ΚΑΙΡΟΣ

Συρία: 2.200 συγγενείς τζιχαντιστών παραμένουν σε κουρδικό καταυλισμό – Ποιο είναι το μέλλον τους μετά τη συμφωνία με τη Δαμασκό

Your browser doesn’t support HTML5 audio

 Ρωσίδες, Γαλλίδες και Βρετανίδες μεταξύ των κρατουμένων, με τις κυβερνήσεις πολλών χωρών να αρνούνται τον επαναπατρισμό τους

Περίπου 2.200 συγγενείς ανθρώπων που φέρονται να συνδέονται με το Ισλαμικό Κράτος (ISIS), προερχόμενοι από σχεδόν 50 χώρες, εξακολουθούν να διαμένουν υπό περιορισμό στον καταυλισμό Ρουτζ, στη βορειοανατολική Συρία, ο οποίος βρίσκεται υπό κουρδικό έλεγχο. Παρά τη συμφωνία για την ενσωμάτωση των κουρδικών πολιτικών και στρατιωτικών δομών στο συριακό κράτος, η διαχείριση του καταυλισμού δεν έχει ακόμη περάσει στα χέρια της κεντρικής κυβέρνησης.

Δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου (AFP) επισκέφθηκαν τη Δευτέρα τον καταυλισμό, όπου βρίσκονται κυρίως γυναίκες και παιδιά, μεταξύ των οποίων υπήκοοι της Ρωσίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας. Στον χώρο, που αποτελείται από σκηνές και εγκαταστάσεις προσωρινής φιλοξενίας, κινούνταν γυναίκες που φορούσαν νικάμπ, καθώς και παιδιά και έφηβοι. Ορισμένες από τις γυναίκες ζήτησαν από τους δημοσιογράφους να μην τις φωτογραφίσουν ή βιντεοσκοπήσουν.

Σύμφωνα με τη Χακμιέ Ιμπραήμ, την υπεύθυνη του καταυλισμού, στον Ρουτζ φιλοξενούνται 729 οικογένειες που συνδέονται με το ISIS, γνωστό στα αραβικά ως Νταές. Όπως διευκρίνισε, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει καμία αλλαγή στη διοίκηση ή στη λειτουργία του καταυλισμού, ο οποίος εξακολουθεί να φυλάσσεται από κουρδικές δυνάμεις ασφαλείας.

Ο καταυλισμός Ρουτζ στη βορειοανατολική Συρία, όπου εξακολουθούν να διαμένουν εκατοντάδες οικογένειες συγγενών μελών του Ισλαμικού Κράτους, υπό την επιτήρηση κουρδικών δυνάμεων ασφαλείας.

Η μεγαλύτερη κοινότητα είναι από τη Ρωσία

Οι οικογένειες που διαμένουν στον Ρουτζ προέρχονται από περίπου 50 εθνικότητες, με τους Ρώσους να αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα. Περίπου 40 οικογένειες έχουν γαλλική υπηκοότητα, ενώ στον καταυλισμό βρίσκονται επίσης συγγενείς μελών του ISIS από τη Γερμανία, την Τουρκία και αραβικές χώρες, μεταξύ των οποίων η Τυνησία και το Μαρόκο.

Μία από τις πιο γνωστές περιπτώσεις είναι εκείνη της Σαμίμα Μπέγκαμ, η οποία έχασε τη βρετανική υπηκοότητά της, αφού εγκατέλειψε το Ηνωμένο Βασίλειο το 2015, σε ηλικία μόλις 15 ετών, μαζί με δύο φίλες της, προκειμένου να ενταχθεί στο Ισλαμικό Κράτος και να παντρευτεί έναν μαχητή της οργάνωσης.

Η παρουσία αλλοδαπών οικογενειών στον καταυλισμό εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα για τις χώρες προέλευσής τους, καθώς αρκετές κυβερνήσεις εμφανίζονται απρόθυμες να προχωρήσουν στον επαναπατρισμό των υπηκόων τους.

Η συμφωνία Κούρδων και Δαμασκού και το αβέβαιο μέλλον του Ρουτζ

Η τύχη του καταυλισμού συνδέεται άμεσα με τις πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις στη Συρία, μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024 και την ανάληψη της εξουσίας από τον Άχμαντ ας Σάρα.

Οι κουρδικές δυνάμεις, οι οποίες κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου είχαν υπό τον έλεγχό τους εκτεταμένες περιοχές στα βόρεια και βορειοανατολικά της χώρας, συμφώνησαν τον Ιανουάριο με τη Δαμασκό στην ενσωμάτωση των πολιτικών και στρατιωτικών θεσμών τους στο συριακό κράτος.

Η συμφωνία επιτεύχθηκε υπό την πίεση των στρατιωτικών επιχειρήσεων που εξαπέλυσαν δυνάμεις της νέας συριακής ηγεσίας, με τον Άχμαντ ας Σάρα να επιδιώκει την αποκατάσταση του κεντρικού ελέγχου σε ολόκληρη τη χώρα.

Τον Αύγουστο, ο Μαζλούμ Άμπντι, επικεφαλής των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (ΣΔΔ), στις οποίες κυρίαρχο ρόλο διαδραματίζουν οι Κούρδοι, ανακοίνωσε τη διάλυση της οργάνωσης, στο πλαίσιο της διαδικασίας ενσωμάτωσης των κουρδικών δομών στο συριακό κράτος.

Ωστόσο, η μετάβαση αυτή δεν έχει ολοκληρωθεί σε όλες τις περιοχές και τις εγκαταστάσεις που βρίσκονταν υπό κουρδική διοίκηση. Ο Ρουτζ αποτελεί πλέον τον τελευταίο καταυλισμό συγγενών μελών του ISIS που εξακολουθεί να ελέγχεται από τις κουρδικές δυνάμεις.

Η εγκατάλειψη της Αλ Χολ και η εξαφάνιση χιλιάδων ανθρώπων

Η κατάσταση στον Ρουτζ αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις εξελίξεις στον καταυλισμό Αλ Χολ, ο οποίος ήταν πολύ μεγαλύτερος και φιλοξενούσε χιλιάδες συγγενείς μελών του Ισλαμικού Κράτους.

Πριν από την αποχώρηση των κουρδικών δυνάμεων, στον Αλ Χολ βρίσκονταν περισσότεροι από 23.000 άνθρωποι, κυρίως Σύροι, καθώς και πάνω από 6.000 αλλοδαποί από περίπου 40 χώρες.

Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων και το διάστημα που ακολούθησε, η μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων που βρίσκονταν εκεί αποχώρησε, με την τύχη πολλών εξ αυτών να παραμένει άγνωστη. Οι εξελίξεις αυτές εντείνουν τις ανησυχίες για το ενδεχόμενο ανεπαρκούς ελέγχου των ανθρώπων που συνδέονται με το Ισλαμικό Κράτος, καθώς και για τον κίνδυνο ανασυγκρότησης δικτύων της οργάνωσης.

Η αποχώρηση των κουρδικών δυνάμεων από την Αλ Χολ και η ανάληψη του ελέγχου από τη Δαμασκό ανέδειξαν τις δυσκολίες που συνοδεύουν τη μεταφορά της ευθύνης για χιλιάδες κρατουμένους και συγγενείς τζιχαντιστών σε μια χώρα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις ασφαλείας.

«Περίπλοκες ανθρωπιστικές και πολιτικές διαστάσεις»

Πηγές της συριακής κυβέρνησης που μίλησαν στο AFP ανέφεραν ότι η μεταβίβαση της διαχείρισης του Ρουτζ στην κεντρική εξουσία θα χρειαστεί χρόνο, παρά το γεγονός ότι η ενσωμάτωση του καταυλισμού, όπως και άλλων θεσμών, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.

Πηγή της συριακής κυβέρνησης, η οποία παρακολουθεί το ζήτημα των μαχητών του ISIS και των οικογενειών τους, δήλωσε ότι η διαδικασία μεταβίβασης της διοίκησης παραμένει σύνθετη, λόγω των ανθρωπιστικών και πολιτικών παραμέτρων που εμπλέκονται, αλλά και της συμμετοχής ξένων κυβερνήσεων.

Η αναφορά στις ξένες κυβερνήσεις συνδέεται κυρίως με την άρνηση αρκετών χωρών να δεχθούν πίσω τους υπηκόους τους, γεγονός που περιπλέκει την εξεύρεση μακροπρόθεσμης λύσης για τις οικογένειες που παραμένουν στον καταυλισμό.

Αξιωματούχος του συριακού υπουργείου Εσωτερικών, ο οποίος επίσης μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, χαρακτήρισε τον Ρουτζ μέρος ενός ευρύτερου προβλήματος, για την αντιμετώπιση του οποίου εργάζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες.

Χιλιάδες φερόμενα μέλη του ISIS μεταφέρθηκαν στο Ιράκ

Το ζήτημα των κρατουμένων που συνδέονται με το Ισλαμικό Κράτος παραμένει ανοιχτό και πέρα από τους καταυλισμούς, καθώς χιλιάδες φερόμενα μέλη της οργάνωσης εξακολουθούν να βρίσκονται σε φυλακές στη βορειοανατολική Συρία.

Τον Φεβρουάριο, περισσότεροι από 5.700 άνθρωποι, οι οποίοι φέρονται να ήταν μέλη του ISIS, μεταφέρθηκαν στο Ιράκ από τον αμερικανικό στρατό, έπειτα από χρόνια κράτησής τους σε φυλακές που διοικούσαν οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις.

Οι ΣΔΔ είχαν διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στις επιχειρήσεις του διεθνούς συνασπισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ εναντίον του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία, οι οποίες οδήγησαν το 2019 στην εδαφική ήττα της οργάνωσης. Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων, οι κουρδικές δυνάμεις αιχμαλώτισαν χιλιάδες φερόμενους ως μαχητές του ISIS, καθώς και συγγενείς τους, οι οποίοι έκτοτε παρέμειναν σε φυλακές και καταυλισμούς.

Η διαχείριση των εγκαταστάσεων αυτών αποτελεί πλέον μία από τις σημαντικές εκκρεμότητες της μεταπολεμικής Συρίας, καθώς η νέα ηγεσία καλείται να αναλάβει την ευθύνη για χιλιάδες κρατουμένους, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να αντιμετωπίσει τις ανθρωπιστικές ανάγκες των οικογενειών τους και τις ανησυχίες για την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή.
 

Πηγή: skai.gr