Με μια ομιλία υψηλού συμβολισμού και σαφή μηνύματα τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, ο Σι Τζινπίνγκ κάλεσε την Κίνα να επιδείξει «ακατάβλητο αγωνιστικό πνεύμα» απέναντι στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει, φτάνοντας ακόμη και στο σημείο να εξάρει την απόφαση του Κομμουνιστικού Κόμματος να καταστείλει τις φιλοδημοκρατικές διαδηλώσεις στην πλατεία Τιενανμέν το 1989.
Ο Κινέζος ηγέτης μίλησε τη Δευτέρα στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από τη γέννηση του Τζιάνγκ Ζεμίν, ο οποίος βρέθηκε στην κορυφή της κινεζικής ηγεσίας από το 1993 έως το 2002 και πέθανε το 2022.
Μπροστά σε χιλιάδες αξιωματούχους και αντιπροσώπους, ο Σι περιέγραψε μια Κίνα αντιμέτωπη με σοβαρές δοκιμασίες, εμφανίστηκε όμως βέβαιος ότι η χώρα μπορεί να τις ξεπεράσει χωρίς να λυγίσει.
«Με ακατάβλητο αγωνιστικό πνεύμα και εξαιρετικές ικανότητες, θα αντιμετωπίσουμε ενεργά τις μεγάλες προκλήσεις, είτε πρόκειται για φουρτουνιασμένες θάλασσες είτε ακόμη και για μανιασμένες καταιγίδες», δήλωσε.
«(Πρέπει να) υπερασπιστούμε αποφασιστικά την εθνική μας κυριαρχία, την ασφάλεια και τα αναπτυξιακά μας συμφέροντα, γράφοντας έτσι ένα νέο κεφάλαιο στα δύο μεγάλα θαύματα της ταχείας οικονομικής ανάπτυξης και της μακροπρόθεσμης κοινωνικής σταθερότητας», πρόσθεσε.
Το πολιτικό βάρος της ομιλίας υπογράμμισε και η σύνθεση του ακροατηρίου: σύμφωνα με πλάνα του CCTV, παρόντα ήταν και τα επτά μέλη της πανίσχυρης Μόνιμης Επιτροπής του Πολιτικού Γραφείου, καθώς και πρώην κορυφαία στελέχη του κόμματος και του κράτους.
«Ορθή» η καταστολή στην Τιενανμέν
Το πιο αιχμηρό σημείο της 45λεπτης ομιλίας ήταν, ωστόσο, η σπάνια δημόσια αναφορά του Σι στα γεγονότα της Τιενανμέν - ένα από τα πλέον αυστηρά λογοκριμένα και πολιτικά ευαίσθητα κεφάλαια της σύγχρονης κινεζικής ιστορίας.
Εξυμνώντας την πολιτική διαδρομή του Τζιανγκ Ζεμίν, ο Σι επαίνεσε τη στάση του κατά την κρίση του 1989 και, κατ’ επέκταση, την απόφαση της ηγεσίας του Κομμουνιστικού Κόμματος να απορρίψει τα αιτήματα των διαδηλωτών και να προχωρήσει στην καταστολή του κινήματος.
«Μεταξύ της άνοιξης και του καλοκαιριού του 1989, η Κίνα βίωσε μια σοβαρή πολιτική αναταραχή. Ο σύντροφος Τζιανγκ Ζεμίν υποστήριξε αποφασιστικά και εφάρμοσε τις ορθές αποφάσεις της Κεντρικής Επιτροπής, διατηρώντας αποτελεσματικά τη σταθερότητα στη Σαγκάη», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Σι.
Οι κινητοποιήσεις είχαν ξεκινήσει τον Απρίλιο του 1989, μετά τον θάνατο του πρώην ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος Χου Γιαομπάνγκ, σε ηλικία 73 ετών. Ο Χου, ο οποίος θεωρούνταν από πολλούς σύμβολο μιας πιο φιλελεύθερης πολιτικής κατεύθυνσης, είχε απομακρυνθεί από την εξουσία δύο χρόνια νωρίτερα.
Λίγες ημέρες μετά τον θάνατό του, χιλιάδες φοιτητές κατέβηκαν στους δρόμους του Πεκίνου ζητώντας μεγαλύτερο εκδημοκρατισμό. Οι κινητοποιήσεις διογκώθηκαν επί εβδομάδες στην πλατεία Τιενανμέν, μέχρι τη νύχτα της 3ης προς 4η Ιουνίου, όταν μονάδες του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού επενέβησαν με πραγματικά πυρά και άρματα μάχης.
Η άνοδος του Τζιάνγκ Ζεμίν
Η αναφορά στην Τιενανμέν είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς η άνοδος του Τζιανγκ Ζεμίν στην κορυφή της κινεζικής ηγεσίας συνδέθηκε άμεσα με την πολιτική κρίση του 1989.
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν τον Απρίλιο εκείνης της χρονιάς, μετά τον θάνατο του πρώην ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος Χου Γιαομπάνγκ, ο οποίος θεωρούνταν από πολλούς υποστηρικτής της πολιτικής φιλελευθεροποίησης. Ο θάνατός του, στις 15 Απριλίου, προκάλεσε μεγάλη συγκίνηση και σύντομα χιλιάδες φοιτητές άρχισαν να διαδηλώνουν στο Πεκίνο, ζητώντας περισσότερη δημοκρατία και πολιτικές μεταρρυθμίσεις.
Οι κινητοποιήσεις κορυφώθηκαν στην πλατεία Τιενανμέν. Στις 4 Ιουνίου, στρατεύματα του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού επενέβησαν και άνοιξαν πυρ εναντίον των διαδηλωτών, σε μια αιματηρή καταστολή που συγκλόνισε τη διεθνή κοινότητα.
Ο Τζιανγκ ανέλαβε απροσδόκητα τη θέση του Γενικού Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος λίγο μετά την καταστολή. Ο προκάτοχός του, Ζάο Ζιγιάνγκ, είχε θεωρηθεί υπερβολικά συμπαθής προς τους διαδηλωτές και απομακρύνθηκε από την ηγεσία. Μέχρι το 1993, ο Τζιανγκ είχε γίνει ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της χώρας.
Η στάση του απέναντι στις διαδηλώσεις αναφέρθηκε και σε πρόσφατο κρατικό ντοκιμαντέρ 12 επεισοδίων για τη ζωή του. Ωστόσο, το ντοκιμαντέρ δεν περιλάμβανε εικόνες από τη βίαιη καταστολή και τους νεκρούς. Οι σχετικές αναφορές και εικόνες εξακολουθούν να λογοκρίνονται αυστηρά στο κινεζικό διαδίκτυο.
Η οικονομική κληρονομιά του Τζιανγκ
Η εποχή του Τζιανγκ χαρακτηρίστηκε από ταχεία οικονομική ανάπτυξη και βαθύτερη ενσωμάτωση της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία. Μαζί με τον Ζου Ρονγκτζί, ο οποίος πέθανε την προηγούμενη εβδομάδα, προώθησε μεταρρυθμίσεις που άλλαξαν σημαντικά την κινεζική οικονομία.
Η Κίνα προχώρησε στο κλείσιμο ή την αναδιάρθρωση κρατικών επιχειρήσεων που παρουσίαζαν χρόνια προβλήματα, αντικατέστησε το παλαιό σύστημα κατοικίας με μια περισσότερο εμπορική αγορά ακινήτων και αντιμετώπισε τις συνέπειες της ασιατικής οικονομικής κρίσης στα τέλη της δεκαετίας του 1990.
Κορυφαία στιγμή της περιόδου αποτέλεσε η ένταξη της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου το 2001, με την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών. Η εξέλιξη αυτή συνέβαλε στην περαιτέρω άνοδο της κινεζικής οικονομίας και στη μετατροπή της χώρας σε έναν από τους σημαντικότερους κινητήρες της παγκόσμιας ανάπτυξης.
Η περίοδος αυτή, ωστόσο, διαφέρει σημαντικά από τη σημερινή πολιτική του Σι Τζινπίνγκ. Ενώ ο Τζιανγκ έδωσε έμφαση στην ιδιωτική επιχειρηματικότητα, στη δημιουργία πλούτου και στο άνοιγμα προς τη διεθνή οικονομία, ο Σι έχει ενισχύσει τον κεντρικό έλεγχο του κράτους και προωθεί μια οικονομική πολιτική που δίνει μεγαλύτερο βάρος στην τεχνολογική αυτονομία και στις στρατηγικές βιομηχανίες.
Σήμερα ο Σι βρίσκεται αντιμέτωπος με νέες προκλήσεις: τις εμπορικές εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, τις εντάσεις γύρω από την Ταϊβάν, την επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας και τη δημογραφική συρρίκνωση.
«Στη νέα πορεία που έχουμε μπροστά μας, πρέπει να ενισχύσουμε την επαγρύπνησή μας απέναντι στους πιθανούς κινδύνους», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Κινέζος πρόεδρος.
Η ιδιαίτερη δημοτικότητα του Τζιανγκ
Παρά το αυστηρό πολιτικό σύστημα της Κίνας, ο Τζιανγκ φαίνεται να έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια μια ιδιαίτερη δημοτικότητα μεταξύ νεότερων χρηστών του κινεζικού διαδικτύου.
Το κρατικό ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε πριν από την εκδήλωση παρουσίασε τη ζωή και τα επιτεύγματά του, μεταξύ άλλων και την περίοδο κατά την οποία, το 1989, ως επικεφαλής στη Σαγκάη, διέταξε το κλείσιμο μιας εφημερίδας που υποστήριζε μεγαλύτερη ελευθερία έκφρασης και εξέφραζε συμπάθεια προς τις φιλοδημοκρατικές διαδηλώσεις.
Επί Τζιανγκ, το διαδίκτυο έφτασε στην Κίνα στα μέσα της δεκαετίας του 1990. Λίγα χρόνια αργότερα, όμως, δημιουργήθηκε το λεγόμενο «Μεγάλο Τείχος Προστασίας» του κινεζικού διαδικτύου, το οποίο περιόρισε την πρόσβαση των πολιτών σε πληροφορίες και απόψεις που θεωρούνται πολιτικά ευαίσθητες ή αποσταθεροποιητικές.
Παρά ταύτα, αρκετοί Κινέζοι χρήστες του διαδικτύου θυμούνται τον Τζιανγκ ως σύμβολο μιας πιο θετικής περιόδου, όπου η ταχεία οικονομική ανάπτυξη μεταφραζόταν σε αισθητή βελτίωση της καθημερινής ζωής.
Στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου τα ονόματα πρώην και νυν ηγετών συχνά υπόκεινται σε λογοκρισία, ο Τζιανγκ έχει αποκτήσει το προσωνύμιο «Ο Γέροντας». Γύρω από το πρόσωπό του έχει δημιουργηθεί μια διαδικτυακή υποκουλτούρα που εκφράζει, συχνά με χιουμοριστικό τρόπο, θαυμασμό για τον πρώην ηγέτη.
Ο Τζιανγκ ήταν γνωστός για την αγάπη του για το τραγούδι, αλλά και για την ικανότητά του να απαγγέλλει στα αγγλικά αποσπάσματα, όπως την περίφημη ομιλία του Αβραάμ Λίνκολν στο Γκέτισμπεργκ.
Σε σχόλιο στο κινεζικό μέσο κοινωνικής δικτύωσης Xiaohongshu σχετικά με το ντοκιμαντέρ, ένας χρήστης έγραψε χαρακτηριστικά: «Υπάρχουν δύο είδη ανθρώπων στον κόσμο: εκείνοι που δεν τον καταλαβαίνουν και εκείνοι που τον θαυμάζουν».
Η δημοτικότητα αυτή του «Γέροντα» αποτυπώθηκε και στην απόφαση της κινεζικής κεντρικής τράπεζας να εκδώσει αναμνηστικά νομίσματα με την εικόνα του Τζιανγκ, με αφορμή την 100ή επέτειο από τη γέννησή του. Η είδηση προκάλεσε ενθουσιασμό στους νεότερους διαδικτυακούς θαυμαστές του.
«Τα αναμνηστικά νομίσματα θα είναι πραγματικά πολύ δύσκολο να βρεθούν», σχολίασε ένας χρήστης στο Weibo, την κινεζική πλατφόρμα που λειτουργεί ως αντίστοιχο του X.
Μια αλλαγή εποχής
Η εκδήλωση για την επέτειο της γέννησης του Τζιανγκ δεν αποτέλεσε απλώς μια τελετή μνήμης. Αποτύπωσε και τη μετάβαση από μια εποχή της κινεζικής ιστορίας σε μια νέα.
Ο Τζιανγκ και ο Ζου Ρονγκτζί εκπροσώπησαν τη φάση των δεκαετιών του 1990 και των αρχών του 2000, όταν η Κίνα άνοιγε την οικονομία της, ενθάρρυνε την επιχειρηματικότητα και ενσωματωνόταν όλο και περισσότερο στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα.
Ο Σι Τζινπίνγκ επιχειρεί σήμερα να παρουσιάσει τη δική του ηγεσία ως συνέχεια αυτής της ιστορικής πορείας, αλλά ταυτόχρονα προσαρμόζει το μοντέλο της χώρας στις νέες συνθήκες, με μεγαλύτερο κρατικό έλεγχο, έμφαση στην τεχνολογική ανεξαρτησία και στις στρατηγικές βιομηχανίες.
Με την ομιλία του, ο Σι επιχείρησε να συνδέσει την κληρονομιά του Τζιανγκ με το σημερινό όραμα για την Κίνα, καλώντας το Κομμουνιστικό Κόμμα να αντιμετωπίσει τις νέες οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις με «ακατάβλητο μαχητικό πνεύμα».
Την ίδια στιγμή, η ιδιαίτερη νοσταλγία που εκφράζεται από μέρος της κινεζικής κοινωνίας για την εποχή Τζιανγκ δείχνει ότι η περίοδος εκείνη εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για μια γενιά που συνδέει την οικονομική ανάπτυξη με την αισιοδοξία και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.