Μια σειρά από επιθέσεις και απόπειρες δολιοφθοράς σε ευρωπαϊκό έδαφος έχει θέσει στο μικροσκόπιο των ευρωπαϊκών υπηρεσιών ασφαλείας τις δραστηριότητες της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών. Εκρηκτικά κρυμμένα σε μεταλλικά δοχεία, εμπρηστικά δέματα, πυρκαγιές σε κρίσιμες εγκαταστάσεις και ένα drone που μετέφερε εκρηκτικό μηχανισμό στη Γερμανία εμφανίζουν, σύμφωνα με έγγραφα των ερευνών και εκτιμήσεις αξιωματούχων, κοινά χαρακτηριστικά.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το περιστατικό της 4ης Αυγούστου στο αεροδρόμιο της Λειψίας. Ένα drone χτύπησε την πτέρυγα ουκρανικού αεροσκάφους και κατέπεσε στον διάδρομο. Κάτω από το drone οι αρχές εντόπισαν ένα μεταλλικό δοχείο γεμάτο εκρηκτική ύλη. Ο μηχανισμός δεν εξερράγη, γεγονός που επέτρεψε στους ερευνητές να τον εξετάσουν λεπτομερώς.
Και αυτό ακριβώς το εύρημα φαίνεται να αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Το δοχείο έφερε μεταλλική πλάκα με επτά κυκλικές εγκοπές. Παρόμοιες πλάκες είχαν βρεθεί σχεδόν δύο χρόνια νωρίτερα στη Λιθουανία, μέσα σε κρύπτες με εκρηκτικά. Οι εγκληματολογικές εξετάσεις έδειξαν ότι οι πλάκες ήταν πολύ πιθανό να είχαν κατασκευαστεί από το ίδιο μηχάνημα.
Οι ομοιότητες δεν αποτελούν από μόνες τους απόδειξη ότι τα περιστατικά συνδέονται. Για τις ευρωπαϊκές αρχές, ωστόσο, αποτελούν ένα ακόμη κομμάτι ενός ευρύτερου παζλ.
Τον Αύγουστο του 2024, αστυνομικοί στο Κάουνας είχαν εντοπίσει σε νεκροταφείο δύο μεταλλικά δοχεία, τα οποία σύμφωνα με τις ετικέτες περιείχαν καλαμπόκι. Στην πραγματικότητα περιείχαν σχεδόν ένα κιλό εκρηκτικής ύλης. Τους επόμενους μήνες εντοπίστηκαν και άλλοι παρόμοιοι μηχανισμοί σε διάφορα σημεία της Λιθουανίας.
Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές αρχές ερευνούν μια σειρά από εμπρηστικές ενέργειες και αποστολές εκρηκτικών δεμάτων. Ένα από τα δέματα πήρε φωτιά τον Ιούλιο του 2024 κατά τη μεταφορά του στο αεροδρόμιο της Λειψίας. Ένα δεύτερο εξερράγη δύο ημέρες αργότερα στο Μπέρμιγχαμ της Βρετανίας.
Για Γερμανούς και άλλους Ευρωπαίους αξιωματούχους ασφαλείας, τα περιστατικά αυτά εντάσσονται σε μια ευρύτερη εκστρατεία «υβριδικών» επιχειρήσεων με στόχο να προκληθούν προβλήματα στις ευρωπαϊκές υποδομές και να αυξηθεί το πολιτικό κόστος της στήριξης προς την Ουκρανία.
Στο επίκεντρο η GRU
Τρεις ανώτεροι Γερμανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ασφαλείας υποστηρίζουν ότι βασικό ρόλο στην εκστρατεία διαδραματίζει η ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών GRU και ειδικότερα η Μονάδα 29155.
Η συγκεκριμένη μονάδα έχει βρεθεί και στο παρελθόν στο επίκεντρο ευρωπαϊκών ερευνών. Δυτικές κυβερνήσεις και υπηρεσίες πληροφοριών την έχουν συνδέσει με εκρήξεις σε αποθήκες πυρομαχικών στη Βουλγαρία και την Τσεχία, καθώς και με την υπόθεση δηλητηρίασης του πρώην Ρώσου πράκτορα Σεργκέϊ Σκριπάλ στη Βρετανία το 2018.
Λιθουανική έκθεση του 2025 συνδέει επίσης τη Μονάδα 29155 με πιο πρόσφατες εμπρηστικές επιθέσεις στην Ευρώπη, μεταξύ άλλων σε κατάστημα επίπλων στο Βίλνιους και σε ταχυδρομείο στο Βουκουρέστι.
Οι γερμανικές αρχές έχουν αποδώσει στη GRU και μια αποτυχημένη απόπειρα εμπρησμού σε αμυντική εταιρεία στο Μόναχο, ενώ η εσθονική υπηρεσία πληροφοριών ανακοίνωσε ότι επίθεση με εμπρησμό σε εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας στη χώρα είχε οργανωθεί κατόπιν εντολής των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Η διαδρομή προς τη Λειψία
Στο γερμανικό σκέλος της έρευνας εμφανίζεται το όνομα του Oleg Levushkin, διπλού υπηκόου Λετονίας και Ρωσίας. Οι γερμανικές αρχές τον υποψιάζονται ότι συμμετείχε στην προετοιμασία της επιχείρησης στη Λειψία.
Σύμφωνα με στοιχεία της έρευνας, ο Levushkin ταξίδεψε μέσω Τουρκίας προς το αεροδρόμιο Berlin Brandenburg στα τέλη Ιουλίου. Στις 27 Ιουλίου νοίκιασε αυτοκίνητο και τέσσερις ημέρες αργότερα το όχημα καταγράφηκε κοντά στο αεροδρόμιο της Λειψίας.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι η παρουσία του στην περιοχή συνδεόταν με την προετοιμασία της επίθεσης. Γερμανός αξιωματούχος ασφαλείας υποστηρίζει επίσης ότι τα εκρηκτικά ενδέχεται να είχαν μεταφερθεί στη Γερμανία μέσω Βουλγαρίας και Σερβίας, κρυμμένα σε φορτηγά μεγάλων αποστάσεων.
Οι ερευνητές εξετάζουν παράλληλα τις σχέσεις του με τον Ρώσο συνταγματάρχη της GRU Denis Smoljaninov. Σύμφωνα με γερμανικά δημοσιεύματα και το Dossier Center, οι δύο άνδρες διατηρούν στενή σχέση εδώ και περίπου δύο δεκαετίες.
Έκθεση της λιθουανικής υπηρεσίας κρατικής ασφάλειας περιγράφει τον Smoljaninov ως επικεφαλής του τμήματος της GRU που ασχολείται με την Ουκρανία και τον συνδέει με επιχειρήσεις ψυχολογικού πολέμου και μυστικές επιχειρήσεις σαμποτάζ στην Ευρώπη.
Φόβοι για κλιμάκωση
Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας εκτιμούν ότι ο κίνδυνος νέων επιχειρήσεων παραμένει υψηλός. Στο στόχαστρο, σύμφωνα με αξιωματούχους που μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, θα μπορούσαν να βρεθούν αμυντικές βιομηχανίες, κρίσιμες υποδομές αλλά και πρόσωπα που συμμετέχουν στην υποστήριξη της Ουκρανίας.
Ο πρώην επικεφαλής της αυστριακής υπηρεσίας εσωτερικών πληροφοριών Omar Haijawi-Pirchner εκτιμά ότι η σχέση Ρωσίας και Ευρώπης έχει εισέλθει σε μια «συστημική σύγκρουση» και προειδοποιεί για πιθανή αύξηση των επιθέσεων με drones και άλλων υβριδικών ενεργειών.
Η ρωσική πλευρά απορρίπτει τις κατηγορίες. Η ρωσική πρεσβεία στο Βερολίνο χαρακτήρισε «αβάσιμους» τους ισχυρισμούς περί εμπλοκής της Μόσχας στο περιστατικό της Λειψίας και σε άλλες πράξεις σαμποτάζ.
Για τους Ευρωπαίους αξιωματούχους, ωστόσο, η υπόθεση της Λειψίας δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Οι ομοιότητες των εκρηκτικών μηχανισμών, οι διαδρομές προσώπων που βρίσκονται υπό έρευνα και τα στοιχεία από προηγούμενες υποθέσεις συνθέτουν, κατά την εκτίμησή τους, την εικόνα μιας ολοένα πιο οργανωμένης εκστρατείας πίεσης εναντίον της Ευρώπης.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
