Ο πρίγκιπας Χάακον έγινε ο νέος βασιλιάς της Νορβηγίας τη στιγμή που πέθανε ο πατέρας του, βασιλιάς Χάραλντ Ε΄, το πρωί της Παρασκευής 28 Αυγούστου.
Ο 53χρονος μονάρχης, ο οποίος αναμένεται να φέρει το όνομα βασιλιάς Χάακον Η΄, περνά έτσι από τον ρόλο του διαδόχου στον θρόνο, τον οποίο προετοίμαζε επί δεκαετίες.
Ο Χάραλντ πέθανε στις 06:35 το πρωί στο Rikshospitalet του Όσλο, σε ηλικία 89 ετών.
Με τον θάνατό του, ο γιος του διαδέχθηκε αυτομάτως τον μονάρχη, όπως είχε συμβεί το 1991, όταν ο ίδιος ο Χάραλντ έγινε βασιλιάς αμέσως μετά τον θάνατο του πατέρα του, Όλαφ Ε΄.
Η Νορβηγία έχει εισέλθει σε περίοδο εθνικού πένθους.
Οι σημαίες στα κρατικά κτίρια κυματίζουν μεσίστιες μέχρι και μετά την κηδεία, ενώ οι καμπάνες των εκκλησιών σε ολόκληρη τη χώρα χτύπησαν επί μία ώρα την Παρασκευή, από τις 12:00 έως τις 13:00. Την ίδια ώρα, οι εννέα σταθμοί χαιρετισμού των νορβηγικών Ενόπλων Δυνάμεων έριξαν 21 κανονιοβολισμούς προς τιμήν του εκλιπόντος βασιλιά.
Η κηδεία του Χάραλντ θα τελεστεί στον Καθεδρικό Ναό του Όσλο, έπειτα από αρκετές ημέρες εθνικού πένθους.
Στη συνέχεια ο πρώην βασιλιάς θα ταφεί στο βασιλικό μαυσωλείο του φρουρίου Άκερσχους, του ιστορικού κάστρου του 13ου αιώνα που δεσπόζει πάνω από το λιμάνι του Όσλο.
Ο Χάραλντ θα αναπαυθεί κοντά στους προγόνους του: τη μητέρα του, πριγκίπισσα Μάρθα, τον πατέρα του, βασιλιά Όλαφ Ε΄, τη γιαγιά του, βασίλισσα Μοντ, και τον παππού του, βασιλιά Χάακον Ζ΄.
Ο τέταρτος βασιλιάς της σύγχρονης Νορβηγίας
Ο Χάακον γίνεται ο τέταρτος μονάρχης της σύγχρονης Νορβηγίας από την ανεξαρτησία της χώρας από τη Σουηδία το 1905, μετά τον Χάακον Ζ΄, τον Όλαφ Ε΄ και τον Χάραλντ Ε΄.
Τυπικά, ο νέος μονάρχης έχει τη δυνατότητα να επιλέξει διαφορετικό βασιλικό όνομα. Ωστόσο, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα διατηρήσει το όνομα με το οποίο έγινε γνωστός ως διάδοχος και θα βασιλεύσει ως Χάακον Η΄.
Η νορβηγική βασιλική οικογένεια δεν χρησιμοποιεί επώνυμο.
Ο Χάακον ανήκει στον οίκο των Γλύξμπουργκ, τη δυναστεία στην οποία ανήκει η νορβηγική βασιλική οικογένεια.
Η επίσημη διαδοχή στη Νορβηγία είναι γραμμική και, μετά τη συνταγματική αλλαγή του 1990, το μεγαλύτερο παιδί προηγείται ανεξαρτήτως φύλου.
Επειδή όμως η συγκεκριμένη αλλαγή δεν εφαρμόστηκε αναδρομικά, ο Χάακον παρέμεινε διάδοχος έναντι της μεγαλύτερης αδελφής του, πριγκίπισσας Μάρθα Λουίζας. Πλέον, διάδοχος του Χάακον είναι η 22χρονη κόρη του, πριγκίπισσα Ίνγκριντ Αλεξάνδρα.
Ποιος είναι ο νέος βασιλιάς
Ο Χάακον Μάγκνους γεννήθηκε στις 20 Ιουλίου 1973 στο Όσλο, στο Rikshospitalet. Είναι ο μοναδικός γιος του Χάραλντ Ε΄ και της βασίλισσας Σόνια και μεγάλωσε στο κτήμα Σκάουγκουμ, στο Άσκερ, μαζί με τους γονείς του και τη μεγαλύτερη αδελφή του, Μάρθα Λουίζα.
Όπως επιτάσσει σε μεγάλο βαθμό η παράδοση της νορβηγικής βασιλικής οικογένειας σε μια κοινωνία που δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ισότητα, φοίτησε σε δημόσιο δημοτικό σχολείο. Το γυμνάσιό του, ωστόσο, ήταν ιδιωτικό.
Σε νεαρή ηλικία κατατάχθηκε στο Πολεμικό Ναυτικό και ακολούθησε στρατιωτική εκπαίδευση.
Στη συνέχεια επέλεξε μια διαφορετική ακαδημαϊκή διαδρομή από εκείνη του πατέρα και του παππού του.
Αντί να σπουδάσει στην Οξφόρδη, φοίτησε στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, όπου σπούδασε πολιτικές επιστήμες, και αργότερα συνέχισε τις σπουδές του στις Αναπτυξιακές Σπουδές στο London School of Economics.
Η σχέση του με τη μουσική και τον αθλητισμό ξεκίνησε από νεαρή ηλικία. Ιδιαίτερη θέση στη ζωή του έχει το σερφ.
Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι, εάν δεν ήταν μέλος της βασιλικής οικογένειας, θα ήθελε να ακολουθήσει επαγγελματική καριέρα στο σερφ και να συμμετέχει στο World Tour.
«Δεν ήθελα να μιλάω για τη βασιλική οικογένεια»
Παρά το γεγονός ότι ήταν από τη γέννησή του προορισμένος να γίνει κάποια στιγμή βασιλιάς, ο Χάακον χρειάστηκε χρόνο για να συμφιλιωθεί με τον ρόλο του.
Στην αυτοβιογραφία του με τίτλο «Haakon», που κυκλοφόρησε το 2023, περιγράφει πόσο δύσκολο ήταν για εκείνον να ξεχωρίσει τον εαυτό του από τον θεσμικό του ρόλο.
Αναφερόμενος στα χρόνια του δημόσιου σχολείου κατά τη δεκαετία του 1980, έχει γράψει ότι η ιδιότητά του ως μέλους της βασιλικής οικογένειας του προκαλούσε άγχος.
Ήθελε, όπως περιγράφει, να βρίσκεται «όσο το δυνατόν πιο μακριά» από το σπίτι του και να ζήσει εμπειρίες που δεν είχαν σχέση με το παλάτι.
Η Καλιφόρνια του προσέφερε ακριβώς αυτό: μουσική, ελευθερία και κυρίως θάλασσα.
«Στο νερό, μπορούσα να είμαι ο εαυτός μου», έχει γράψει.
Η σχέση του με το σερφ παρέμεινε ισχυρή και στην ενήλικη ζωή του.
«Ως ενήλικας, είμαι απόλυτα ευτυχισμένος στο νερό μαζί με την οικογένειά μου. Μου προσφέρει εσωτερική γαλήνη όταν η οικογένεια συγκεντρώνεται για να κάνει αυτό που μου αρέσει περισσότερο: να βρίσκεται ανάμεσα στα κύματα. Τίποτα δεν ξεπερνά αυτό το συναίσθημα», έχει δηλώσει.
Η γνωριμία με τη Μέτε-Μάριτ
Λίγο μετά την επιστροφή του στη Νορβηγία το 1999, ο Χάακον γνώρισε τη γυναίκα που θα γινόταν σύζυγός του, τη Μέτε-Μάριτ Τέσεμ Χόιμπι, σε ένα μουσικό φεστιβάλ στην πόλη Κρίστιανσαντ.
Η σχέση τους προκάλεσε έντονες συζητήσεις στη Νορβηγία.
Η Μέτε-Μάριτ δεν προερχόταν από βασιλική οικογένεια, ήταν ανύπαντρη μητέρα ενός παιδιού και είχε περάσει μέρος της νεανικής της ζωής στη νυχτερινή σκηνή της Νορβηγίας και στα κλαμπ της house μουσικής.
Η αρχική αντίδραση των μέσων ενημέρωσης ήταν έντονη. Η στάση του Χάραλντ, ωστόσο, αποδείχθηκε καθοριστική.
Ο ίδιος ο βασιλιάς είχε στο παρελθόν ακολουθήσει μια αντίστοιχη διαδρομή, καθώς είχε παντρευτεί τη Σόνια, μια κοινή θνητή, παρά τις αντιρρήσεις του πατέρα του.
Ο Χάραλντ υποδέχθηκε τελικά δημόσια τη Μέτε-Μάριτ στη βασιλική οικογένεια και η σχέση του ζευγαριού εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους γάμους της ευρωπαϊκής μοναρχίας.
Ο Χάακον και η Μέτε-Μάριτ παντρεύτηκαν στον Καθεδρικό Ναό του Όσλο στις 25 Αυγούστου 2001.
Μαζί απέκτησαν δύο παιδιά, την πριγκίπισσα Ίνγκριντ Αλεξάνδρα και τον πρίγκιπα Σβέρε Μάγκνους. Η Μέτε-Μάριτ είχε ήδη έναν γιο από προηγούμενη σχέση, τον Μάριους Μποργκ Χόιμπι, ο οποίος έγινε θετός γιος του Χάακον.
Ο ίδιος ο Χάακον έχει περιγράψει τη σύζυγό του ως το συναισθηματικό αντίβαρο στον πιο αναλυτικό χαρακτήρα του.
«Δεν είμαι πολύ καλός κοινωνικά», έχει γράψει. «Η Μέτε έχει φυσικό ταλέντο. Μπορεί να μπει σε ένα δωμάτιο και να τα πάει καλά με όλους».
Τα τελευταία χρόνια δίπλα στον Χάραλντ
Η μετάβαση του Χάακον στον θρόνο δεν αποτελεί ξαφνική εξέλιξη.
Τα τελευταία χρόνια είχε αναλάβει ολοένα και περισσότερες βασιλικές υποχρεώσεις, ιδιαίτερα καθώς η κατάσταση της υγείας του πατέρα του περιόριζε τη δυνατότητά του να ασκεί τα καθήκοντά του.
Ως διάδοχος, ο Χάακον μπορούσε να αναλαμβάνει καθήκοντα αντιβασιλέα όταν ο βασιλιάς ήταν ασθενής ή απουσίαζε από τη χώρα.
Παράλληλα, εκπροσωπούσε τη Νορβηγία στο εξωτερικό, ηγούνταν επιχειρηματικών και διπλωματικών αποστολών και είχε ιδιαίτερη ενασχόληση με ζητήματα περιβάλλοντος, βιωσιμότητας, νεολαίας, επιχειρηματικότητας και διεθνών σχέσεων.
Έτσι, όταν ο Χάραλντ πέθανε, ο γιος του δεν βρέθηκε απλώς αντιμέτωπος με έναν νέο ρόλο. Είχε ήδη περάσει χρόνια προετοιμαζόμενος για αυτόν.
Η πρώτη θεσμική διαδικασία της νέας βασιλείας πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, με την κυβέρνηση να συνεδριάζει εκτάκτως στο Βασιλικό Ανάκτορο και να συναντά τον νέο μονάρχη.
Η νορβηγική παράδοση προβλέπει μια λιτή και θεσμική μετάβαση, χωρίς την τελετουργική μεγαλοπρέπεια που χαρακτηρίζει άλλες ευρωπαϊκές μοναρχίες.
Στο πλευρό της Μέτε-Μάριτ
Περισσότερο από δύο δεκαετίες μετά τον γάμο τους, η βασιλική οικογένεια βρέθηκε αντιμέτωπη με μία νέα και πολύ σοβαρότερη κρίση.
Αρχεία που δημοσιοποιήθηκαν από το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ τον Ιανουάριο περιλάμβαναν ανταλλαγές ηλεκτρονικών μηνυμάτων ανάμεσα στη Μέτε-Μάριτ και τον Τζέφρι Έπστιν, τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Αμερικανό χρηματιστή.
Η Μέτε-Μάριτ δεν τοποθετήθηκε δημοσίως για περίπου επτά εβδομάδες. Ο Χάακον δήλωσε τότε ότι η σύζυγός του χρειαζόταν χρόνο για να διαχειριστεί την κατάσταση.
Όταν εκείνη έδωσε τον Μάρτιο 20λεπτη συνέντευξη στη νορβηγική δημόσια ραδιοτηλεόραση NRK, ο Χάακον καθόταν δίπλα της και τόνισε ότι ένας γάμος περιλαμβάνει τόσο «τις καλές όσο και τις κακές ημέρες».
«Η Μέτε είναι στοργική, σοφή και πραγματικά δυνατή. Και γι' αυτό θα την υποστηρίζω πάντα όταν συμβαίνει κάτι δύσκολο», είχε δηλώσει.
Την ίδια περίοδο, η οικογένεια αντιμετώπιζε μια ακόμη σοβαρή κρίση.
Ο Μάριους Μποργκ Χόιμπι, ο μεγαλύτερος γιος της Μέτε-Μάριτ και θετός γιος του Χάακον, δικαζόταν για κατηγορίες που αφορούσαν βιασμό και ενδοοικογενειακή βία, τις οποίες ο ίδιος αρνήθηκε.
Ο Χάακον εξέφρασε τη συμπαράστασή του στα φερόμενα θύματα και ξεκαθάρισε ότι δεν θα παρευρισκόταν στη δίκη.
«Υποστηρίζουμε τον Μάριους στην κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Φροντίζουμε και τα άλλα παιδιά», είχε πει σε δημοσιογράφους στο περιθώριο βασιλικής επίσκεψης.
«Για μένα, το πιο σημαντικό πράγμα τις τελευταίες ημέρες ήταν να φροντίσω την οικογένεια».
Τον Ιούνιο, ο Μάριους Μποργκ Χόιμπι κρίθηκε ένοχος για δύο από τις τέσσερις κατηγορίες βιασμού και για μία κατηγορία ενδοοικογενειακής βίας και καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια φυλάκισης.
Τόσο ο ίδιος όσο και η εισαγγελία έχουν ασκήσει έφεση κατά της απόφασης.
Μια μοναρχία που χρειάζεται να ξανακερδίσει την εμπιστοσύνη
Ο Χάακον αναλαμβάνει τον θρόνο σε μια δύσκολη συγκυρία για τον νορβηγικό βασιλικό οίκο.
Ο Χάραλντ είχε καταφέρει κατά τη διάρκεια της μακράς βασιλείας του να διατηρήσει την εικόνα ενός ιδιαίτερα προσιτού και ενωτικού μονάρχη.
Ο νέος βασιλιάς καλείται τώρα να διατηρήσει αυτή την παράδοση, ενώ ταυτόχρονα να διαχειριστεί τις κρίσεις που έχουν πλήξει την εικόνα της οικογένειάς του.
Στην εξίσωση προστίθενται οι αντιπαραθέσεις γύρω από την αδελφή του, πριγκίπισσα Μάρθα Λουίζα, και τον σύζυγό της, Ντίρεκ Βέρετ, ο οποίος αυτοπροσδιορίζεται ως σαμάνος, αλλά και οι προσωπικές δυσκολίες της Μέτε-Μάριτ.
Παρά τις κρίσεις, ο Χάακον έχει καλλιεργήσει εδώ και χρόνια μια εικόνα πιο κοντά στην καθημερινότητα των Νορβηγών παρά στην παραδοσιακή εικόνα ενός Ευρωπαίου μονάρχη.
Η στρατιωτική του εκπαίδευση, οι σπουδές του στις ΗΠΑ και τη Βρετανία, η ενασχόλησή του με το σερφ και τη μουσική και η μακρά παρουσία του σε διεθνείς και κοινωνικές αποστολές έχουν διαμορφώσει ένα διαφορετικό προφίλ.
Η Ίνγκριντ Αλεξάνδρα, η επόμενη στη σειρά
Με την άνοδο του Χάακον στον θρόνο, η κόρη του Ίνγκριντ Αλεξάνδρα γίνεται η νέα διάδοχος του νορβηγικού θρόνου.
Η 22χρονη πριγκίπισσα γεννήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2004 και έχει ήδη αρχίσει να προετοιμάζεται για τον μελλοντικό της ρόλο.
Το 2025 ξεκίνησε σπουδές κοινωνικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, με αντικείμενα όπως οι διεθνείς σχέσεις και η πολιτική οικονομία, ενώ το φθινόπωρο του 2026 βρίσκεται σε πρόγραμμα ανταλλαγής στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, όπου παρακολουθεί μαθήματα συγκριτικής πολιτικής και επίλυσης συγκρούσεων.
Η διαδοχή της έχει ιδιαίτερη συμβολική σημασία: η Ίνγκριντ Αλεξάνδρα είναι η πρώτη γυναίκα που βρίσκεται στην άμεση γραμμή διαδοχής μετά τον πατέρα της, καθώς η συνταγματική μεταρρύθμιση του 1990 καθιέρωσε την αρχή ότι το μεγαλύτερο παιδί προηγείται ανεξαρτήτως φύλου.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
