Εξήντα επτά χρόνια συμπληρώνονται φέτος από το τραγικό ναυάγιο στη Λίμνη Πλαστήρα, στην Καρδίτσα, που στοίχισε τη ζωή σε 20 ανθρώπους στις 5 Δεκεμβρίου 1959. Οι περισσότεροι ήταν εργάτες στα έργα κατασκευής της λίμνης και επέστρεφαν στα σπίτια τους για τη γιορτή του Αγίου Νικολάου, όταν η βάρκα στην οποία επέβαιναν ανατράπηκε μέσα σε σφοδρή κακοκαιρία. Κανείς δεν επέζησε.
Το χρονικό της τραγωδίας παρουσιάζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γιώργος Καραντώνης, εκπαιδευτικός και πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Νέων Νεοχωρίου, ο οποίος είναι εγγονός ενός από τους ανθρώπους που πνίγηκαν. Έπειτα από τέσσερα χρόνια έρευνας, συγκέντρωσε τεκμήρια, μαρτυρίες, φωτογραφίες και άλλο υλικό, άγνωστο μέχρι τότε, συμβάλλοντας στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης για ένα δυστύχημα που συγκλόνισε την περιοχή.
Το 1959, το έργο του φράγματος Ταυρωπού είχε αρχίσει να μεταμορφώνει το οροπέδιο της Νεβρόπολης. Τα νερά των βροχών κατέκλυζαν τις εκτάσεις όπου δημιουργούνταν η τεχνητή λίμνη και, μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες, καλλιεργήσιμα χωράφια, βοσκοτόπια και δρόμοι είχαν πλημμυρίσει. Η σύνδεση των χωριών με την Καρδίτσα μέσω του Τσαρδακίου είχε διακοπεί.
Ένας κάτοικος του Νεοχωρίου αγόρασε τότε μια βάρκα και ξεκίνησε καθημερινά δρομολόγια μεταξύ Τσαρδακίου και Νεοχωρίου, εξυπηρετώντας τους κατοίκους των γύρω περιοχών. Η επικοινωνία ανάμεσα στη δυτική και την ανατολική Νεβρόπολη γινόταν πλέον με βάρκες, καθώς οι παλιοί δρόμοι είχαν χαθεί κάτω από το νερό και οι νέοι δεν είχαν ακόμη κατασκευαστεί. Η δημιουργία της λίμνης, ενός έργου που προοριζόταν να παράγει ηλεκτρική ενέργεια και να εξασφαλίζει ύδρευση και άρδευση στην πεδιάδα της Καρδίτσας και σε άλλες περιοχές, είχε αλλάξει ριζικά την καθημερινότητα των κατοίκων.
Η μοιραία διαδρομή της 5ης Δεκεμβρίου 1959
Παραμονή του Αγίου Νικολάου, στις 5 Δεκεμβρίου 1959, είκοσι άνθρωποι, οι περισσότεροι εργάτες στα έργα της λίμνης, επιβιβάστηκαν στη βάρκα στην περιοχή «Τσαρδάκι». Είχαν μαζί τους πράγματα για τις οικογένειές τους και ήθελαν να επιστρέψουν στα σπίτια τους, ώστε να περάσουν τη γιορτή με τους δικούς τους ανθρώπους.
Προορισμός τους ήταν η απέναντι όχθη, στο σημείο όπου βρίσκεται σήμερα ο Βοτανικός Κήπος Νεοχωρίου. Με τους δρόμους αποκλεισμένους από τα νερά, η μετακίνηση με τη βάρκα αποτελούσε τη συντομότερη διαδρομή.
Οι καιρικές συνθήκες εκείνη την ημέρα ήταν ιδιαίτερα δυσμενείς. Παρά τις προτροπές να μη διακινδυνεύσουν το πέρασμα και να διανυκτερεύσουν στο Τσαρδάκι, που λειτουργούσε ως καφενείο και παντοπωλείο, οι είκοσι άνθρωποι αποφάσισαν να ξεκινήσουν.
Πριν φτάσουν στα μισά της διαδρομής, η υπερφορτωμένη βάρκα ανατράπηκε, καθώς δεν άντεξε στους ισχυρούς ανέμους και την κακοκαιρία. Και οι είκοσι επιβαίνοντες βρέθηκαν στα παγωμένα νερά της λίμνης και πνίγηκαν.
Κανένας τους δεν γνώριζε κολύμπι, ούτε ο βαρκάρης. Σωσίβια ή άλλα μέσα ασφαλείας δεν υπήρχαν. Σύμφωνα με το χρονικό της τραγωδίας, ένας από τους επιβαίνοντες προσπάθησε να σωθεί, χωρίς όμως να τα καταφέρει.
Οι σοροί των θυμάτων εντοπίστηκαν στον βυθό της λίμνης έπειτα από μεγάλο χρονικό διάστημα και έρευνες ομάδων δυτών. Η είδηση συγκλόνισε την Ελλάδα και βύθισε στο πένθος την περιοχή. Το δυστύχημα καταγράφεται στο χρονικό ως το μεγαλύτερο ναυτικό δυστύχημα σε γλυκό νερό μέχρι εκείνη την εποχή.
Η μνήμη των 20 θυμάτων και το επετειακό λεύκωμα
Το 2019, με πρωτοβουλία του νεοεκλεγέντος τότε δημάρχου Λίμνης Πλαστήρα και συγγραφέα Τοπικής Ιστορίας, Παναγιώτη Νάνου, πραγματοποιήθηκε διημερίδα για τη συμπλήρωση 60 χρόνων από τη δημιουργία της λίμνης. Η πρώτη ημέρα ήταν αφιερωμένη στους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους στο ναυάγιο.
Από τους είκοσι νεκρούς, οι δεκαεπτά κατάγονταν από το Νεοχώρι. Η τραγωδία, αλλά και οι ευρύτερες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες της δημιουργίας της τεχνητής λίμνης, αποτελούν μέρος της ιστορίας που επιχειρεί να διατηρήσει ο Δήμος Λίμνης Πλαστήρα.
Όπως αναφέρει ο κ. Νάνος σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ:
«Η Ιστορία είναι πολύτιμος πόρος για την ανάπτυξη μιας περιοχής. Το ιστορικό της δημιουργίας, αλλά και τα θύματα του τραγικού ναυαγίου είναι μέρος ενός μεγαλεπήβολου έργου που άλλαξε τη μοίρα του τόπου μας. Συλλέξαμε πολύτιμο φωτογραφικό και άλλο υλικό, το οποίο αποτελεί μόνιμη έκθεση στον Βοτανικό Κήπο. Είναι τα τεκμήρια της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής ζωής του τόπου μας, ενός οροπεδίου που σημάδεψε την Ιστορία τελευταία με την Εθνική Αντίσταση και το αντάρτικο αεροδρόμιο. Εκτός από τον άδικο πνιγμό των 20 αντρών, οι 17 ήταν από το Νεοχώρι, η κατασκευή της λίμνης στέρησε εύφορα χωράφια από τις κοινότητες. Οι κάτοικοι απώλεσαν κρίσιμα εισοδήματα, γεγονός που οδήγησε σε μαζική μετανάστευση.
Σήμερα η λίμνη Πλαστήρα αποτελεί πηγή ζωής, στέρεη βάση οικονομικής και τουριστικής ανάπτυξης, αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας του τόπου μας. Η μνήμη των αδικοχαμένων παραμένει ζωντανή στις τοπικές μας κοινωνίες. Το 2027 συμπληρώνονται 100 χρόνια από την επίσκεψη του πρώτου κλιμακίου που έφερε ο Πλαστήρας στην περιοχή για να γνωμοδοτήσουν για την εφικτότητα του έργου και τη δημιουργία της Λίμνης, ήταν η απαρχή. Ο δήμος θα κυκλοφορήσει επετειακό λεύκωμα και μέσα εκεί ένα κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στο τραγικό δυστύχημα, με σπάνιες φωτογραφίες».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.