ΚΑΙΡΟΣ

Το ΝΑΤΟ χτίζει «ψηφιακή ασπίδα» απέναντι στη Ρωσία με drones και AI

Το σχέδιο προβλέπει τη διασύνδεση χιλιάδων drones, αισθητήρων και δορυφόρων με συστήματα ΑΙ, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα πιθανές παραβιάσεις συμμαχικού εδάφους

Ένα νέο, εκτεταμένο δίκτυο drones, αισθητήρων, δορυφόρων και τεχνητής νοημοσύνης σχεδιάζει το ΝΑΤΟ για την ενίσχυση της άμυνας της ανατολικής του πτέρυγας και την έγκαιρη ανίχνευση μιας πιθανής ρωσικής επίθεσης.

Σύμφωνα με το Politico, το οποίο επικαλείται δυτικούς αξιωματούχους, η Συμμαχία εξετάζει τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την υποστήριξη επιχειρήσεων με drones. Η προσέγγιση δεν προβλέπει πλήρη αυτονομία των συστημάτων. Αντίθετα, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να αναλάβει μεγάλο μέρος της πλοήγησης και της επιτήρησης, ενώ οι άνθρωποι θα εξακολουθούν να έχουν τον τελικό λόγο για την επιλογή και την προσβολή στόχων. 

Η νέα στρατηγική εντάσσεται στην Eastern Flank Deterrence Initiative (EFDI), ένα ψηφιακό επιχειρησιακό δίκτυο που αναπτύσσει το ΝΑΤΟ για την παρακολούθηση των απειλών κατά μήκος των συνόρων του με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, από τη βόρεια Φινλανδία έως τη Μαύρη Θάλασσα.

Το σχέδιο προβλέπει τη διασύνδεση χιλιάδων drones, αισθητήρων και δορυφόρων με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα πιθανές παραβιάσεις συμμαχικού εδάφους και να οργανώνεται η πρώτη γραμμή άμυνας. Παράλληλα, οι συμβατικές στρατιωτικές δυνάμεις -άρματα μάχης, μαχητικά αεροσκάφη και πυροβολικό-θα εξακολουθήσουν να αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της αποτροπής.

Η τεχνητή νοημοσύνη ως «βοηθός» των χειριστών

Ο ταγματάρχης του αμερικανικού στρατού Μπεν Σιφ, αξιωματικός επιχειρήσεων λογισμικού, εξήγησε ότι τόσο η Ουκρανία όσο και η Ρωσία εξακολουθούν να βασίζονται σε ανθρώπους για τον έλεγχο των drones.

Ορισμένα συστήματα διαθέτουν δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης που επιτρέπουν σύντομα διαστήματα αυτονομίας κατά την πτήση. Ωστόσο, ο κύριος έλεγχος παραμένει στα χέρια επίγειων χειριστών.

Σύμφωνα με τον Σιφ, τα πιο επαναλαμβανόμενα καθήκοντα, όπως η παραμονή ενός drone πάνω από το πεδίο της μάχης για τον εντοπισμό στόχων, θα μπορούσαν να αυτοματοποιηθούν. Η κρίσιμη απόφαση, όμως, για το ποιον στόχο θα πλήξει το drone θα εξακολουθεί να λαμβάνεται από άνθρωπο.

«Οι άνθρωποι αποφασίζουν τι κάνει το drone, αλλά δεν χρειάζεται απαραίτητα να το πετούν», σημείωσε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει επαρκής αριθμός χειριστών για τον ταυτόχρονο έλεγχο εκατομμυρίων drones.

Ο Σιφ είναι product manager του EFDI Data Backbone, ενός υπό ανάπτυξη συστήματος που αποσκοπεί στη γρήγορη ανίχνευση, ταξινόμηση, διαμοιρασμό και αξιοποίηση πληροφοριών από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ. Το σύστημα επιχειρεί να συνδέσει διαφορετικά υπολογιστικά και διοικητικά δίκτυα των συμμάχων, επιτρέποντας τη μεταφορά δεδομένων σε πραγματικό χρόνο από αισθητήρες στην πρώτη γραμμή έως τα κέντρα διοίκησης.

Στόχος είναι η μετάβαση από την παραδοσιακή «αλυσίδα εξόντωσης» (kill chain), όπου η πληροφορία ακολουθεί μια γραμμική διαδρομή από το πεδίο της μάχης προς τον υπεύθυνο λήψης αποφάσεων και στη συνέχεια πίσω προς το μέτωπο, σε ένα «δίκτυο εξόντωσης» (kill web). Σε αυτό, τα δεδομένα από πολλαπλούς αισθητήρες μπορούν να διαβιβάζονται ταχύτατα στα κατάλληλα οπλικά συστήματα και στους χειριστές τους.

Το παράδειγμα της Ουκρανίας

Η Ουκρανία αποτελεί ήδη πεδίο δοκιμής για την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η τεχνολογία χρησιμοποιείται για την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων, της πλοήγησης drones, της τελικής καθοδήγησης και της βελτίωσης της ακρίβειας.

Ο Αντρίι Χριτσενιούκ, διευθύνων σύμβουλος της ουκρανικής πλατφόρμας αμυντικής καινοτομίας Brave1, έχει αναφέρει ότι περισσότερες από 200 ουκρανικές εταιρείες αναπτύσσουν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για drones, πυραύλους, ραντάρ και άλλες στρατιωτικές εφαρμογές.

Παρά την ταχεία εξέλιξη της τεχνολογίας, οι ουκρανικές εταιρείες και οι στρατιωτικοί επιμένουν ότι ο άνθρωπος πρέπει να παραμένει στο επίκεντρο της διαδικασίας.

Η εταιρεία Wild Hornets, κατασκευάστρια των drones αναχαίτισης Sting, έχει επίσης αναπτύξει τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης για διαφορετικά στάδια της πτήσης, από τον εντοπισμό και την αναγνώριση στόχων έως την τελική καθοδήγηση. Η τελική απόφαση για την προσβολή ενός στόχου, ωστόσο, παραμένει στον άνθρωπο.

Η επιλογή αυτή συνδέεται και με τη διαρκή προσαρμογή των ρωσικών τακτικών στο πεδίο της μάχης. Οι χειριστές των drones χρειάζεται να παρακολουθούν τις αλλαγές και να προσαρμόζουν ανάλογα τη δράση των συστημάτων.

«Δεν αντιγράφουμε την Ουκρανία»

Αμερικανοί αξιωματικοί υπογραμμίζουν ότι η εμπειρία του πολέμου στην Ουκρανία αποτελεί σημαντική πηγή για τον σχεδιασμό του ΝΑΤΟ ενόψει μιας πιθανής μελλοντικής σύγκρουσης.

Ο στόχος, όπως επισημαίνουν, δεν είναι η άκριτη αντιγραφή των ουκρανικών πρακτικών, αλλά η αξιοποίηση των διδαγμάτων που προκύπτουν από το πραγματικό πεδίο μάχης.

«Δεν αντιγράφουμε την Ουκρανία. Μαθαίνουμε από την Ουκρανία», ανέφερε χαρακτηριστικά ο λοχαγός Ρόναν Σίφτον.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη και τα μη επανδρωμένα συστήματα αναμένεται να αποτελέσουν ολοένα σημαντικότερο τμήμα της σύγχρονης άμυνας. Παράλληλα, όμως, το ΝΑΤΟ φαίνεται να διατηρεί ως βασική αρχή την ανθρώπινη κρίση στις κρίσιμες αποφάσεις, ιδιαίτερα όταν αυτές αφορούν τη χρήση θανατηφόρας βίας.

Πηγή: skai.gr