ΚΑΙΡΟΣ

Ισπανία: Γενική απεργία για τη στεγαστική κρίση – Εκατομμύρια στους δρόμους, συγκρούσεις και συλλήψεις

Πάνω από 4 εκατομμύρια συμμετέχοντες εκτιμούν οι διοργανωτές. Μπλόκα, διακοπές συγκοινωνιών και επεισόδια σε μεγάλες πόλεις

Εκατομμύρια εργαζόμενοι και πολίτες συμμετείχαν την Τετάρτη 11/11, στη γενική απεργία που πραγματοποιήθηκε σε ολόκληρη την Ισπανία, διαμαρτυρόμενοι για την εκτίναξη του κόστους στέγασης, την αύξηση των ενοικίων και τις δυσκολίες πρόσβασης σε αξιοπρεπή κατοικία.

Πρόκειται για την πρώτη γενική απεργία εδώ και 14 χρόνια που οργανώνουν από κοινού τα δύο μεγαλύτερα συνδικάτα της χώρας, ενώ η κινητοποίηση πραγματοποιείται σε ιδιαίτερα φορτισμένο πολιτικό περιβάλλον, λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας για τις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου.

Η 24ωρη απεργία, η οποία ξεκίνησε τα μεσάνυχτα της Τρίτης, είχε σημαντική απήχηση σε αρκετούς κλάδους της οικονομίας, αν και η συμμετοχή παρουσίασε μεγάλες διακυμάνσεις ανά περιοχή και επαγγελματικό τομέα.

Οι κινητοποιήσεις συνοδεύτηκαν από αποκλεισμούς δρόμων και εργοστασίων, διακοπές στη λειτουργία των δημόσιων συγκοινωνιών, συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών και δεκάδες συλλήψεις.

Η Συνομοσπονδία Ενώσεων Ενοικιαστών χαρακτήρισε την απεργία επιτυχημένη, εκτιμώντας ότι μέχρι το μεσημέρι περίπου 4 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν συμμετάσχει. Μάλιστα, προέβλεψε ότι ο αριθμός θα ξεπεράσει τα 5 εκατομμύρια μέχρι το τέλος της ημέρας. Πρόκειται για εκτίμηση των διοργανωτών και όχι για ανεξάρτητα επιβεβαιωμένο απολογισμό.

Μεγάλη συμμετοχή σε αυτοκινητοβιομηχανία και λιμάνια

Η απεργία προκηρύχθηκε αρχικά με πρωτοβουλία των οργανώσεων ενοικιαστών, οι οποίες ζητούσαν δυναμική παρέμβαση για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Στη συνέχεια εξασφάλισε την υποστήριξη των μεγάλων συνδικαλιστικών οργανώσεων Comisiones Obreras (CCOO) και Unión General de Trabajadores (UGT), καθώς και των CGT, CNT και άλλων εργατικών οργανώσεων.

Η κινητοποίηση είχε ως βασικό σύνθημα «Μισθοί, στέγαση, τιμές» και δεν περιορίστηκε στο ζήτημα των ενοικίων, καθώς οι συνδικαλιστικές οργανώσεις έθεσαν επίσης αιτήματα για υψηλότερες αποδοχές, καλύτερες εργασιακές συνθήκες και ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών.

Οι εκπρόσωποι των συνδικάτων ανέφεραν υψηλά ποσοστά συμμετοχής σε αρκετούς στρατηγικούς τομείς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσαν στη δημοσιότητα, η συμμετοχή έφτασε το 90% στην αυτοκινητοβιομηχανία και στα λιμάνια, το 85% στη βιομηχανία κρέατος, το 82% στην αποκομιδή απορριμμάτων και το 75% στον ενεργειακό τομέα.

Σύμφωνα με το ισπανικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο RTVE, η παραγωγή σταμάτησε σε σημαντικές βιομηχανικές μονάδες, μεταξύ των οποίων τα εργοστάσια της Seat στο Μαρτορέλ και της Volkswagen στη Ναβάρα.

Σημαντικές επιπτώσεις καταγράφηκαν επίσης στον τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας, με τα συνδικάτα να κάνουν λόγο για συμμετοχή περίπου 80% σε μεγάλες εγκαταστάσεις logistics στις περιοχές Ιγέσκας και Γουαδαλαχάρα.

Ωστόσο, η συμμετοχή δεν ήταν ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα. Η μεγαλύτερη απεργιακή κινητοποίηση καταγράφηκε στην Καταλονία, τη Γαλικία, την Αστούρια και την Αραγονία, καθώς και σε περιοχές της μεσογειακής ακτογραμμής και της Ανδαλουσίας, όπου το στεγαστικό πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο.

Αντίθετα, χαμηλότερα ποσοστά αναφέρθηκαν στην Καστίλλη-Λα Μάντσα, την Εξτρεμαδούρα και την Καστίλλη και Λεόν. Οι εκπρόσωποι των εργοδοτικών οργανώσεων υποστήριξαν ότι η συμμετοχή ήταν περιορισμένη στο μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας, με μεγαλύτερη απήχηση στους κλάδους και τις περιοχές όπου τα συνδικάτα έχουν ισχυρότερη παρουσία.

Η διαφορά στις εκτιμήσεις αποτυπώθηκε και στα στοιχεία για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με το ισπανικό δίκτυο διαχείρισης ηλεκτρικής ενέργειας Red Eléctrica, στις 08:00 η ζήτηση διαμορφωνόταν στα 28.746 MW, μειωμένη κατά 9,8% σε σύγκριση με την αντίστοιχη ώρα της προηγούμενης ημέρας και κατά 11,8% σε σχέση με την ίδια ημέρα της προηγούμενης εβδομάδας.

Η συμμετοχή ήταν επίσης ιδιαίτερα αισθητή στην εκπαίδευση. Πολλά σχολεία και πανεπιστήμια έκλεισαν ή λειτούργησαν με περιορισμένο προσωπικό. Στη Μαδρίτη, μάλιστα, η γενική απεργία συνέπεσε με την κινητοποίηση των εκπαιδευτικών της δημόσιας εκπαίδευσης, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και σχεδόν έναν μήνα, με βασικά αιτήματα τη βελτίωση των εργασιακών συνθηκών.

Μπλόκα, συγκρούσεις με την αστυνομία και δεκάδες συλλήψεις

Στη Βαρκελώνη, διαδηλωτές έστησαν οδοφράγματα, ενώ σε ορισμένα σημεία έβαλαν φωτιά σε ελαστικά αυτοκινήτων, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στην κυκλοφορία. Οι δημόσιες συγκοινωνίες αντιμετώπισαν μεγάλες διαταραχές, ενώ οι πικετοφορίες ξεκίνησαν αμέσως μετά την έναρξη της απεργίας, εμποδίζοντας την πρόσβαση σε εργοστάσια, αγορές και συγκοινωνιακούς κόμβους.

Βασικοί οδικοί άξονες της Καταλονίας αποκλείστηκαν, μεταξύ των οποίων ο αυτοκινητόδρομος AP-7, η Α-2 και η παραλιακή οδός της Βαρκελώνης Β-10. Σύμφωνα με το RTVE, σε διάφορα σημεία της περιοχής σημειώθηκαν αποκλεισμοί περίπου 20 δρόμων.

Στην ισπανική πρωτεύουσα, επεισόδια σημειώθηκαν κοντά στη Mercamadrid, τη μεγαλύτερη αγορά χονδρικής της χώρας, όπου συγκρούστηκαν απεργοί με αστυνομικές δυνάμεις. Οι αστυνομικοί έκαναν χρήση σπρέι πιπεριού, με αποτέλεσμα τουλάχιστον 13 άτομα να χρειαστούν ιατρική φροντίδα. Παράλληλα, χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στη Γκραν Βία, έναν από τους κεντρικότερους δρόμους της Μαδρίτης, διακόπτοντας προσωρινά την κυκλοφορία.

Επεισόδια και συλλήψεις καταγράφηκαν επίσης σε άλλες πόλεις, μεταξύ των οποίων η Γρανάδα, η Βαλένθια, η Μάλαγα, η Παμπλόνα, η Σαμόρα και το Μπιλμπάο. Στην τελευταία, συνελήφθη συνδικαλιστικός εκπρόσωπος, ενώ στη Ζαμόρα μία γυναίκα τραυματίστηκε και μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο με κάταγμα στον κόκκυγα.

Οι ισπανικές αρχές έκαναν λόγο για περισσότερες από 40 συλλήψεις σε περιστατικά που συνδέονταν με την απεργία. Από την πλευρά τους, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις κατήγγειλαν υπέρμετρη αστυνομική βία και ανακοίνωσαν ότι προτίθενται να κινηθούν νομικά εναντίον των υπευθύνων για την αντιμετώπιση των απεργών.

Ο επικεφαλής της CCOO, Ουνάι Σόρντο, χαρακτήρισε απαράδεκτη τη χρήση σπρέι πιπεριού εναντίον εργαζομένων που συμμετείχαν σε πικετοφορίες, υποστηρίζοντας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι διαδηλωτές απλώς εμπόδιζαν προσωρινά την έξοδο φορτηγών από εγκαταστάσεις. Ο ίδιος προανήγγειλε προσφυγή στη Δικαιοσύνη, ζητώντας να αποδοθούν ευθύνες για την αστυνομική δράση.

Ο επικεφαλής της UGT, Πέπε Άλβαρεθ, επέκρινε επίσης τη στάση της αστυνομίας, υποστηρίζοντας ότι οι δυνάμεις ασφαλείας οφείλουν να προστατεύουν το δικαίωμα στην απεργία.

Την ίδια ώρα, η κακοκαιρία απείλησε να επηρεάσει τις απογευματινές διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Η ισπανική κρατική μετεωρολογική υπηρεσία εξέδωσε 14 προειδοποιήσεις για δύο καταιγίδες, με πρόβλεψη για ισχυρούς ανέμους, έντονη θαλασσοταραχή και βροχοπτώσεις.

Περισσότερες από 90 πορείες είχαν προγραμματιστεί σε διάφορες περιοχές της Ισπανίας. Ωστόσο, οι συγκεντρώσεις στο Κάντιθ και την Ουέλβα ακυρώθηκαν εξαιτίας των προβλέψεων για έντονες βροχοπτώσεις και ριπές ανέμου που θα μπορούσαν να φτάσουν τα 120 χιλιόμετρα την ώρα.

Η έξωση μιας 87χρονης έγινε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης

Η δυσαρέσκεια για την εκτίναξη των τιμών στην ισπανική αγορά κατοικίας είχε συσσωρευτεί εδώ και χρόνια, αλλά απέκτησε ευρύτερη κοινωνική διάσταση τον περασμένο Σεπτέμβριο, μετά την έξωση της 87χρονης Μαρίκαρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι στο οποίο ζούσε για περισσότερες από επτά δεκαετίες.

Η υπόθεσή της πυροδότησε διαμαρτυρίες και κινητοποιήσεις σε διάφορες περιοχές της χώρας, αναδεικνύοντας τις συνέπειες της στεγαστικής κρίσης για ανθρώπους που, παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους σε ένα σπίτι, κινδυνεύουν να το χάσουν εξαιτίας της αύξησης των ενοικίων και των αλλαγών στην αγορά ακινήτων.

Παράλληλα, έφερε στο προσκήνιο ένα μοντέλο αγοράς στο οποίο ολοένα περισσότερα ακίνητα αξιοποιούνται ως τουριστικά καταλύματα, βραχυχρόνιες μισθώσεις ή επενδυτικά περιουσιακά στοιχεία. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μόνιμη εγκατάσταση και ενισχύει τις πιέσεις στις τιμές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι διοργανωτές των κινητοποιήσεων, τα ενοίκια στην Ισπανία έχουν αυξηθεί κατά περίπου 80% μέσα σε μία δεκαετία, ενώ οι τιμές αγοράς κατοικιών έχουν ενισχυθεί κατά 63% την ίδια περίοδο.

Πριν από τη γενική απεργία, η Ένωση Ενοικιαστών της Γρανάδας επιχείρησε να αναδείξει τη σύνδεση ανάμεσα στον τουρισμό και την επιδείνωση της στεγαστικής κρίσης, πραγματοποιώντας κινητοποίηση σε ιδιαίτερα τουριστικές περιοχές της πόλης.

Τα μέλη της οργάνωσης προχώρησαν σε βανδαλισμούς περίπου 300 θυρίδων ασφαλείας που χρησιμοποιούνται για την παράδοση κλειδιών σε επισκέπτες βραχυχρόνιων μισθώσεων. Η οργάνωση δημοσίευσε φωτογραφίες από τις κατεστραμμένες θυρίδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συνοδεύοντάς τες με το σύνθημα: «Όχι στους καπιταλιστές, όχι στους εισοδηματίες, όχι στους συνεργούς τους».

Οι ακτιβιστές για το δικαίωμα στη στέγαση και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις ζητούν από την κυβέρνηση να παρέμβει πιο αποφασιστικά στην αγορά ακινήτων. Μεταξύ των αιτημάτων τους είναι η καταπολέμηση της κερδοσκοπίας, η κατάργηση των τουριστικών μισθώσεων σε κατοικίες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως μόνιμη στέγη και η ενίσχυση της προστασίας των ενοικιαστών.

«Η στέγαση είναι το ζήτημα που διχάζει τη χώρα»

Παρά την αύξηση των ονομαστικών μισθών που έχουν καταγράψει πολλοί εργαζόμενοι τα τελευταία χρόνια, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι η άνοδος του κόστους στέγασης εξανεμίζει σημαντικό μέρος των εισοδηματικών αυξήσεων.

Ο Ουνάι Σόρντο, επικεφαλής της μεγαλύτερης συνδικαλιστικής οργάνωσης της Ισπανίας, των Επιτροπών Εργαζομένων (CCOO), δήλωσε ότι ακόμη και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις για αυξήσεις μισθών δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν από μόνες τους το πρόβλημα, καθώς το κόστος στέγασης αυξάνεται με ρυθμούς που φτάνουν έως και το 12% ετησίως.

«Υπάρχει ένα ζήτημα που διχάζει τη χώρα και αυτό είναι η δυσκολία που αντιμετωπίζουν πολλοί άνθρωποι στην πρόσβαση στη στέγαση», δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό Cadena SER.

Η στεγαστική κρίση πλήττει ιδιαίτερα τους νέους και τους εργαζομένους με χαμηλότερα εισοδήματα, οι οποίοι δυσκολεύονται να αποκτήσουν ανεξάρτητη κατοικία ή αναγκάζονται να διαθέτουν ολοένα μεγαλύτερο μέρος του μισθού τους για την πληρωμή του ενοικίου.

Το πρόβλημα συνδέεται επίσης με την έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, η Ισπανία αντιμετωπίζει έλλειμμα περίπου 750.000 κατοικιών, το οποίο θα μπορούσε να ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο έως το 2028. Για πολλούς νέους εργαζομένους, μάλιστα, το μέσο μηνιαίο ενοίκιο προσεγγίζει το σύνολο του μέσου μηνιαίου μισθού τους.

Η απεργία και η προεκλογική αντιπαράθεση

Η κινητοποίηση πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την πολιτική ζωή της Ισπανίας, καθώς οι πολίτες οδηγούνται στις κάλπες στις 29 Νοεμβρίου.

Ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σαντσεθ προκήρυξε πρόωρες εκλογές, αφού τα κόμματα της δεξιάς απέρριψαν έκτακτη νομοθετική πρωτοβουλία που αποσκοπούσε στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.

Οι δημοσκοπήσεις που έχουν δημοσιευθεί μέχρι στιγμής καταγράφουν προβάδισμα του Λαϊκού Κόμματος (PP), ενώ οι εκτιμήσεις για την κατανομή των εδρών δείχνουν ότι μια ενδεχόμενη συνεργασία του με το ακροδεξιό και αντιμεταναστευτικό Vox θα μπορούσε να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Σύμφωνα με τον μέσο όρο των δημοσκοπήσεων που παρουσίασε το RTVE στις 9 Νοεμβρίου, το Λαϊκό Κόμμα συγκεντρώνει εκτίμηση 133 εδρών και το PSOE 108, ενώ η συνεργασία PP και Vox θα μπορούσε να συγκεντρώσει συνολικά 199 έδρες.

Ο Σαντσεθ επιχείρησε να εντάξει τη στεγαστική κρίση και τα ευρύτερα κοινωνικά ζητήματα στο επίκεντρο της προεκλογικής συζήτησης. Ωστόσο, η πολιτική αντιπαράθεση έχει μετατοπιστεί εν μέρει και στα ζητήματα των υποδομών, μετά τον θάνατο τουλάχιστον 69 ανθρώπων σε ένα ακόμη πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα υψηλής ταχύτητας στην Ισπανία, το δεύτερο με βαρύ απολογισμό θυμάτων μέσα στη χρονιά.

Την εβδομάδα της απεργίας, ο Ισπανός πρωθυπουργός επιχείρησε να αξιοποιήσει πολιτικά την κινητοποίηση, δημοσιεύοντας βίντεο στο οποίο εξήρε την ιστορική συμβολή του εργατικού κινήματος στην κατοχύρωση κοινωνικών δικαιωμάτων.

Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην καθιέρωση του οκταώρου και στη δημιουργία του εθνικού συστήματος υγείας, υποστηρίζοντας ότι οι κατακτήσεις αυτές δεν ήταν αυτονόητες αλλά προέκυψαν μέσα από τους αγώνες των εργαζομένων και την κατοχύρωση του δικαιώματος στην απεργία.

«Δεν ήταν εύκολο, αλλά άλλαξαν την Ισπανία», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η στάση του βρέθηκε σε αντίθεση με εκείνη των κομμάτων της δεξιάς, τα οποία κατηγόρησαν τα συνδικάτα ότι χρησιμοποιούν την απεργία για να ενισχύσουν πολιτικά τον Σαντσεθ και να συμβάλουν στην παραμονή του στην εξουσία.

Η επικεφαλής της περιφερειακής κυβέρνησης της Μαδρίτης, Ιζαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, επιτέθηκε στους απεργούς, κατηγορώντας τους ότι «κρατούν τους πολίτες ομήρους».

Η Αγιούσο, η οποία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με επικρίσεις για την απόφαση της κυβέρνησής της να διαθέσει 6,3 εκατομμύρια ευρώ από δημόσιους πόρους για ένα ρετιρέ που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί ως προσωρινή κατοικία και γραφείο της, υποστήριξε ότι η απεργία προκαλεί γενικευμένη αναστάτωση.

«Όλα είναι χαοτικά, όλα είναι μπλοκαρισμένα», δήλωσε.

Παρότι αναγνώρισε ότι η συνδικαλιστική δράση αποτελεί συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα, εξαπέλυσε επίθεση εναντίον αυτού που αποκάλεσε «μαφία των συνδικαλιστικών εκπροσώπων».

Η ίδια αποκάλυψε επίσης ότι εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της στον επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊχόο, ο οποίος, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, διεκδικεί την πρωθυπουργία.

«Θα ομολογήσω κάτι. Μίλησα με τον Φεϊχόο και του είπα: "Υπόσχεσέ μου ότι αυτή η κατάσταση θα τελειώσει"», δήλωσε στην ισπανική τηλεόραση.
 

Πηγή: skai.gr