαμβάνονται στη διαχρονική σύγκριση, το ποσοστό όσων είχαν δοκιμάσει αλκοόλ έστω μία φορά μειώθηκε από 89% το 1999 σε 74% το 2024. Αντίστοιχα, η κατανάλωση κατά τον τελευταίο μήνα υποχώρησε από 58% στο 43%, ενώ η βαριά κατανάλωση -πέντε ή περισσότερα ποτά σε μία περίσταση- μειώθηκε από 38% σε 30%.
Στην Ελλάδα, η ίδια μελέτη αποτυπώνει επίσης σημαντική μείωση των 16χρονων που έχουν πιει έστω και μία φορά αλκοόλ από το 96% το 1999 στο 86% το 2024, όπως και στην κατανάλωση κατά τον τελευταίο μήνα από το 76% στο 59%. Αντίθετα, όμως, στη χώρα μας έχει αυξηθεί η λεγόμενη βαριά κατανάλωση στη συγκεκριμένη ηλικία από το 31% στο 37%.
Ένας στους τρεις Έλληνες δεν ήπιε αλκοόλ το 2025
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Eurostat, το 33.7% των Ελλήνων είτε δεν ήπιε καθόλου αλκοόλ το 2025, είτε δεν έχει καταναλώσει αλκοόλ γενικά, ενώ μόλις το 3.8% δήλωσε καθημερινή κατανάλωση και το 18% εβδομαδιαία.
Επιπλέον, η εικόνα από ανθρώπους της αγοράς είναι ότι και στην Ελλάδα παρατηρείται μία στροφή προς τα μη αλκοολούχα ή τα ποτά με μικρότερη περιεκτικότητα σε αλκοόλ.
Όπως επισημαίνει στο skai.gr ο Γιώργος Μπίντζας, συνιδιοκτήτης του Mojo Club, «παρατηρείται ότι έχει περιοριστεί αρκετά η κατανάλωση αλκοόλ και στις μικρότερες ηλικίες αλλά και συνολικά».
Για τα μη αλκοολούχα, αναφέρει ότι κυκλοφορούν στην αγορά και έχουν ζήτηση, εκτιμώντας ότι «ο βασικός λόγος που ο κόσμος στρέφεται στα μη αλκοολούχα είναι η οδήγηση γιατί από οικονομικής άποψης τα μη αλκοολούχα είναι πιο ακριβά, καθώς φτιάχνεις το ποτό και μετά το επεξεργάζεσαι ουσιαστικά για να αφαιρέσεις το αλκοόλ».
Από εκεί και πέρα, όμως, υπογραμμίζει ότι σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η ακρίβεια/κρίση αφού η κατανάλωση ανά πελάτη έχει ελαττωθεί «από τα 3 ποτά κατά μέσο όρο στο 1,5».
Παράλληλα, σημειώνει ότι παρατηρείται μείωση και στον κόσμο που κυκλοφορεί αφού όπως υπογραμμίζει «παλιά τα μαγαζιά ήταν γεμάτα από τις 9 το βράδυ μέχρι τις 3 το πρωί, ενώ πλέον στις 10.30 που αποχωρούν οι πρώτοι πελάτες, αρχίζουν να παρατηρούνται άδειες θέσεις».
Η Μαρία Ρωμιού, ιδιοκτήτρια της κάβας «Το Νέκταρ - Μοσχάτο» υποστηρίζει ότι οι νέοι δεν καταναλώνουν μόνο μικρότερες ποσότητες αλλά έχουν την τάση να προτιμούν ποτά με μικρότερη περιεκτικότητα σε αλκοόλ. Όπως σημειώνει «από την εμπειρία μου μπορώ να πω ότι τα τελευταία χρόνια οι νέοι πίνουν διαφορετικά, καταναλώνοντας τελικά λιγότερο αλκοόλ. Παλιότερα, επέλεγαν ποτά όπως ουίσκι και βότκα. Τώρα αγοράζουν περισσότερο κρασιά, που έχουν μικρότερη περιεκτικότητα αλκοόλ και τα πίνουν με την παρέα τους. Αυτό μπορεί να μην έχει να κάνει μόνο με την τιμή, αλλά ένα μπουκάλι κρασί εάν δεν είναι “τοπ” είναι αρκετά φθηνότερο (από τα ποτά)».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.