Το Τόκιο ετοιμάζει τη δική του «CIA» λόγω Κίνας

Του Αντώνη Ζήβα

Η Ιαπωνία επιταχύνει τη δημιουργία μιας νέας υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών, σε μια κίνηση που συνδέεται άμεσα με την αυξανόμενη ανησυχία του Τόκιο για την Κίνα και τη μεταβολή των ισορροπιών ασφαλείας στην Ανατολική Ασία.

Η κυβέρνηση της πρωθυπουργού Σανάε Τακαΐτσι έχει χαρακτηρίσει «εξαιρετικά επείγουσα» την ενίσχυση των δυνατοτήτων συλλογής και ανάλυσης πληροφοριών. Στις 28 Σεπτεμβρίου, η Τακαΐτσι προήδρευσε της πρώτης συνεδρίασης 17μελούς επιτροπής ειδικών, η οποία έχει αναλάβει να διαμορφώσει τη νέα εθνική στρατηγική πληροφοριών της χώρας.

Η συγκεκριμένη διαδικασία αφορά πλέον το επόμενο στάδιο οργάνωσης. Η Ιαπωνία έχει ήδη δημιουργήσει φέτος Εθνικό Συμβούλιο Πληροφοριών και Εθνικό Γραφείο Πληροφοριών (National Intelligence Bureau), με στόχο να συντονίζονται καλύτερα οι πληροφορίες που συλλέγουν οι διαφορετικές κρατικές υπηρεσίες. Η νέα υπηρεσία που εξετάζεται θα έχει διαφορετικό ρόλο: να αναλαμβάνει συστηματικότερη συλλογή πληροφοριών στο εξωτερικό.

Από τον κατακερματισμό σε ένα ενιαίο σύστημα

Για δεκαετίες, η Ιαπωνία βασιζόταν σε ένα κατακερματισμένο σύστημα, στο οποίο πληροφορίες συγκέντρωναν η αστυνομία, το υπουργείο Άμυνας, το υπουργείο Εξωτερικών και άλλες υπηρεσίες.

Το πρόβλημα, σύμφωνα με Ιάπωνες ειδικούς, ήταν ότι οι πληροφορίες δεν συγκεντρώνονταν πάντοτε με τρόπο που να επιτρέπει μια ενιαία και ολοκληρωμένη εικόνα για τις απειλές.

Η μεταρρύθμιση που ψηφίστηκε από το ιαπωνικό κοινοβούλιο τον Μάιο δημιούργησε τη νέα αρχιτεκτονική συντονισμού. Η ίδια η Τακαΐτσι είχε χαρακτηρίσει τότε τη νομοθεσία «πρώτο βήμα», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για πρόσθετες αλλαγές, μεταξύ των οποίων και τη δημιουργία υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών.

Το National Intelligence Bureau, του οποίου η πινακίδα αποκαλύφθηκε επίσημα στις 31 Ιουλίου, έχει αναλάβει να συγκεντρώνει και να αξιοποιεί πληροφορίες από τις υφιστάμενες υπηρεσίες.

Η νέα υπηρεσία θα βρίσκεται ένα βήμα παραπέρα: θα πρέπει να μπορεί να αποκτά πληροφορίες εκτός Ιαπωνίας, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών ανθρώπινων πηγών, κάτι που μέχρι σήμερα δεν αποτελεί οργανωμένη και κεντρική δυνατότητα της χώρας.

Η Κίνα, η Βόρεια Κορέα και η Ρωσία

Η Τακαΐτσι έχει αναφερθεί επανειλημμένα στη στρατιωτική ενίσχυση της Κίνας, της Βόρειας Κορέας και στη στενότερη συνεργασία μεταξύ Κίνας και Ρωσίας, αλλά και μεταξύ Ρωσίας και Βόρειας Κορέας.

Κατά την πρώτη συνεδρίαση της επιτροπής ειδικών, η πρωθυπουργός υπογράμμισε επίσης τις ανησυχίες για την απόκτηση προηγμένης τεχνολογίας από ξένες υπηρεσίες πληροφοριών, τις κυβερνοεπιθέσεις εναντίον κρατικών και ιδιωτικών υποδομών και τις εκστρατείες παραπληροφόρησης που, όπως είπε, μπορούν να επηρεάσουν την κοινή γνώμη.

Η Κίνα αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα στον σχεδιασμό. Η γεωγραφική εγγύτητα, η αντιπαράθεση γύρω από την Ταϊβάν, οι κινεζικές στρατιωτικές δραστηριότητες και ο ανταγωνισμός για προηγμένες τεχνολογίες έχουν οδηγήσει το Τόκιο σε σταδιακή αναθεώρηση της μέχρι σήμερα προσέγγισής του.

Η Ιαπωνία θέλει επιπλέον «μάτια» έξω από τα σύνορά της

Το βασικό κενό που επιχειρεί να καλύψει το νέο σχέδιο είναι η συλλογή πληροφοριών ανθρώπινων πηγών στο εξωτερικό, γνωστή ως HUMINT.

Η Ιαπωνία διαθέτει ήδη σημαντικές δυνατότητες τεχνικής συλλογής πληροφοριών, όμως η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι οι δορυφόροι, οι ηλεκτρονικές υποκλοπές και τα τεχνικά μέσα δεν μπορούν να απαντήσουν σε όλα τα ερωτήματα.

Για παράδειγμα, η κατανόηση των προθέσεων μιας ξένης κυβέρνησης ή η απόκτηση πληροφοριών που δεν μεταδίδονται ηλεκτρονικά απαιτούν ανθρώπινες πηγές και δίκτυα στο εξωτερικό.

Ιάπωνες ειδικοί που συμμετέχουν στη διαδικασία έχουν περιγράψει το υπό εξέταση μοντέλο ως κάτι αντίστοιχο με τη CIA των ΗΠΑ ή τη MI6 της Βρετανίας. Το σχέδιο, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, προβλέπει τη δημιουργία της υπηρεσίας έως το οικονομικό έτος 2027 ή το 2028.

Πιο κοντά στο δίκτυο των «Five Eyes»

Η αλλαγή έχει και μια δεύτερη διάσταση: τη σχέση της Ιαπωνίας με τους δυτικούς συμμάχους της.

Το Τόκιο επιδιώκει εδώ και χρόνια στενότερη συνεργασία στον τομέα των πληροφοριών με τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και την Αυστραλία, ενώ η ενίσχυση των δικών του δυνατοτήτων θα μπορούσε να διευκολύνει περαιτέρω τη συνεργασία του με το δίκτυο Five Eyes, στο οποίο συμμετέχουν ΗΠΑ, Βρετανία, Αυστραλία, Καναδάς και Νέα Ζηλανδία.

Παράλληλα, η Ιαπωνία αυξάνει τις αμυντικές της δυνατότητες και αναθεωρεί τα βασικά στρατηγικά της κείμενα ασφαλείας. Η κυβέρνηση Τακαΐτσι παρουσιάζει τις αλλαγές ως απάντηση σε ένα πολύ πιο απαιτητικό περιφερειακό περιβάλλον.

Αντίδραση από την Κίνα

Το Πεκίνο έχει ήδη αντιμετωπίσει με καχυποψία τη μεταρρύθμιση των ιαπωνικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Μετά τη δημιουργία του νέου National Intelligence Bureau, η εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Μάο Νινγκ χαρακτήρισε την εξέλιξη «αρνητική κίνηση» στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική ασφαλείας της Ιαπωνίας.

Η κινεζική πλευρά έχει συνδέσει την ενίσχυση των ιαπωνικών αμυντικών και πληροφοριακών δυνατοτήτων με αυτό που αποκαλεί «επαναστρατιωτικοποίηση» της χώρας. Το Τόκιο, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι πρόκειται για ενίσχυση της δυνατότητας προστασίας της εθνικής του ασφάλειας σε ένα περιβάλλον που έχει γίνει πιο επικίνδυνο.

Η εξέλιξη σηματοδοτεί έτσι μια βαθύτερη αλλαγή στην Ιαπωνία: από μια χώρα που για δεκαετίες στηριζόταν σε μεγάλο βαθμό στις πληροφορίες των συμμάχων της, σε μια χώρα που επιδιώκει να συλλέγει η ίδια πληροφορίες για τις προθέσεις και τις δυνατότητες των αντιπάλων της.
 

Πηγή: skai.gr

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.