Ο Κονσταντίν Σοκόλοφ, επιχειρηματίας ρωσικής καταγωγής και σημαντικός δωρητής του Ντόναλντ Τραμπ, βρίσκεται στο τιμόνι ενός αμερικανικού επενδυτικού ταμείου ύψους 201 εκατ. δολαρίων για τον Καύκασο, ενώ διατηρεί σημαντικές συμμετοχές σε επιχειρήσεις στην Αρμενία και έχει επαγγελματικό παρελθόν στη Ρωσία, σύμφωνα με έρευνα του Reuters.
Ο 51χρονος επιχειρηματίας, τον οποίο επέλεξε ο πρόεδρος των ΗΠΑ για τη διοίκηση του επενδυτικού σχήματος, έχει σημαντικά μερίδια στη μεγαλύτερη εταιρεία κινητής τηλεφωνίας της Αρμενίας, τη Viva Armenia, ενώ απέκτησε νωρίτερα φέτος το δεύτερο μεγαλύτερο ορυχείο χαλκού και μολυβδαινίου της χώρας. Για την αγορά του ορυχείου έλαβε ειδική άδεια από την αμερικανική κυβέρνηση, καθώς προηγούμενος ιδιοκτήτης του ήταν η ρωσική κρατική τράπεζα VTB, η οποία υπόκειται σε κυρώσεις.
Το ταμείο, που σήμερα ονομάζεται Trans-Caspian Enterprise Fund, πέρασε υπό την ευθύνη του Σοκόλοφ τον Ιανουάριο, σύμφωνα με τα έγγραφα σύστασής του. Η δραστηριότητά του εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια των ΗΠΑ να αναπτύξουν εμπορικές διαδρομές και επενδύσεις στον Νότιο Καύκασο και την Κεντρική Ασία, περιορίζοντας την εξάρτηση των χωρών της περιοχής από τις ρωσικές και κινεζικές υποδομές.
Ωστόσο, τα επιχειρηματικά συμφέροντα του Σοκόλοφ στις χώρες όπου δραστηριοποιείται το ταμείο εγείρουν ερωτήματα για πιθανή σύγκρουση συμφερόντων. Έξι ειδικοί σε θέματα δεοντολογίας, τους οποίους συμβουλεύτηκε το Reuters, εκτίμησαν ότι η θέση του δημιουργεί κινδύνους, καθώς του δίνει εξουσία στη διαχείριση κρατικών χρημάτων που θα μπορούσαν ενδεχομένως να ωφελήσουν εταιρείες στις οποίες έχει επενδύσει.
Το Reuters, πάντως, διευκρινίζει ότι δεν εντόπισε στοιχεία που να αποδεικνύουν παράνομη δραστηριότητα από την πλευρά του Σοκόλοφ. Παράλληλα, η αμερικανική νομοθεσία που διέπει τέτοιου είδους επενδυτικά ταμεία δεν απαγορεύει στους επικεφαλής τους να διαθέτουν επενδύσεις στις χώρες όπου αυτά δραστηριοποιούνται.
Οι επενδύσεις στην Αρμενία και το ορυχείο που ανήκε στη VTB
Η επιχειρηματική παρουσία του Σοκόλοφ στην Αρμενία ενισχύθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Τον Ιανουάριο του 2024, ο ίδιος και ο Κινέζος επιχειρηματικός εταίρος του, Ζε Ζανγκ, απέκτησαν τον έλεγχο της Viva Armenia από τη ρωσική MTS, τη μεγαλύτερη εταιρεία κινητής τηλεφωνίας της Ρωσίας, σύμφωνα με εταιρικές ανακοινώσεις και αρμενικά μητρώα επιχειρήσεων.
Ο Ζανγκ, πρώην διπλωμάτης του κινεζικού υπουργείου Εμπορίου, δεν απάντησε στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό. Η Viva Armenia επίσης δεν προχώρησε σε σχόλιο.
Η εταιρεία Dynamic Frontier Holdings, με έδρα το Τέξας και συνδεδεμένη με τον Σοκόλοφ, ανακοίνωσε ότι έλαβε την 1η Ιουνίου άδεια από το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών για την αγορά του ορυχείου Teghout από τη VTB.
Οι άδειες του OFAC επιτρέπουν συναλλαγές που διαφορετικά θα απαγορεύονταν βάσει των αμερικανικών κυρώσεων και η έκδοσή τους μπορεί να απαιτήσει μήνες ή ακόμη και χρόνια. Ο Σοκόλοφ και εκπρόσωπος του ορυχείου δεν απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με το πότε κατατέθηκε αρχικά η αίτηση. Εκπρόσωπος του Teghout ανέφερε ότι οι σχετικές άδειες και εγκρίσεις εξασφαλίστηκαν μέσω της συνήθους, ανεξάρτητης ρυθμιστικής διαδικασίας του OFAC.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών και η VTB δεν απάντησαν στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό.
Οι δωρεές στον Τραμπ και το ταμείο των 201 εκατ. δολαρίων
Ο Σοκόλοφ περιλαμβανόταν σε κατάλογο 37 εταιρικών και ιδιωτών δωρητών για την κατασκευή αίθουσας χορού στον Λευκό Οίκο, τον οποίο δημοσιοποίησε πέρυσι η αμερικανική προεδρία. Σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδιακής Εκλογικής Επιτροπής των ΗΠΑ, έχει επίσης δωρίσει περίπου 13 εκατ. δολάρια σε πολιτικές ομάδες των Ρεπουμπλικανών.
Το Trans-Caspian Enterprise Fund έχει τη δυνατότητα να χορηγεί επιχορηγήσεις, δάνεια και επενδύσεις σε οκτώ χώρες: την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Γεωργία, το Καζακστάν, το Κιργιστάν, το Τατζικιστάν, το Τουρκμενιστάν και το Ουζμπεκιστάν. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του, μεταξύ των βασικών επενδυτικών προτεραιοτήτων του περιλαμβάνονται τα κρίσιμα ορυκτά, η ενέργεια και οι σιδηροδρομικές υποδομές.
Η έρευνα του Reuters σε δημόσια έγγραφα για τα τρία άλλα ενεργά αμερικανικά επιχειρηματικά ταμεία, τα οποία επικεντρώνονται στην Αίγυπτο, την Τυνησία και την Ουκρανία-Μολδαβία, δεν εντόπισε αντίστοιχες σημαντικές επιχειρηματικές συμμετοχές των επικεφαλής τους στις χώρες όπου δραστηριοποιούνται.
Ο Μπο Κάτερ, επικεφαλής του αμερικανικού ταμείου που επικεντρώνεται στην Τυνησία, δήλωσε στο Reuters ότι δεν έχει κανένα επιχειρηματικό συμφέρον στη χώρα. Αρνήθηκε να σχολιάσει την περίπτωση του Σοκόλοφ και του Trans-Caspian Enterprise Fund. Οι επικεφαλής των ταμείων για την Αίγυπτο και την Ουκρανία-Μολδαβία, Τζέιμς Χάρμον και Ντένις Τζόνσον αντίστοιχα, δεν απάντησαν στα αιτήματα για σχολιασμό.
Εκπρόσωπος της εταιρείας ιδιωτικών επενδύσεων του Σοκόλοφ, IJS Investments, δήλωσε ότι το ταμείο απαγορεύεται να επενδύει στις επιχειρήσεις του και ότι ο ίδιος έχει συμμορφωθεί με όλες τις απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας και ασφάλειας.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε ότι το ταμείο θα υπόκειται στις υποχρεώσεις ετήσιας υποβολής εκθέσεων και ανεξάρτητων ελέγχων, καθώς και στις ισχύουσες διατάξεις για τις επιχορηγήσεις, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για τις συγκρούσεις συμφερόντων.
Η Αν Σκιτ, ειδικός σε θέματα δεοντολογίας στο Πανεπιστήμιο της Σάντα Κλάρα, δήλωσε στο Reuters ότι το Κογκρέσο θα πρέπει να θέσει ερωτήματα για την υπόθεση.
Το επενδυτικό παρελθόν στη Ρωσία και οι αναφορές σε σχέσεις με το Κρεμλίνο
Η προσωπική βιογραφία του Σοκόλοφ, που είναι αναρτημένη στον ιστότοπό του, αναφέρεται στα δύσκολα παιδικά του χρόνια στην Αγία Πετρούπολη και στην εχθρική στάση του απέναντι στη σοβιετική κυβέρνηση. Όπως υποστηρίζει, η γιαγιά του είχε σταλεί σε γκουλάγκ. Ο ίδιος αναφέρει ότι μετανάστευσε στις ΗΠΑ σε ηλικία 21 ετών, αρκετά χρόνια μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.
Ωστόσο, σύμφωνα με εταιρικά και κυβερνητικά έγγραφα που εξέτασε το Reuters, οι επαγγελματικοί δεσμοί του με τη Ρωσία συνεχίστηκαν και μετά την αναχώρησή του από τη χώρα.
Ένα διαφημιστικό φυλλάδιο του 2015 για το πλέον ανενεργό Gotthard Investment Fund, ένα επενδυτικό σχήμα ακινήτων με δραστηριότητα στη Ρωσία, παρουσίαζε τον Σοκόλοφ ως διαχειριστή κεφαλαίων. Το φυλλάδιο αναφερόταν σε «ισχυρές και μακροχρόνιες προσωπικές και επαγγελματικές σχέσεις εμπιστοσύνης» που είχαν οικοδομηθεί επί δύο δεκαετίες με τις κυβερνήσεις της Μόσχας, της Αγίας Πετρούπολης και την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Ρωσίας.
Πρώην διευθυντής έργου του ταμείου, ο οποίος μίλησε στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας, αναγνώρισε το φυλλάδιο ως αυθεντικό. Οι δικηγόροι του Σοκόλοφ, ωστόσο, δήλωσαν ότι ο ίδιος δεν θεωρεί πως το έγγραφο είναι αυθεντικό, ενώ υποστήριξαν ότι το λογότυπο που εμφανίζεται σε αυτό δεν φαίνεται να είναι εκείνο που χρησιμοποιούσε το ταμείο.
«Ο κ. Σοκόλοφ δεν έχει καμία σχέση με Ρώσους κυβερνητικούς αξιωματούχους ή τη ρωσική κυβέρνηση», δήλωσε εκπρόσωπός του στο Reuters, προσθέτοντας ότι δεν διαθέτει ρωσική υπηκοότητα.
Το Reuters σημειώνει ότι δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα πως ο Σοκόλοφ δεν έχει πλέον ρωσική υπηκοότητα. Σύμφωνα με ταξιδιωτικά αρχεία που εξέτασε το πρακτορείο, ο επιχειρηματίας χρησιμοποιούσε ρωσικό διαβατήριο για διεθνή ταξίδια έως και το 2016.
Ερωτήματα για τον έλεγχο ασφαλείας
Δύο από τους ειδικούς δεοντολογίας που μίλησαν στο Reuters υποστήριξαν ότι οι αναφορές για τις σχέσεις του Σοκόλοφ με τη ρωσική κυβέρνηση απαιτούν διερεύνηση, ώστε να διασφαλιστεί ότι η διαχείριση του ταμείου εξυπηρετεί πρωτίστως τα αμερικανικά συμφέροντα.
Ο Ρίτσαρντ Πέιντερ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, ο οποίος είχε διατελέσει σύμβουλος δεοντολογίας του πρώην Ρεπουμπλικανού προέδρου Τζορτζ Μπους του νεότερου, δήλωσε ότι θα ήθελε να δει έναν ιδιαίτερα ενδελεχή έλεγχο της άδειας ασφαλείας του Σοκόλοφ, εάν βρισκόταν στην αμερικανική κυβέρνηση.
Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε το Reuters στο υπουργείο Εξωτερικών για ερωτήσεις σχετικά με τον επιχειρηματία. Το υπουργείο δεν έδωσε λεπτομέρειες για τον έλεγχο του ιστορικού του ούτε διευκρίνισε εάν του έχει χορηγηθεί άδεια ασφαλείας.
Ερωτηθείς για τον Σοκόλοφ, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, απάντησε: «Δεν ξέρουμε για ποιον μιλάτε».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
