ΚΑΙΡΟΣ

Το σχέδιο της Anthropic να προστατεύσει την ανθρωπότητα έχει ένα ελάττωμα

Μεγάλος σκεπτικισμός και συζήτηση για τη λογική της συγκέντρωσης τόσης δύναμης, σε μία μικρή ομάδα «υπεύθυνων» επενδυτών-διαχειριστών

Οι απλοί μέτοχοι θα έχουν ελάχιστο λόγο στη διοίκηση της Anthropic όταν η εταιρεία εισαχθεί στο χρηματιστήριο. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι μια τεχνολογία με υπερβολικά σημαντικές συνέπειες για να διέπεται από συνηθισμένα εμπορικά κίνητρα. Τι εννοεί με αυτό; Ότι χρειάζεται πιο... στενός έλεγχος. Για να διασφαλιστεί η προστασία του δημόσιου συμφέροντος, η επιχείρηση υποστηρίζει ότι οι επτά ιδρυτές της είναι «ξεκάθαρα εξοπλισμένοι για να είναι διαχειριστές της αποστολής μας» και προφανώς δεν χρειάζονται άλλους να συμμετέχουν στις αποφάσεις.

Η συμφωνία που καθορίστηκε στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς είναι περίπλοκη, αλλά το αποτέλεσμα είναι απλό: Οι συνιδρυτές θα ελέγχουν το 50,1% των ψήφων στα περισσότερα θέματα. Ένα ξεχωριστό Ταμείο Μακροπρόθεσμων Παροχών, του οποίου οι πέντε οικονομικά αμερόληπτοι διαχειριστές διορίζουν σε μεγάλο βαθμό τους δικούς τους διαδόχους, οι οποίοι ελέγχουν γενικά την πλειοψηφία του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας. Μεταξύ τους, ουσιαστικά θα ελέγχουν την επιλογή κάθε διευθυντή. Πρόκειται για μία κατάσταση «ελεγχόμενης εταιρείας», ειδικού δηλαδή καθεστώτος.

Δεν υπάρχει τίποτα εγγενώς λανθασμένο - ή καινοτόμο - στην προσπάθεια απομόνωσης της διοίκησης από τους μετόχους. Οι επενδυτές είναι ελεύθεροι να αγοράζουν μετοχές με αυτούς τους όρους, ή να μην το κάνουν, αν δεν το επιθυμούν, ή αν δεν συμφωνούν με αυτούς τους όρους. Η Silicon Valley έχει μακρά παράδοση να ζητά από τη Wall Street να εμπιστευτεί οραματιστές ιδρυτές εταιρειών, προκειμένου να ανοίγει η πόρτα των χρηματιστηρίων -και- σε ειδικές περιπτώσεις. Το ενημερωτικό δελτίο της Google για το 2004 κατοχύρωσε την αρχή «Μην είσαι κακός» και προειδοποιούσε ότι όποιος αγόραζε μετοχές, στοιχημάτιζε μακροπρόθεσμα στον Larry Page και τον Sergey Brin. Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ διατηρεί εξαιρετικό έλεγχο επί του Meta. Άρα, δεν είναι η πρώτη «ειδικού καθεστώτος» εισαγωγή στο χρηματιστήριο.

Αλλά η Anthropic το πάει ένα βήμα παρακάτω. Ισχυρίζεται ότι αυτή η συγκέντρωση εξουσίας, στους βασικούς μετόχους δηλαδή, είναι για το καλό της ανθρωπότητας. Αυτό ανοίγει μία πολύ μεγάλη συζήτηση... και προκαλεί περισσότερο σκεπτικισμό.

Η άποψη του Anthropic είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι κάτι πολύ ξεχωριστό από οτιδήποτε έχει υπάρξει μέχρι σήμερα. Το ενημερωτικό του δελτίο περιγράφει μια τεχνολογία που θα μπορούσε να προσφέρει εξαιρετική επιστημονική πρόοδο και υλικά οφέλη στην ανθρωπότητα, αλλά θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει εκτεταμένη μετακίνηση εργαζομένων, ακόμη και να ξεφύγει από τον ανθρώπινο έλεγχο, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται.

Η απάντησή της σε αυτές τις ανησυχίες δεν καθησυχάζει: Η Anthropic υποστηρίζει ότι οι αγορές δεν είναι ιδιαίτερα καλές στο να λαμβάνουν υπόψη τόσο μεγάλες εξωτερικές επιδράσεις. Η λύση της εταιρείας είναι να εμπιστευτεί μια μικρή ομάδα ιδρυτών και διαχειριστών.

Η μεγάλη διορατικότητα του οικονομολόγου Φρίντριχ Χάγιεκ ήταν ότι η γνώση είναι διασκορπισμένη σε όλη την κοινωνία και δεν κληροδοτείται στους λίγους φωτισμένους. Οι αγορές μπορεί να είναι ατελείς, αλλά ο ανταγωνισμός, ο πειραματισμός και η πιθανότητα αποτυχίας παρέχουν πιο αξιόπιστους μηχανισμούς για τη διόρθωση λαθών από την κρίση οποιουδήποτε ατόμου.

Κάτι περίεργο συμβαίνει κάθε φορά που φωτισμένοι τεχνοκράτες προσπαθούν να κάνουν τον καπιταλισμό πιο «ευεργετικό»: Από την εταιρική κοινωνική ευθύνη μέχρι και τις εταιρείες δημόσιου συμφέροντος, η λύση συνήθως περιλαμβάνει την παροχή μεγαλύτερης διακριτικής ευχέρειας σε όσους είναι υπεύθυνοι να αποφασίζουν για το τι αποτελεί δημόσιο αγαθό.

Η Anthropic πρέπει να θυμάται ότι πρόκειται για μια εταιρεία, όχι για μια κυβέρνηση. Είναι λογικό το κοινό να αναρωτιέται γιατί μια επιχείρηση πρέπει να αυτοαπομονώνεται για να ενεργεί προς το υποτιθέμενο συμφέρον του κοινού. Προς το παρόν, η πειθαρχία της αγοράς και η αίσθηση της ευθύνης προσφέρουν ατελείς, αλλά πολύτιμους ελέγχους στη συμπεριφορά των μετόχων.

Ποιος, όμως, μπορεί να φυλάει τους φύλακες; Η κατάλληλη απάντηση, σε ένα μέλλον που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα, είναι να μην συγκεντρωθεί περισσότερη εξουσία στα χέρια μιας κλίκας αυτοδιορισμένων φυλάκων. Διότι όλοι φανταζόμαστε πού μπορεί να οδηγήσει η συγκέντρωση μίας τόσο μεγάλης δύναμης, στα χέρια μίας πολύ μικρής ομάδας ή ακόμη και ενός ανθρώπου...