ΚΑΙΡΟΣ

«Ανταρσία στα Ανάκτορα» με στόχο την καρατόμηση του Μερτς; Ο «εκλεκτός» για την «αντικατάσταση»

Η Γερμανία κάποτε θεωρούνταν «αγκυροβόλι» της Ευρώπης. Στη σκιά της AfD, το ίδιο το κόμμα του Μερτς συζητά καρατόμησή του, με κίνδυνο πολιτικής αναταραχής

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δεν φαίνεται να πιστεύει ότι η θέση του θα κινδυνεύσει όταν επιστρέψει από τις καλοκαιρινές του διακοπές. «Υποθέτω ότι τα πράγματα θα έχουν ηρεμήσει λίγο μέχρι τον Σεπτέμβριο», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα, μετά την εσωκομματική διαφωνία σχετικά με τους χειρισμούς του στον ανασχηματισμού του υπουργικού συμβουλίου.

Μπορεί να υποτιμά την πίεση που ασκείται εντός του κόμματός του, σχολιάζει το Politico.

Ενόψει των κρίσιμων περιφερειακών εκλογών τον Σεπτέμβριο - στις οποίες το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) έχει ρεαλιστικές πιθανότητες να αναλάβει την εξουσία σε ένα γερμανικό κρατίδιο για πρώτη φορά - υπάρχει ολοένα και πιο ανοιχτή συζήτηση για μια «Kanzlertausch», ή αντικατάσταση καγκελαρίου, το φθινόπωρο.

Η δημόσια κριτική προέρχεται κυρίως από εκείνους που εκδιώχθηκαν από την κυβέρνηση με τον ανασχηματισμό. Αλλά στο παρασκήνιο, ένας αυξανόμενος αριθμός πολιτικών από την κεντροδεξιά Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) του Μερτς συζητά αυτό που, για τα γερμανικά δεδομένα, θα ήταν ένα αξιοσημείωτο σενάριο: την αντικατάστασή του ενώ δεν βρίσκεται περισσότερο από ένα χρόνο στο αξίωμα.

Η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης είναι εδώ και καιρό και μια από τις πιο σταθερές δημοκρατίες της, χωρίς ιστορικό ανατροπής ηγετών όπως η μεταπολεμική Ιταλία ή η Βρετανία μετά το Brexit.

Αλλά η αναμενόμενη επιτυχία της AfD, σε εκλογές στις οποίες το CDU αναμένεται να χάσει έδαφος, ανατρέπει τη συμβατική πολιτική δυναμική της χώρας.

Η λογική πίσω από ένα Kanzlertausch είναι ότι οι συντηρητικοί θα πρέπει να ανακόψουν τις απώλειες από τις εκλογές στα ανατολικά κρατίδια και να ενισχύσουν το κόμμα τους, με την καρατόμηση ενόσς ηγέτη που αδυνατεί να βελτιώσει τα εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά δημοδημοφιλίας του.

Αλλά το διακύβεμα είναι υψηλό. Η AfD - τώρα το πιο δημοφιλές κόμμα στις εθνικές δημοσκοπήσεις - θα επιδιώξει να εκμεταλλευτεί περαιτέρω αναταραχές στον συνασπισμό. Η αντικατάσταση ενός καγκελαρίου χρόνια πριν από το τέλος της θητείας του θα σήμαινε την είσοδο σε αχαρτογράφητα, σε μεγάλο βαθμό, πολιτικά νερά.

Χέντρικ Βιστ

Μόνο τρεις εν ενεργεία καγκελάριοι έχουν διαδεχθεί από πολιτικό του ίδιου πολιτικού στρατοπέδου στη μεταπολεμική Γερμανία: το 1963, όταν ο 87χρονος Κόνραντ Αντενάουερ παραιτήθηκε για να παραχωρήσει τη θέση του στον Λούντβιχ Έρχαρντ· το 1966, μετά την κατάρρευση του κυβερνητικού συνασπισμού του Έρχαρντ· και το 1974, όταν ο Σοσιαλδημοκράτης Βίλι Μπραντ παραιτήθηκε λόγω ενός σκανδάλου κατασκοπείας.

Το σημερινό σενάριο "Kanzlertausch" στο οποίο ο Χέντρικ Βιστ, ο πρωθυπουργός του δυτικού κρατιδίου της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, έχει αναδειχθεί ως ο επικρατέστερος διάδοχος του Μερτς — έχει συζητηθεί ευρέως στα γερμανικά μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένου του τελευταίου εξωφύλλου του περιοδικού Der Spiegel με τίτλο «Ανταρσία στα Ανάκτορα».

Συντηρητικοί πολιτικοί επιβεβαίωσαν την εσωτερική συζήτηση στο Politico, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, δεδομένης της ευαισθησίας των συζητήσεων.

Η αυξανόμενη δυσαρέσκεια, όπως είπαν, αντανακλά τη μειωμένη εμπιστοσύνη στην πολιτική ικανότητα του καγκελαρίου και την αναμενόμενη αδυναμία του να κρατήσει το κόμμα ενωμένο εάν η AfD αναλάβει την εξουσία τον Σεπτέμβριο.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η AfD θα μπορούσε να κερδίσει απόλυτη πλειοψηφία στη Σαξονία-Άνχαλτ στις 6 Σεπτεμβρίου, ενώ είναι έτοιμο να κερδίσει στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και να έχει καλή πορεία στο Βερολίνο στις 20 Σεπτεμβρίου.

Ένας ακόμη φόβος είναι ότι μεμονωμένοι πολιτικοί του CDU στην ανατολική Γερμανία θα μπορούσαν να δώσουν την υποστήριξή τους σε μια κυβέρνηση κρατιδίου υπό την ηγεσία της AfD μετεκλογικά — παραβιάζοντας τη μακροχρόνια δέσμευση του Μερτς να μην επιτρέψει ποτέ στην ακροδεξιά να αναλάβει την εξουσία. 

Εάν ο Μερτς αναγκαστεί να αποχωρήσει, αυτό θα διαταράξει σοβαρά το γερμανικό πολιτικό σύστημα που βασίζεται στη συναίνεση. Η κίνηση αυτή θα πραγματοποιηθεί λιγότερο από δύο χρόνια μετά την κατάρρευση του προηγούμενου κεντροαριστερού συνασπισμού και θα μπορούσε να προκαλέσει πρόωρες εκλογές.

Πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί μια «αντικατάσταση»

Η πιο ομαλή οδός θα ήταν για τον Μερτς να αποχωρήσει οικειοθελώς, επιτρέποντας στον διάδοχό του να εκλεγεί με πλειοψηφία.

Εάν ο Μερτς αρνηθεί να φύγει, οι αντίπαλοί του θα πρέπει να τον ανατρέψουν μέσω μιας πρότασης μομφής, εκλέγοντας ταυτόχρονα τον διάδοχό του. Ένας τέτοιος εξαιρετικός κοινοβουλευτικός ελιγμός θα κινδύνευε να διασπάσει τον κυβερνητικό συνασπισμό μεταξύ του CDU του Μερτς, του βαυαρικού αδελφού κόμματος, της Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης (CSU), και των Σοσιαλδημοκρατών.

Προς το παρόν, ο Μερτς συνεχίζει να απολαμβάνει την υποστήριξη ηγετικών προσωπικοτήτων των συντηρητικών.

«Είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι ο Φρίντριχ Μερτς θα παραμείνει καγκελάριος», δήλωσε σε συνέντευξή του στο δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο ARD το Σαββατοκύριακο ο Μάρκους Ζέντερ ο ισχυρός πρωθυπουργός της Βαυαρίας και ηγέτης του CSU. «Θα βύθιζε τους συντηρητικούς σε πλήρη σύγχυση», επισήμανε ο Ζέντερ σχετικά με μια πιθανή αντικατάσταση.

«Επιπλέον, θα μπορούσε ακόμη και να οδηγήσει σε νέες εκλογές. Και όποιος θέλει νέες εκλογές τώρα —σε μια τέτοια κατάσταση, μετά από μια τέτοια εξέλιξη— προωθεί μόνο ένα πράγμα: την άνοδο των ριζοσπαστών στην εξουσία. Γι' αυτό η ένθερμη συμβουλή μου είναι να επικεντρωθούμε στο τρέχον έργο και να αφιερώνουμε λιγότερο χρόνο σε παρασκηνιακές εικασίες».

Προς το παρόν, η πιο βιώσιμη πολιτική στρατηγική του Μερτς φαίνεται να είναι η απεύθυνσή του στο ένστικτο επιβίωσης που διακατέχει τους πολιτικούς της παράταξής του, για να διατηρηθεί ό,τι απομένει από τη φήμη της Γερμανίας για πολιτική σταθερότητα.

«Δεν μπορώ να φανταστώ πολλούς ανθρώπους εντός του συντηρητικού στρατοπέδου να λένε: ‘’Αυτή είναι η λύση και είμαστε διατεθειμένοι να αναλάβουμε οποιοδήποτε ρίσκο με την ελπίδα ότι στη συνέχεια μπορεί να τα πάμε καλύτερα στις δημοσκοπήσεις'", δήλωσε ο Κάι Άρτσχαϊμερ καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Μάιντς. «Αυτό θα ήταν μια εντελώς τρελή ιδέα».

Ποιος είναι ο Χέντρικ Βιστ

Ο Χέντρικ Βιστ (Hendrik Wüst) είναι Γερμανός πολιτικός του CDU. Υπηρετεί ως πρωθυπουργόςτου κρατιδίου της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας από τον Οκτώβριο του 2021.

Πολιτική Σταδιοδρομία

  • Γεννήθηκε στις 19 Ιουλίου 1975 στη Γερμανία.
  • Έγινε πρόεδρος του CDU στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία το 2021, διαδεχόμενος τον Άρμιν Λάσετ.
  • Οδήγησε το κόμμα του σε νίκη στις κρατιδιακές εκλογές του 2022, σχηματίζοντας κυβέρνηση συνεργασίας με τους Πράσινους.
Πηγή: skai.gr