Η συντριπτική απόρριψη της προοπτικής απόσχισης της Αλμπέρτα από τον Καναδά δεν αποτελεί μόνο μια νίκη της εθνικής ενότητας. Προσφέρει στον πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ ένα ισχυρό πολιτικό έρεισμα απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ και ενισχύει την προσπάθειά του να περιορίσει την οικονομική εξάρτηση της χώρας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης της ανταποκρίτριας του BBC, Λιζ Ντουσέ, η οποία εξετάζει τη σημασία του αποτελέσματος πέρα από τα σύνορα της καναδικής επαρχίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Οτάβα βρίσκεται αντιμέτωπη με τον εμπορικό πόλεμο της Ουάσιγκτον και τις επανειλημμένες αναφορές του Αμερικανού προέδρου στον Καναδά ως πιθανή 51η πολιτεία των ΗΠΑ.
Στο δημοψήφισμα της 19ης Οκτωβρίου, περίπου τρεις στους τέσσερις ψηφοφόρους τάχθηκαν υπέρ της παραμονής της Αλμπέρτα στον Καναδά, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα. Η εναλλακτική επιλογή δεν προέβλεπε άμεση ανεξαρτησία, αλλά την έναρξη της συνταγματικής διαδικασίας για τη διεξαγωγή ενός δεύτερου, δεσμευτικού δημοψηφίσματος απόσχισης.
Η διαφορά ήταν αρκετά μεγάλη ώστε να δώσει στον Κάρνεϊ τη δυνατότητα να μιλήσει για μια καθαρή επιλογή υπέρ της ενότητας.
«Πάνω απ' όλα, οι κάτοικοι της Αλμπέρτα επέλεξαν τον Καναδά», ανέφερε στην επίσημη δήλωσή του, προσθέτοντας ότι οι Καναδοί μπορούν πλέον να προχωρήσουν μαζί, με ανανεωμένη αποφασιστικότητα.
Το μήνυμα προς τον Τραμπ
Λίγες ημέρες πριν από την ψηφοφορία, ο Κάρνεϊ είχε βρεθεί στο Κάλγκαρι, σε συγκέντρωση με σύνθημα «Για πάντα Καναδοί», καλώντας τους πολίτες να ψηφίσουν σαν να εξαρτιόταν από την απόφασή τους το μέλλον της χώρας.
Η έκκληση συνδέθηκε με την ευρύτερη προσπάθειά του να συσπειρώσει τους Καναδούς απέναντι στις πιέσεις της αμερικανικής κυβέρνησης.
Όπως σημειώνει το BBC, ο Τραμπ συνέχισε ακόμη και την ημέρα του δημοψηφίσματος να αντιμετωπίζει με ειρωνικό τρόπο την εθνική κυριαρχία του βόρειου γείτονα. Σε συγκέντρωση στο Κάνσας, υποστήριξε ότι θα επέτρεπε στους Καναδούς να διατηρήσουν το χόκεϊ επί πάγου και τον εθνικό τους ύμνο, για να προσθέσει στη συνέχεια ότι αστειευόταν.
Για πολλούς Καναδούς, ωστόσο, τέτοιες τοποθετήσεις δεν αντιμετωπίζονται ως αστείο, ιδιαίτερα μετά τις επανειλημμένες αναφορές του Τραμπ στην ενσωμάτωση της χώρας στις ΗΠΑ.
Ο Τόμας Λουκάσουκ, πρώην πολιτικός και ένα από τα πρόσωπα της εκστρατείας «Forever Canadian», εκτίμησε ότι το αποτέλεσμα στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα προς τον υπόλοιπο κόσμο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Κάρνεϊ είχε προειδοποιήσει προεκλογικά ότι υπάρχουν δυνάμεις εκτός των συνόρων του Καναδά που επιδιώκουν να τον αποδυναμώσουν και να τον διχάσουν. Δεν κατονόμασε συγκεκριμένη χώρα, αλλά η αναφορά ερμηνεύτηκε υπό το πρίσμα της αντιπαράθεσης με την Ουάσιγκτον.
Γιατί η Αλμπέρτα είναι τόσο σημαντική
Η πολιτική βαρύτητα του αποτελέσματος συνδέεται άμεσα με την οικονομική σημασία της Αλμπέρτα.
Η επαρχία διαθέτει το μεγαλύτερο μέρος των αποδεδειγμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων του Καναδά, καθώς και σημαντικό φυσικό αέριο και ορυκτό πλούτο.
Αποτελεί, επομένως, βασικό κρίκο στον σχεδιασμό της Οτάβας για την ενίσχυση της καναδικής οικονομίας και τη μείωση της εξάρτησής της από την αμερικανική αγορά.
Η κυβέρνηση Κάρνεϊ επιδιώκει να αναπτύξει νέες εμπορικές σχέσεις και υποδομές που θα επιτρέπουν στις καναδικές επιχειρήσεις να εξάγουν περισσότερα προϊόντα πέρα από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και το σχέδιο κατασκευής νέου πετρελαιαγωγού προς τις ακτές του Ειρηνικού, ο οποίος θα μπορούσε να ανοίξει πρόσθετες δυνατότητες εξαγωγών του πετρελαίου της Αλμπέρτα προς τις ασιατικές αγορές.
Το συγκεκριμένο έργο έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς η Αλμπέρτα διαμαρτύρεται εδώ και χρόνια ότι οι ομοσπονδιακές περιβαλλοντικές πολιτικές περιορίζουν την ανάπτυξη του ενεργειακού της τομέα.
Ο Κάρνεϊ, ο οποίος μεγάλωσε στην Αλμπέρτα, έχει επιδιώξει τη συνεργασία με την πρωθυπουργό της επαρχίας, Ντανιέλ Σμιθ, προκειμένου να προχωρήσει ο σχεδιασμός.
Όπως παρατηρεί το BBC, η οικονομική συγκυρία αναδεικνύει και μια πολιτική αντίφαση: ο πρώην ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για την κλιματική δράση και τη χρηματοδότηση δίνει πλέον ιδιαίτερη βαρύτητα στην ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών και στην αξιοποίηση του πετρελαϊκού πλούτου.
Η επιλογή αυτή αντανακλά την προτεραιότητα που αποκτά η οικονομική και εμπορική ασφάλεια του Καναδά.
Η οικονομική απεξάρτηση από τις ΗΠΑ
Η προσπάθεια διαφοροποίησης των εμπορικών σχέσεων έχει αποκτήσει μεγαλύτερη ένταση μετά την κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Καναδά.
Η καναδική οικονομία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις αμερικανικές αγορές, στις οποίες κατευθύνεται περίπου το 70% των εξαγωγών της χώρας, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το BBC.
Ο Κάρνεϊ επιχειρεί να αντιμετωπίσει αυτή την ευπάθεια αναζητώντας νέους εμπορικούς εταίρους, ενισχύοντας μεγάλα έργα υποδομών και προωθώντας διεθνείς συνεργασίες.
Η καθηγήτρια Τζάνις Στάιν, ιδρυτική διευθύντρια της Σχολής Παγκόσμιων Υποθέσεων και Δημόσιας Πολιτικής Munk του Πανεπιστημίου του Τορόντο, εκτιμά ότι, πέρα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι περισσότερες ξένες κυβερνήσεις ενδιαφέρονται σχετικά λίγο για την εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση στον Καναδά, εφόσον δεν προκύπτει πραγματική απόσχιση.
Για τους διεθνείς επενδυτές, εξηγεί, μεγαλύτερη σημασία έχουν ο χρόνος ολοκλήρωσης των μεγάλων έργων, οι αποδόσεις των επενδύσεων και η προβλεψιμότητα του κανονιστικού πλαισίου.
Η πολιτική σταθερότητα, επομένως, μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά για τη στρατηγική του Κάρνεϊ. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να υλοποιηθούν τα φιλόδοξα ενεργειακά και αναπτυξιακά σχέδια της κυβέρνησης.
Τα προβλήματα που παραμένουν
Παρά το καθαρό αποτέλεσμα, το δημοψήφισμα δεν σημαίνει ότι εξαφανίστηκαν οι αυτονομιστικές τάσεις ούτε ότι επιλύθηκαν οι διαφωνίες ανάμεσα στην Αλμπέρτα και την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Στην ίδια ψηφοφορία τέθηκαν εννέα επιπλέον ερωτήματα, τα οποία αφορούσαν, μεταξύ άλλων, τη μετανάστευση, τις αρμοδιότητες των επαρχιών και πιθανές συνταγματικές αλλαγές.
Οι απαντήσεις ενδέχεται να ανοίξουν νέες πολιτικές διαπραγματεύσεις, όχι μόνο με την Αλμπέρτα αλλά και με τις υπόλοιπες επαρχίες και τα εδάφη του Καναδά.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί τις οικονομικές επιπτώσεις των αμερικανικών δασμών, αλλά και τις προσδοκίες που έχει δημιουργήσει η εξαγγελία μεγάλων επενδύσεων.
Ο πολιτικός επιστήμονας Ντέιβιντ Μόσκροπ θέτει, μιλώντας στο BBC, ένα ευρύτερο ερώτημα: τι θα συμβεί στην καναδική ενότητα όταν ο Ντόναλντ Τραμπ αποχωρήσει από το πολιτικό προσκήνιο και πάψει να υπάρχει ένας κοινός εξωτερικός αντίπαλος που συσπειρώνει τους πολίτες;
Προς το παρόν, πάντως, το αποτέλεσμα στην Αλμπέρτα δίνει στον Κάρνεϊ μια σημαντική πολιτική επιτυχία.
Ο Καναδός πρωθυπουργός μπορεί να επικαλεστεί την επιλογή μιας επαρχίας με ιδιαίτερα ισχυρή οικονομική και ενεργειακή σημασία ως επιβεβαίωση της εθνικής συνοχής, την ώρα που επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τη θέση της χώρας απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το επόμενο στοίχημα θα είναι να μετατρέψει αυτή την πολιτική στήριξη σε απτά οικονομικά αποτελέσματα, χωρίς να αναζωπυρώσει τις εσωτερικές αντιθέσεις που το δημοψήφισμα ανέδειξε.
Πηγή: BBC – Lyse Doucet
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
