ΚΑΙΡΟΣ

Χρόνιος πόνος: Ένας στους πέντε Ευρωπαίους υποφέρει - Το τεράστιο οικονομικό κόστος

Ο χρόνιος πόνος επηρεάζει την εργασία και την παραγωγικότητα, με εκτιμώμενο κόστος έως 10% του ΑΕΠ - Στην Ελλάδα καταγράφονται περίπου 60 Ιατρεία Πόνου.

Περίπου 150 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη, δηλαδή ένας στους πέντε ενήλικες, ζουν με χρόνιο πόνο, αντιμετωπίζοντας καθημερινά δυσκολίες που δεν περιορίζονται στην υγεία τους, αλλά επηρεάζουν την εργασία, την παραγωγικότητα και την κοινωνική τους ζωή.

Την οικονομική και κοινωνική διάσταση του προβλήματος αναδεικνύει η φετινή Ευρωπαϊκή Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τον Πόνο, που τιμάται σήμερα, Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, με κεντρικό θέμα «Το αθέατο κόστος του πόνου».

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Πόνου (EFIC), το συνολικό άμεσο και έμμεσο οικονομικό κόστος του χρόνιου πόνου εκτιμάται ότι αντιστοιχεί σε 3% έως 10% του ΑΕΠ ετησίως στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εκτίμηση περιλαμβάνει τόσο τις δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης όσο και τις οικονομικές επιπτώσεις από τις απουσίες των εργαζομένων, τη μειωμένη απόδοση κατά την εργασία, την αναπηρία και την πρόωρη αποχώρηση από την αγορά εργασίας.

Πώς επηρεάζει ο χρόνιος πόνος την εργασία

Ο χρόνιος πόνος δεν αποτελεί μόνο ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζεται στο ιατρείο. Μπορεί να περιορίσει την ικανότητα ενός ανθρώπου να ανταποκριθεί στις επαγγελματικές του υποχρεώσεις, να διατηρήσει την απασχόλησή του ή να συμμετέχει ενεργά στην κοινωνική ζωή.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η EFIC, περίπου οι μισοί άνθρωποι που ζουν με χρόνιο πόνο αναφέρουν ότι η κατάστασή τους επηρεάζει την ικανότητά τους να εργάζονται.

Σε περιπτώσεις σοβαρού χρόνιου πόνου, η πιθανότητα πλήρους απασχόλησης μπορεί να είναι μειωμένη έως και κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες.

Το οικονομικό κόστος δεν αφορά, επομένως, αποκλειστικά τις αναρρωτικές άδειες ή τη φαρμακευτική και ιατρική περίθαλψη. Περιλαμβάνει και την απώλεια παραγωγικότητας όταν ένας εργαζόμενος βρίσκεται στην εργασία του, αλλά εξαιτίας του πόνου δεν μπορεί να αποδώσει όπως προηγουμένως.

Στο φετινό της μήνυμα, η ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα ζητεί μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη, την έγκαιρη αντιμετώπιση και την αποκατάσταση, ώστε οι άνθρωποι με χρόνιο πόνο να μπορούν να παραμένουν στην εργασία τους ή να επιστρέφουν σε αυτήν.

Ελλάδα: Περίπου 60 Ιατρεία και Μονάδες Πόνου

Στην Ελλάδα, η αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου αποτελεί επίσης σημαντική πρόκληση για το σύστημα υγείας.

Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Αλγολογίας (ΕΕΑ), στη χώρα λειτουργούν περίπου 60 Ιατρεία και Μονάδες Πόνου, που παρέχουν εξειδικευμένη φροντίδα σε ασθενείς με οξύ και χρόνιο πόνο.

Η επιστημονική εταιρεία επισημαίνει, ωστόσο, ότι απαιτούνται περαιτέρω ενίσχυση και οργανωτική κατοχύρωση των δομών αυτών, ώστε να εξασφαλιστούν σταθερές προϋποθέσεις λειτουργίας και στελέχωσης.

Βασική διεκδίκησή της αποτελεί η ένταξη των Ιατρείων Πόνου στα οργανογράμματα των νοσοκομείων.

Η ΕΕΑ έχει επισημάνει σε προηγούμενη παρέμβασή της προς το υπουργείο Υγείας ότι, ενώ το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο προβλέπει Μονάδες Ανακούφισης Χρόνιου Πόνου, τα Ιατρεία Πόνου λειτουργούν με αποφάσεις των διοικήσεων των νοσοκομείων, χωρίς την ίδια οργανωτική κατοχύρωση.

Η Εταιρεία θεωρεί ότι η κατάσταση αυτή δυσχεραίνει τη διασφάλιση της συνέχειας της φροντίδας και ζητεί μια σταθερότερη θεσμική βάση για τις συγκεκριμένες υπηρεσίες.

Όπως υπογραμμίζει στην ανακοίνωσή της για τη σημερινή Ευρωπαϊκή Ημέρα, «η ανάγκη αυτή συνδέεται άμεσα με το ευρύτερο μήνυμα της φετινής Ευρωπαϊκής Ημέρας: η αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου απαιτεί προσβάσιμες, οργανωμένες και διεπιστημονικές υπηρεσίες φροντίδας. Η EFIC καλεί τις ευρωπαϊκές χώρες να βελτιώσουν την πρόσβαση σε τέτοιες υπηρεσίες και να ενισχύσουν την έγκαιρη φροντίδα και αποκατάσταση».

Η ανάγκη για ολοκληρωμένη αντιμετώπιση

Ο χρόνιος πόνος μπορεί να επιβαρύνει τον ύπνο, τη συγκέντρωση, την κινητικότητα και τις καθημερινές δραστηριότητες των ασθενών.

Γι' αυτό και η Ελληνική Εταιρεία Αλγολογίας τονίζει ότι η αντιμετώπισή του δεν μπορεί να περιορίζεται στην προσωρινή ανακούφιση του συμπτώματος.

«Χρειάζεται έγκαιρη παρέμβαση, εξειδικευμένη και διεπιστημονική φροντίδα, οργανωμένες δομές, συνεχή εκπαίδευση και έρευνα, αλλά και πολιτικές που αναγνωρίζουν τις επιπτώσεις του πόνου στην εργασία και στην κοινωνική ζωή».

Ανάλογη είναι και η προσέγγιση της EFIC, η οποία αντιμετωπίζει την αποτελεσματική διαχείριση του χρόνιου πόνου όχι μόνο ως ζήτημα δημόσιας υγείας, αλλά και ως προτεραιότητα για την απασχόληση και την οικονομική ανθεκτικότητα.

Στο πλαίσιο αυτό, η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία Societal Impact of Pain προγραμματίζει για τις 10 Νοεμβρίου εκδήλωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με αντικείμενο τη σχέση του χρόνιου πόνου με την εργασία και την οικονομική ανταγωνιστικότητα.

Το βασικό μήνυμα της φετινής Ευρωπαϊκής Ημέρας είναι ότι πίσω από τις οικονομικές εκτιμήσεις βρίσκονται εκατομμύρια άνθρωποι των οποίων η καθημερινότητα επηρεάζεται από μια κατάσταση που συχνά δεν είναι ορατή στους γύρω τους.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Ελληνική Εταιρεία Αλγολογίας / Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Πόνου (EFIC)