ΚΑΙΡΟΣ

Επτά ΥΠΕΞ αύριο στην Κωνσταντινούπολη για τους πολέμους σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία

Στο τραπέζι η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν, η ασφάλεια στο Στενό του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και ο κίνδυνος επέκτασης του πολέμου στη Μαύρη Θάλασσα.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, αναμένεται να υποδεχθεί την Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη τους ομολόγους του από την Αίγυπτο, το Πακιστάν, τη Σαουδική Αραβία, τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία, σε μια συνάντηση με επίκεντρο τις περιφερειακές συγκρούσεις και τις επιπτώσεις τους στην ασφάλεια.

Σύμφωνα με τουρκική διπλωματική πηγή, η οποία επικαλείται τις προετοιμασίες για τη συνάντηση, πρόκειται για την πρώτη φορά που οι εκπρόσωποι των επτά χωρών συγκεντρώνονται στο συγκεκριμένο σχήμα, έπειτα από πρωτοβουλία της Άγκυρας.

Στο επίκεντρο των συνομιλιών αναμένεται να βρεθούν ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα σε στρατηγικής σημασίας θαλάσσιες οδούς, η κατάσταση στην Υεμένη και η απειλή επέκτασης του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα.

Το μήνυμα Φιντάν για τον πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν

Σύμφωνα με την ίδια διπλωματική πηγή, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών αναμένεται να υπογραμμίσει την ανάγκη διπλωματικής διευθέτησης της σύγκρουσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, επιδιώκοντας την αποκλιμάκωση και την αποτροπή περαιτέρω εξάπλωσης του πολέμου.

Κεντρικό ζήτημα θα αποτελέσει, επίσης, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Πρόκειται για δύο κρίσιμες θαλάσσιες διόδους για τις διεθνείς μεταφορές, την ενεργειακή τροφοδοσία και το εμπόριο.

Τα Στενά του Ορμούζ συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και αποτελούν βασική οδό για τις διεθνείς μεταφορές πετρελαίου και άλλων ενεργειακών προϊόντων. Το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, στο νότιο άκρο της Ερυθράς Θάλασσας, συνδέει την περιοχή με τον Κόλπο του Άντεν και τον Ινδικό Ωκεανό, αποτελώντας κρίσιμο πέρασμα για τα πλοία που κινούνται μεταξύ Ασίας και Ευρώπης μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.

Η ασφάλεια των δύο θαλάσσιων διαδρόμων συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο και στην Υεμένη. Ενδεχόμενη παρατεταμένη διατάραξη της ναυσιπλοΐας μπορεί να αυξήσει το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης των πλοίων, να επιβαρύνει τις ενεργειακές αγορές και να προκαλέσει καθυστερήσεις στις διεθνείς εμπορευματικές μεταφορές.

Η Τουρκία δηλώνει αλληλεγγύη στη Σαουδική Αραβία

Στην ατζέντα αναμένεται να περιληφθεί και η ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας, με τον Φιντάν να επαναλαμβάνει, σύμφωνα με την τουρκική διπλωματική πηγή, τη στήριξη της Άγκυρας απέναντι στις επιθέσεις των ανταρτών Χούθι.

Η τουρκική θέση συνδέεται με τη συμφωνία της Μέκκας για κοινή άμυνα, η οποία έχει υπογραφεί από την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Οι τρεις χώρες έχουν εντείνει τις επαφές τους για την οργάνωση και την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας τους.

Στις 25 Σεπτεμβρίου, ο Φιντάν συμμετείχε στη Νέα Υόρκη σε συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των τριών χωρών, με αντικείμενο τη θεσμική οργάνωση της συνεργασίας που προβλέπει η συμφωνία. Η τουρκική διπλωματία έχει παρουσιάσει το συγκεκριμένο πλαίσιο ως μηχανισμό ενίσχυσης της περιφερειακής ασφάλειας.

Η νέα συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη αναμένεται να εξετάσει την κρίση από ευρύτερη σκοπιά, καθώς οι επιθέσεις και οι απειλές κατά της ναυσιπλοΐας δεν περιορίζονται πλέον σε μία μόνο περιοχή, αλλά επηρεάζουν τις ισορροπίες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Ανησυχία για επέκταση του πολέμου στη Μαύρη Θάλασσα

Ένα ακόμη θέμα που αναμένεται να θέσει ο Χακάν Φιντάν στους ομολόγους του είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία και ο κίνδυνος περαιτέρω επέκτασής του στη Μαύρη Θάλασσα.

Σύμφωνα με την τουρκική διπλωματική πηγή, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας σκοπεύει να αναφερθεί στις προσπάθειες της Άγκυρας να αποτρέψει τη διεύρυνση της σύγκρουσης, επισημαίνοντας τις συνέπειες που θα είχε μια τέτοια εξέλιξη για την περιφερειακή ασφάλεια.

Η Τουρκία, η οποία ελέγχει τα Στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων, έχει επιδιώξει από την έναρξη του πολέμου να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με τη Μόσχα και το Κίεβο, ενώ έχει διαδραματίσει ρόλο σε διαπραγματεύσεις και ανταλλαγές αιχμαλώτων.

Η Άγκυρα έχει επίσης προειδοποιήσει για τους κινδύνους που δημιουργούν οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και ενεργειακές υποδομές στη Μαύρη Θάλασσα. Σε δηλώσεις του τον Σεπτέμβριο, ο Φιντάν είχε τονίσει ότι η γεωγραφική επέκταση του πολέμου αποτελεί σοβαρή απειλή και ότι η σύγκρουση πρέπει να τερματιστεί μέσω διπλωματικών προσπαθειών.

Για την Τουρκία, η ασφάλεια της Μαύρης Θάλασσας έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο για την προστασία της ναυσιπλοΐας όσο και για τη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ των παράκτιων χωρών και των ευρύτερων διεθνών δυνάμεων.

Η διπλωματική πρωτοβουλία της Άγκυρας

Η συνάντηση φέρνει στο ίδιο τραπέζι χώρες με διαφορετικές διεθνείς συμμαχίες και προτεραιότητες, από ευρωπαϊκές δυνάμεις όπως η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία έως περιφερειακούς παράγοντες όπως η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.

Η σύνθεση αυτή αντανακλά την προσπάθεια της Τουρκίας να ενισχύσει τον ρόλο της ως διπλωματικού διαμεσολαβητή και να διαμορφώσει έναν ευρύτερο δίαυλο συνεννόησης για κρίσεις που επηρεάζουν ταυτόχρονα την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τις διεθνείς εμπορικές οδούς.

Το κατά πόσο η πρωτοβουλία θα οδηγήσει σε κοινές θέσεις ή συγκεκριμένες δεσμεύσεις θα εξαρτηθεί από τις διαβουλεύσεις των υπουργών. Η συνάντηση πραγματοποιείται, πάντως, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, η ενεργειακή σταθερότητα και η αποτροπή νέων πολεμικών μετώπων αποτελούν αλληλένδετες προκλήσεις για τη διεθνή διπλωματία.
 

Πηγή: skai.gr