Αν και ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), έχει επιδοθεί σε μια προσπάθεια να πείσει για την επιτυχία της αμερικανικής στρατιωτικής εκστρατείας κατά του Ιράν, το ερώτημα που θέτει μετ’ επιτάσεως στις κατ’ ιδίαν συναντήσεις με την ομάδα του είναι: «Γιατί ο ιρανικός λαός δεν ανατρέπει την ηγεσία του;».
Ήταν μια εξέλιξη για την οποία φαινόταν σχετικά βέβαιος στην αρχή του πολέμου, έχοντας πειστεί από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου ότι, μετά τις επιθέσεις, θα ξεσπούσαν διαδηλώσεις στους δρόμους της Τεχεράνης.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει το CNN, άλλοι Αμερικανοί αξιωματούχοι, έχοντας μελετήσει εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών ανέφεραν ότι μία τέτοια εξέλιξη μάλλον ήταν απίθανη και παρ' όλα αυτά ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε στην υλοποίηση των στρατιωτικών του σχεδίων, απευθύνοντας, μάλιστα, κάλεσμα για ανατροπή της κυβέρνησης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, ωστόσο, πολύ γρήγορα αναπροσάρμοσε τους στόχους του πολέμου, δίνοντας πλέον έμφαση στην ανάγκη διαπραγμάτευσης με το καθεστώς για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ. Μέχρι τον Ιούνιο, ο Τραμπ επέμενε ότι «δεν τον ενδιέφερε ποτέ η αλλαγή καθεστώτος» στο Ιράν, ενώ υποστήριζε ότι η σημερινή ιρανική ηγεσία, με την οποία διαπραγματεύεται, αποτελείται από «πιο ορθολογικούς ανθρώπους»..
Ωστόσο, η απορία του για το ότι οι εκκλήσεις του για ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος δεν εισακούγονται, εξακολουθούσε να παραμένει αναπάντητη.
Τώρα, με την κίνηση στο Στενό να παραμένει σε χαμηλότερα επίπεδα από εκείνα της προπολεμικής περιόδου και τη διπλωματία με το Ιράν να έχει βαλτώσει, ο Τραμπ επέστρεψε στη θεωρία με την οποία ξεκίνησε τον πόλεμο πριν από έξι μήνες.
«Πότε θα ξεσηκωθεί ο ιρανικός λαός για να πολεμήσει;» διερωτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Τρίτη.
Επιστροφή στο γνώριμο μοτίβο
Η σχετική ηρεμία του τελευταίου μήνα έλαβε τέλος αυτή την εβδομάδα, καθώς Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν αντάλλαξαν πλήγματα επί τρεις συνεχόμενες ημέρες, επιστρέφοντας στον γνώριμο κύκλο επιθέσεων και αντιποίνων που είχε διαρκέσει για εβδομάδες νωρίτερα το καλοκαίρι.
Ο Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα απειλήσει να καταστρέψει τις μη στρατιωτικές υποδομές του Ιράν, δήλωσε την Τετάρτη ότι είναι έτοιμος να διατάξει ακόμη μεγαλύτερης κλίμακας επιθέσεις, εφόσον χρειαστεί.
«Ήταν μια πολύ σφοδρή επίθεση χθες το βράδυ και είμαστε έτοιμοι να εξαπολύσουμε άλλη μία, όποτε το θελήσουμε», είπε, προσθέτοντας πάντως ότι δεν πιστεύει πως η νέα αυτή αναζωπύρωση των συγκρούσεων θα διαρκέσει πολύ.
Αυτή τη στιγμή δεν καταβάλλεται καμία ουσιαστική προσπάθεια για επιστροφή στη διπλωματία, αφότου ο Τραμπ διέταξε τον περασμένο μήνα τους απεσταλμένους του να διακόψουν τις συνομιλίες τους με το Ιράν, σύμφωνα με αξιωματούχους. Αντίθετα, ο Τραμπ δηλώνει ικανοποιημένος με την κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί και δεν φαίνεται να βιάζεται να οδηγήσει τις συγκρούσεις σε μια οριστική και βιώσιμη κατάληξη.
«Μου αρέσει η θέση στην οποία βρισκόμαστε τώρα», έγραψε αυτή την εβδομάδα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, «με σχεδόν πλήρη έλεγχο του Στενού του Ορμούζ και την οικονομία τους να καταρρέει ολοκληρωτικά».
Πολλοί στο περιβάλλον του Τραμπ θα προτιμούσαν η σύγκρουση να περάσει εντελώς σε δεύτερο πλάνο στην πολιτική συζήτηση για τους επόμενους δύο μήνες, καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές που θα κρίνουν τις ισορροπίες δυνάμεων στο Κογκρέσο.
Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος υποβαθμίζει τον ρόλο που παίζουν οι ενδιάμεσες εκλογές στις αποφάσεις του για το Ιράν, ανώτεροι σύμβουλοί του και Ρεπουμπλικανοί σύμμαχοί του στο Κογκρέσο έχουν προειδοποιήσει ότι μια νέα αναζωπύρωση της σύγκρουσης θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στις κάλπες.
«Δεν ξέρω πόσα ακόμη μπορούν να αντέξουν, αλλά, ξέρετε, ό,τι κι αν είναι, δεν έχει σημασία», είπε ο Τραμπ για το Ιράν την Τετάρτη. «Και δεν επηρεάζομαι από τις εκλογές».
Στρατηγική στροφή με στόχο την εσωτερική δυσαρέσκεια
Η επιθυμία να περάσει η σύγκρουση σε δεύτερο πλάνο συνοδεύτηκε από μια αλλαγή στη στρατηγική της κυβέρνησης: να επιχειρήσει να στραγγαλίσει οικονομικά την Τεχεράνη, απειλώντας μεταξύ άλλων με κυρώσεις τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους της. Ωστόσο, το υπουργείο Οικονομικών δεν έχει ακόμη επιβάλλει τις βαρύτερες από τις κυρώσεις με τις οποίες έχει απειλήσει.
Ωστόσο, μέρος του υπολογισμού της ομάδας Τραμπ πίσω από την προσπάθεια να αποκοπούν οι οικονομικές «γραμμές ζωής» του Ιράν και να επιδεινωθούν ακόμη περισσότερο οι οικονομικές συνθήκες στη χώρα, ήταν να ενισχυθεί η οργή των απογοητευμένων Ιρανών απέναντι στην ηγεσία τους. Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν κατ’ ιδίαν ότι το μεγαλύτερο βάρος των νέων κυρώσεων θα επωμιστούν οι απλοί Ιρανοί.
Ήδη, οι οικονομικές συνέπειες στο Ιράν είναι αισθητές. Ο πληθωρισμός έχει εκτοξευθεί και οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται από εβδομάδα σε εβδομάδα. Το ριάλ, το ιρανικό νόμισμα, έχει καταρρεύσει, ενώ ακόμη και κορυφαίοι αξιωματούχοι της χώρας παραδέχονται ότι η οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με σειρά σοβαρών προβλημάτων.
«Ζητούμε συγγνώμη που υπάρχουν αυτά τα προβλήματα, καθώς βρισκόμαστε αντιμέτωποι με έναν ολοκληρωτικό οικονομικό, στρατιωτικό πόλεμο και πόλεμο ασφαλείας», δήλωσε ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, πριν ανακοινωθούν την περασμένη εβδομάδα τα νέα μέτρα του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Παρόλα αυτά, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι υπάρχουν ελάχιστες πληροφορίες που να δείχνουν ότι έχει αυξηθεί εκ νέου η πιθανότητα οι Ιρανοί διαδηλωτές να βγουν στους δρόμους με στόχο την ανατροπή της ηγεσίας της χώρας, ακόμη και καθώς η οικονομική κατάσταση γίνεται ολοένα και πιο δραματική.
Οι εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών πριν από την έναρξη του πολέμου κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι μια κοινή επιχείρηση ΗΠΑ και Ισραήλ ήταν απίθανο να οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος. Και αρκετούς μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, αξιωματούχοι εκτιμούσαν ότι το ιρανικό καθεστώς εξακολουθούσε να διατηρεί τον έλεγχο της εξουσίας.
Παράλληλα, δεκαετίες εξοντωτικών δυτικών κυρώσεων δεν κατάφεραν να αποδυναμώσουν ουσιαστικά το καθεστώς, παρά τις προσδοκίες πολλών αμερικανικών κυβερνήσεων. Αντίθετα, οι διαδηλώσεις αντιμετωπίστηκαν με σκληρή καταστολή, όπως συνέβη και στις αρχές του έτους.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η ιρανική ηγεσία αντιλαμβάνεται πολύ καλά τους στόχους του Τραμπ πίσω από την προσπάθεια να εντείνει την οικονομική πίεση στη χώρα.
«Η ιρανική ηγεσία δεν βλέπει αυτή την εκστρατεία οικονομικής πίεσης μεμονωμένα, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία, σε κάποια φάση, θα επιδιώξει να προκαλέσει και εσωτερική αναταραχή, με απώτερο στόχο είτε την αλλαγή καθεστώτος είτε να αναγκάσει το Ιράν να δεχθεί ευνοϊκότερους όρους για τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Χαμιντρεζά Αζίζι, ανώτερος αναλυτής για το Ιράν στο International Crisis Group.
Ο Τραμπ απέφυγε αυτή την εβδομάδα να απαντήσει ευθέως όταν ρωτήθηκε εάν οι ΗΠΑ, ενδεχομένως μέσω της CIA, θα μπορούσαν να εξοπλίσουν Ιρανούς αντιφρονούντες που επιδιώκουν την ανατροπή του καθεστώτος.
«Θα ήθελα πολύ να σας το πω», δήλωσε την Τετάρτη στο Οβάλ Γραφείο, «αλλά δεν θα ήταν σωστό να το πω».
Και παρότι αναρωτήθηκε γιατί οι Ιρανοί δεν εξεγείρονται, παραδέχθηκε ότι γνώριζε ο ίδιος την απάντηση. «Καταλαβαίνω τη δεινή θέση στην οποία βρίσκονται», είπε. «Τους πυροβολούν αυτή τη στιγμή».
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
