Ευρωβουλευτές κατηγόρησαν την Αλβανία ότι χρησιμοποιεί «ύπουλες» πρακτικές για να επισπεύσει την προώθηση ενός προτεινόμενου πολυτελούς τουριστικού θέρετρου που συνδέεται με τον Ντόναλντ Τραμπ, εν μέσω διαδηλώσεων που γίνονται ολοένα και πιο βίαιες.
Καθώς ο πρωθυπουργός, Έντι Ράμα, δεσμεύτηκε να «ακούσει τις φωνές των νέων» που βγαίνουν στους δρόμους, εντείνονταν οι επικρίσεις για την αποτυχία του να ανταποκριθεί στους διαδηλωτές, οι οποίοι αντιτίθενται εδώ και καιρό ειρηνικά στο αμφιλεγόμενο έργο.
Σε σκηνές που είχαν να εμφανιστούν εδώ και δεκαετίες, φοιτητές, οι οποίοι πλέον ηγούνται των ταραχών, συγκρούστηκαν σε εκτεταμένες μάχες με τις δυνάμεις καταστολής στα Τίρανα, ενώ κυβερνητικά κτίρια, τράπεζες και επιχειρήσεις πυρπολήθηκαν, δέχθηκαν επιθέσεις και λεηλατήθηκαν.
Μιλώντας στην εφημερίδα The Guardian, η Ολλανδή ευρωβουλευτής Τίνεκε Στρικ, κατηγόρησε τον Ράμα ότι επιδεινώνει την κατάσταση, επιμένοντας στην προώθηση των σχεδίων που υποστηρίζονται από τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου.
«Αν η αλβανική κυβέρνηση είχε πάρει στα σοβαρά την “Επανάσταση των Φλαμίνγκο”, δεν θα είχαμε φτάσει ως εδώ», δήλωσε, αναφερόμενη στο λαϊκό κίνημα που ξεκίνησε ως αντίδραση στην κατασκευή του θέρετρου σε οικολογικά ευαίσθητες περιοχές της βαλκανικής χώρας. «Οι φοιτητές εκφράζουν την απογοήτευση ανθρώπων που αισθάνονται ότι κανείς δεν τους έχει ακούσει».
Τη Δευτέρα, δημοτικοί υπάλληλοι απομάκρυναν κυβόλιθους από τους δρόμους, ενώ καταστηματάρχες θωράκιζαν τις επιχειρήσεις τους με μεταλλικά φύλλα, μετά την έκτη συνεχόμενη ημέρα βίαιων συγκρούσεων στην πρωτεύουσα, κατά τη διάρκεια των οποίων οι διαδηλωτές πυρπόλησαν επίσης αστυνομικό τμήμα. Οι αστυνομικές δυνάμεις απάντησαν με πλαστικές σφαίρες και δακρυγόνα, επιχειρώντας να διαλύσουν το πλήθος. Οι φοιτητές έχουν ορκιστεί να συνεχίσουν τις διαδηλώσεις μέχρι να παραιτηθεί ο σοσιαλιστής ηγέτης, ένα αίτημα που εκείνος έχει απορρίψει κατηγορηματικά.
«Αυτή η τρομερή ιδέα του θέρετρου ήταν η σπίθα που άναψε τη φωτιά», είπε με απογοήτευση η Γκρέτα, φοιτήτρια στα Τίρανα, προσθέτοντας ότι το σύνθημα που φώναζαν οι νέοι στις διαδηλώσεις των τελευταίων μηνών ήταν: «Η Αλβανία δεν πωλείται».
«Τώρα υπάρχουν και άλλα ζητήματα που φουντώνουν τις αντιδράσεις. Μας ενδιαφέρει πραγματικά η κατάσταση της δημοκρατίας μας, το βιοτικό επίπεδο και η εκπαίδευση».
Το αμφιλεγόμενο έργο προβλέπει την κατασκευή έως και 10.000 επαύλεων σε παράκτιες περιοχές που τελούσαν υπό περιβαλλοντική προστασία, έως ότου η κυβέρνηση ψήφισε έναν αμφιλεγόμενο νόμο που επιτρέπει σε «στρατηγικούς επενδυτές» να κατασκευάζουν έργα σε τμήματα της περιοχής Βιόσα-Νάρτα. Η περιοχή περιβάλλει το τελευταίο άθικτο σύστημα δέλτα στη Μεσόγειο.
Τον Ιούνιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσε την υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ χώρα να καταργήσει τη νομοθεσία, επισημαίνοντας ότι συνιστά άμεση απειλή για τα περιβαλλοντικά πρότυπα, τα οποία αποτελούν «μη διαπραγματεύσιμους όρους για την ένταξη».
Η παρέμβαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ήρθε μετά την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών τον Μάιο, γεγονός που πυροδότησε διαμαρτυρίες οι οποίες εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, όταν αποκαλύφθηκε ότι αρχαίοι αμμόλοφοι και δασικές εκτάσεις είχαν καταστραφεί για τη διάνοιξη δρόμων πρόσβασης μέσα στο φυσικό καταφύγιο.
Έχοντας επανεκλεγεί πέρυσι για μια ιστορική τέταρτη θητεία, ο Ράμα επιδιώκει να εντάξει την Αλβανία - η οποία εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις φτωχότερες χώρες της Ευρώπης, περισσότερο από τρεις δεκαετίες μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού - στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030. Σε ζωντανή ομιλία που μεταδόθηκε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή, δήλωσε: «Οι Αλβανοί πρέπει να σκεφτούν πολύ καθαρά: θέλουν αυτό, θέλουν εκείνο ή θέλουν την ΕΕ;».
Ωστόσο, η Στρικ, ευρωβουλευτής της ομάδας των Πρασίνων, η οποία ηγήθηκε διερευνητικής αποστολής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Αλβανία τον Ιούνιο, δήλωσε ότι είναι σαφές πως η κυβέρνηση προσπαθεί επίσης να «δημιουργήσει τετελεσμένα επί του εδάφους», προτού δεσμευτεί από τα πρότυπα της ΕΕ. Η Αλβανία, η οποία συγκαταλέγεται στις χώρες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της διαδικασίας διεύρυνσης, ελπίζει να ολοκληρώσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις έως το τέλος του 2027.
Αναφερόμενη σε μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, τα «επιστημονικά αποτελέσματα» της οποίας ο Ράμα χαρακτήρισε πρόσφατα καθοριστικά για την υλοποίηση του έργου, προϋπολογισμού 4 δισ. ευρώ, δήλωσε:
«Η κυβέρνηση έχει υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έναν φάκελο περιβαλλοντικών μέτρων, χωρίς όμως να καταργήσει τον νόμο που επιτρέπει την κατασκευή έργων στην προστατευόμενη περιοχή… Εξακολουθεί να προσπαθεί να διευκολύνει την υλοποίηση των μεγαλομανών σχεδίων για ένα πολυτελές θέρετρο της Ιβάνκα Τραμπ και του Τζάρεντ Κούσνερ. Πώς; Με μια ταχύρρυθμη αξιολόγηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η οποία, αν πραγματοποιούνταν με πιο ολοκληρωμένο τρόπο, δεν θα μπορούσε ποτέ να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι αυτή η κατασκευή επιτρέπεται».
Σε τουριστικό φόρουμ στις Βρυξέλλες αυτόν τον μήνα, ο Ράμα δήλωσε ότι η ανάπτυξη αυτή, ορόσημο για τη χώρα, θα αποτελέσει παράγοντα ριζικής αλλαγής για ένα κράτος που πριν από την πτώση του σταλινικού καθεστώτος τη δεκαετία του 1990 ήταν η «Βόρεια Κορέα» της Ευρώπης.
«Αν προχωρήσει η κατασκευή, η απόφαση δεν θα ληφθεί στους δρόμους αλλά με βάση την επιστήμη», δήλωσε στο φόρουμ. «Η ιδέα ότι η φύση θα φροντίσει τον εαυτό της, αν απλώς την κοιτάζουμε, είναι παράλογη και ξεπερασμένη. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε έναν προορισμό υψηλών προδιαγραφών, όπου η φύση θα αναδεικνύεται και οι άνθρωποι θα κάνουν διακοπές, και όπου ο αλβανικός λαός θα αποκτήσει αυτό που του αξίζει: μια πολύ ισχυρότερη οικονομία».
Στις 8 Οκτωβρίου, ο Κούσνερ περιέγραψε τον στόχο του εγχειρήματος ως εξής: «Να κατασκευάσουμε με τα υψηλότερα αρχιτεκτονικά και περιβαλλοντικά πρότυπα και να αφήσουμε αυτό το εξαιρετικό τμήμα της Αλβανίας πιο πράσινο, με μεγαλύτερη βιοποικιλότητα και ισχυρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα».
Ιδιώτες εργολάβοι, στους οποίους ανατέθηκε η εκπόνηση της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, έχουν εντοπιστεί να χαρτογραφούν, να μετρούν και να παρακολουθούν την περιοχή. Αυτό προκάλεσε την αντίδραση περιβαλλοντικών οργανώσεων, οι οποίες είχαν πρωτοστατήσει αρχικά στις διαμαρτυρίες και αυτή την εβδομάδα απάντησαν ότι «η επιστήμη έχει ήδη αποφανθεί».
«Αποφάνθηκε όταν οι ειδικοί της Σχολής Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου των Τιράνων επέλεξαν να προστατεύσουν αυτό το εκπληκτικό τοπίο το 2004», δήλωσε ο Αλεξάντερ Τράιτσε, από την παλαιότερη περιβαλλοντική οργάνωση της χώρας, την Προστασία και Διατήρηση του Φυσικού Περιβάλλοντος στην Αλβανία (PPNEA). «Η απόφασή τους βασίστηκε σε εξαιρετικά αξιόπιστα επιστημονικά δεδομένα. Δεν υπάρχει τρόπος να μας πει η επιστήμη κάτι περισσότερο. Η επανέναρξη της συζήτησης δεν είναι απλώς ανειλικρινής, αλλά αποτελεί σαφή προσπάθεια να δικαιολογηθεί μια κατασκευή που δεν θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί εξαρχής».
Επιμένοντας ότι μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων θα απαιτούσε «τουλάχιστον δύο χρόνια», πρόσθεσε: «Θα χρειάζονταν έρευνες σε αρκετές εποχές του έτους, επί σειρά ετών, προκειμένου να εξεταστούν πραγματικά τα είδη και η βιοποικιλότητα της περιοχής».
Καθώς η βία δεν δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης, οι Αλβανοί αισθάνονται έντονη οργή για τη χλιαρή στάση της ΕΕ, δήλωσε ο Τράιτσε.
«Αν είχε παρέμβει νωρίτερα και είχε πει στον Ράμα να σταματήσει, η ειρηνική φάση του κινήματος διαμαρτυρίας δεν θα είχε κλιμακωθεί σε αυτό που βλέπουμε σήμερα».
Δηλώνοντας ότι είχε εκπλαγεί από τον ενθουσιασμό του Αλβανού πρωθυπουργού για ένα τόσο μεγάλης κλίμακας τουριστικό συγκρότημα σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή, η Στρικ υπογράμμισε τη σημασία της προστασίας τέτοιων μοναδικών ακτογραμμών σε μια ήπειρο που έχει διδαχθεί από τα λάθη του παρελθόντος.
«Κατηγορώ τον Ράμα ότι εξυπηρετεί τα δικά του συμφέροντα και τα συμφέροντα του Κούσνερ, και όχι το περιβάλλον και τον αλβανικό λαό», δήλωσε.
«Η κυβέρνηση προφανώς σκοπεύει να ολοκληρώσει τις διαδικασίες προτού δεσμευτεί νομικά από τα πρότυπα της ΕΕ. Τέτοιες ύπουλες και ανέντιμες πρακτικές πρέπει να καταδικαστούν έντονα από την ΕΕ. Αν η Αλβανία θέλει πραγματικά να είναι ένα αξιόπιστο υποψήφιο κράτος-μέλος, πρέπει να σέβεται το ευρωπαϊκό δίκαιο και να μην προσπαθεί να το παρακάμπτει».
Ερωτηθείς για τους ισχυρισμούς της Στρικ, ο Ράμα δήλωσε στον Guardian:
«Παρακαλώ μεταφέρετε στην αξιότιμη κυρία ότι η βία στα Τίρανα είναι απολύτως πραγματική. Αντί να φαντάζεται ανύπαρκτες περιβαλλοντικές συνωμοσίες, θα μπορούσε να βοηθήσει την Αλβανία καταδικάζοντας τη βία, την οποία φαίνεται να επιδοκιμάζει, σε έναν ατυχή απόηχο των δηλώσεων της εκπροσώπου του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρίας Ζαχάροβα».
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
