Σύνορα Ελλάδας – Αλβανίας: Ο μεγαλύτερος γνωστός ιστός αράχνης στον κόσμο – Πάνω από 111.000 αράχνες σε σπηλιά θείου

Του Αντώνη Ζήβα

Ένα εντυπωσιακό φυσικό φαινόμενο, που μοιάζει βγαλμένο από ταινία.. τρόμου, καταγράφηκε σε σπήλαιο στα σύνορα Ελλάδας και Αλβανίας. Περισσότερες από 111.000 αράχνες ζουν σε μια τεράστια αποικία, η οποία έχει αναπτύξει έναν ιστό συνολικής έκτασης 106 τετραγωνικών μέτρων, σε ένα περιβάλλον χωρίς ηλιακό φως, πλούσιο σε ενώσεις του θείου.

Scientists discovered the world’s largest spiderweb, covering 106 m² in a sulfur cave on the Albania-Greece border. Over 111,000 spiders from two normally rival species live together in a unique, self-sustaining ecosystem—a first of its kind. https://t.co/6uOlIKA8Kr

— Massimo (@Rainmaker1973) October 21, 2026

Η αποικία βρίσκεται στο Σπήλαιο του Θείου, στο φαράγγι Βρομονέρ, και θεωρείται ότι φιλοξενεί τον μεγαλύτερο γνωστό σύνθετο ιστό αράχνης που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα. Το εύρημα είναι αξιοσημείωτο όχι μόνο για το μέγεθός του, αλλά και επειδή πρόκειται για την πρώτη τεκμηριωμένη περίπτωση κατά την οποία δύο διαφορετικά είδη αραχνών σχηματίζουν από κοινού μια τόσο εκτεταμένη αποικιακή δομή.

Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στις 17 Οκτωβρίου 2025 στο επιστημονικό περιοδικό Subterranean Biology. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι στην αποικία ζουν περίπου 69.000 αράχνες του είδους Tegenaria domestica και περισσότερες από 42.000 του είδους Prinerigone vagans.

Ένας ιστός που καλύπτει 106 τετραγωνικά μέτρα

Αν και περιγράφεται ως ένας γιγαντιαίος ιστός, η δομή δεν αποτελεί ένα ενιαίο πλέγμα που κατασκεύασε μία αράχνη. Πρόκειται για ένα σύνθετο δίκτυο χιλιάδων μικρότερων, χωνοειδών ιστών, οι οποίοι ενώνονται και καλύπτουν μεγάλο τμήμα του τοιχώματος του σπηλαίου.

Η αποικία αναπτύσσεται σε ένα στενό πέρασμα με χαμηλή οροφή, κοντά στην είσοδο του σπηλαίου, σε μια ζώνη όπου επικρατεί μόνιμο σκοτάδι. Η συνολική επιφάνεια που καταλαμβάνει υπολογίστηκε σε περίπου 106 τετραγωνικά μέτρα, έκταση που αντιστοιχεί περίπου στο μισό ενός γηπέδου τένις.

Η ανακάλυψη έγινε αρχικά από σπηλαιολόγους της Τσεχικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας, οι οποίοι εντόπισαν τον ασυνήθιστο ιστό το 2022, κατά τη διάρκεια εξερεύνησης στο φαράγγι Βρομονέρ. Ακολούθησαν επιστημονικές αποστολές και αναλύσεις δειγμάτων, με τους ερευνητές να μελετούν τόσο τα είδη που αποτελούν την αποικία όσο και τις συνθήκες που επιτρέπουν την επιβίωσή της.

Δύο είδη που συνήθως ζουν μοναχικά

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της αποικίας είναι ότι αποτελείται από δύο είδη αραχνών τα οποία δεν ήταν γνωστό ότι συνυπάρχουν και σχηματίζουν από κοινού τόσο μεγάλες δομές ιστών.

Η Tegenaria domestica, γνωστή ως οικιακή αράχνη, απαντάται συχνά σε κατοικίες και άλλους χώρους κοντά στον άνθρωπο. Η Prinerigone vagans ανήκει επίσης σε ευρέως διαδεδομένα είδη. Και τα δύο είναι γνωστά για τη μοναχική συμπεριφορά τους, γεγονός που καθιστά την παρουσία τους σε μια τόσο πυκνή αποικία ασυνήθιστη.

Η ανάλυση γενετικού υλικού και τα μορφολογικά χαρακτηριστικά των δειγμάτων επέτρεψαν στους επιστήμονες να επιβεβαιώσουν την ταυτότητα των δύο ειδών. Παράλληλα, οι αναλύσεις έδειξαν ότι οι πληθυσμοί που ζουν στο σπήλαιο παρουσιάζουν γενετικές διαφορές σε σύγκριση με άλλους πληθυσμούς των ίδιων ειδών.

Οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι οι αράχνες έχουν πάψει να ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Το εύρημα δείχνει, ωστόσο, ότι μπορούν να συνυπάρχουν σε εξαιρετικά μεγάλους αριθμούς όταν οι περιβαλλοντικές συνθήκες προσφέρουν επαρκείς πόρους και ευνοούν τη δημιουργία μιας τόσο εκτεταμένης αποικίας.

Πώς επιβιώνουν χιλιάδες αράχνες χωρίς ηλιακό φως

Η απάντηση βρίσκεται στην ιδιαίτερη τροφική αλυσίδα του σπηλαίου. Σε αντίθεση με τα περισσότερα χερσαία οικοσυστήματα, όπου η παραγωγή τροφής εξαρτάται άμεσα ή έμμεσα από την ηλιακή ενέργεια, εδώ σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν μικροοργανισμοί που αξιοποιούν χημικές ενώσεις του θείου.

Τα βακτήρια που οξειδώνουν ενώσεις του θείου σχηματίζουν μικροβιακά στρώματα, τα οποία αποτελούν τη βάση της τροφικής αλυσίδας. Από αυτά εξαρτώνται μικρές προνύμφες εντόμων, οι οποίες αναπτύσσονται στο υπόγειο περιβάλλον. Όταν τα έντομα ενηλικιώνονται, γίνονται διαθέσιμη τροφή για τις αράχνες.

Με αυτόν τον τρόπο, η ενέργεια και τα θρεπτικά συστατικά μεταφέρονται από τους μικροοργανισμούς στα έντομα και στη συνέχεια στους θηρευτές τους. Οι αναλύσεις σταθερών ισοτόπων που πραγματοποίησαν οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η τροφική αλυσίδα της αποικίας βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην πρωτογενή παραγωγή που πραγματοποιείται μέσα στο ίδιο το σπήλαιο.

Η διαδικασία αυτή ονομάζεται χημειοαυτοτροφία και επιτρέπει σε ορισμένα οικοσυστήματα να συντηρούνται χωρίς να εξαρτώνται άμεσα από το φως του ήλιου.

Ένα σπάνιο οικοσύστημα που χρειάζεται προστασία

Το Σπήλαιο του Θείου αποτελεί ένα σύνθετο υπόγειο οικοσύστημα, στο οποίο έχουν καταγραφεί και άλλα είδη οργανισμών, από έντομα και σαρανταποδαρούσες έως σκορπιούς, ψάρια και νυχτερίδες.

Η θέση του, πάνω στη συνοριακή γραμμή Ελλάδας και Αλβανίας, δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις για την προστασία του. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η διατήρηση της αποικίας είναι σημαντική, καθώς η διατάραξη των συνθηκών του σπηλαίου θα μπορούσε να επηρεάσει ένα ιδιαίτερο σύστημα αλληλεξαρτήσεων μεταξύ μικροοργανισμών, εντόμων και αραχνών.

Η ανακάλυψη αναδεικνύει, παράλληλα, πόσα παραμένουν άγνωστα για τη ζωή στα υπόγεια οικοσυστήματα. Σε ένα περιβάλλον όπου απουσιάζει το ηλιακό φως, χιλιάδες αράχνες έχουν σχηματίσει μια αποικία πρωτοφανούς κλίμακας, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και είδη που θεωρούνται μοναχικά μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να συνυπάρξουν σε μια εντυπωσιακή φυσική κοινότητα.

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.