ΚΑΙΡΟΣ

Τι ακολουθεί για το Voyager 1 της NASA, μετά την κάλυψη απόστασης μίας ημέρας φωτός από τη Γη

Your browser doesn’t support HTML5 audio

Αναμένεται να συνεχίσει τη λειτουργία του τουλάχιστον μέχρι την επόμενη χρονιά - Από εκεί και πέρα, όλα θα εξαρτηθούν από τους φυσικούς νόμους και την τύχη

Το Voyager 1 έχει καταγράψει ένα ιστορικό ορόσημο στο διάστημα: πλέον χρειάζεται μία ολόκληρη ημέρα για να φτάσει ένα σήμα από τη Γη στο διαστημικό σκάφος, πράγμα που σημαίνει ότι απαιτούνται 24 ώρες για να του στείλουμε μια εντολή.

Από τότε που το Voyager 1 και το δίδυμο διαστημικό σκάφος του, το Voyager 2, εκτοξεύθηκαν το 1977, ξεκινώντας την εξερεύνηση των εξωτερικών περιοχών του ηλιακού μας συστήματος, οι αποστολές τους έχουν προσφέρει πλούσιο επιστημονικό έργο.

Το Voyager 1 μελέτησε από κοντά τον Δία και τον Κρόνο, προτού αλλάξει πορεία για να πραγματοποιήσει μια διέλευση κοντά από τον Τιτάνα, δορυφόρο του Κρόνου, καθώς και από τους δακτυλίους του πλανήτη. Η διαδρομή αυτή το οδήγησε, στις αρχές της δεκαετίας του 1980, πάνω από το επίπεδο του ηλιακού συστήματος.

Η ταχύτερη πορεία του Voyager 1 προς την έξοδο από το ηλιακό μας σύστημα το έφερε σε απόσταση μίας ημέρας φωτός από τη Γη την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου. Αντίθετα, το Voyager 2, το οποίο ακολούθησε μια ελαφρώς πιο αργή διαδρομή προκειμένου να εξερευνήσει τον Δία, τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα, αναμένεται να φτάσει στην ίδια απόσταση το 2035.

Τι περιμένει, λοιπόν, τα δύο διαστημικά σκάφη Voyager καθώς απομακρύνονται όλο και περισσότερο μέσα στον διαστρικό χώρο;

Εξερευνώντας το άγνωστο

Ο διαστρικός χώρος, δηλαδή η περιοχή πέρα από την ηλιόσφαιρα, όπου η συνεχής ροή ηλιακών σωματιδίων που εκπέμπει ο Ήλιος δίνει τη θέση της στις φυσικές συνθήκες του διαστρικού περιβάλλοντος, έχει αποτελέσει πολύτιμη πηγή επιστημονικών δεδομένων και για τα δύο Voyager.

Το Voyager 1 εισήλθε στον διαστρικό χώρο τον Αύγουστο του 2012 και συνεχίζει να συλλέγει δεδομένα. Το Voyager 2 ακολούθησε τον Νοέμβριο του 2018.

«Η επιστημονική έρευνα συνεχίζεται, με στόχο τη μελέτη της έντασης και της κατεύθυνσης του μαγνητικού πεδίου, της πυκνότητας του πλάσματος και της ανίχνευσης ενεργητικών σωματιδίων. Είναι σημαντικό να καταγράφουμε πώς μεταβάλλονται αυτά τα φαινόμενα καθώς το διαστημικό σκάφος απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τον Ήλιο», δήλωσε η Suzanne Dodd, υπεύθυνη του προγράμματος Voyager στο Εργαστήριο Αεριώθησης της NASA.

Σε αυτά προστίθεται η μελέτη του πλάσματος και των μαγνητικών πεδίων στην περιοχή γύρω από τα διαστημικά σκάφη, καθώς και η παρακολούθηση τυχόν «ηλιακών επιδράσεων», όπως κρουστικά κύματα ή μέτωπα πίεσης, ανέφερε η Linda Spilker, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος.

«Ένα από τα βασικά επιστημονικά ερωτήματα που θα εξετάσουν τα Voyager στο μέλλον είναι σε ποιον βαθμό ο Ήλιος εξακολουθεί να επηρεάζει τον διαστρικό χώρο, μέχρι και την περιοχή όπου βρίσκεται σήμερα το Voyager 1», σημείωσε η Spilker.

«Πού τελειώνει η επιρροή του Ήλιου και πού αρχίζει ο πραγματικά ανεπηρέαστος διαστρικός χώρος; Ίσως τα Voyager να λειτουργήσουν αρκετά ώστε να μπορέσουν να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα».

Η επιστημονική ομάδα θέλει επίσης να παρακολουθήσει πώς το μαγνητικό πεδίο γύρω από τα διαστημικά σκάφη συνεχίζει να αλλάζει κατεύθυνση, καθώς αυτά απομακρύνονται από τον Ήλιο και εισέρχονται βαθύτερα στον διαστρικό χώρο.

Το συγκεκριμένο εύρημα δεν είχε προβλεφθεί όταν εκτοξεύθηκαν τα Voyager, γεγονός που κάνει τους επιστήμονες ακόμη πιο περίεργους να μάθουν περισσότερα — εφόσον, βέβαια, τα διαστημικά σκάφη αντέξουν για αρκετό καιρό.

Διαχείριση ενέργειας

Κάθε Voyager χάνει περίπου 4 watt ηλεκτρικής ισχύος ετησίως. Κατά την εκτόξευσή τους το 1977, η διαθέσιμη ισχύς τους ήταν 470 watt, ενώ η πυρηνική πηγή ενέργειας που διαθέτουν συνεχίζει σταδιακά να εξασθενεί.

Αυτό αναγκάζει τους επιστήμονες να λαμβάνουν όλο και πιο δύσκολες αποφάσεις, καθώς οι αποστολές πλησιάζουν στη συμπλήρωση 50 ετών λειτουργίας.

Ορισμένα επιστημονικά όργανα έχουν ήδη απενεργοποιηθεί, ενώ νωρίτερα φέτος δόθηκε εντολή και στα δύο διαστημικά σκάφη να πραγματοποιήσουν μια διαδικασία ανακατανομής της διαθέσιμης ενέργειας, γνωστή ως «Big Bang», με σκοπό να διατηρηθούν σε λειτουργία όσο το δυνατόν περισσότερα επιστημονικά όργανα.

Όπως δήλωσε η Dodd, η επιστημονική ομάδα δεν αναμένει ότι θα χρειαστεί να προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία των διαστημικών σκαφών πριν περάσουν οι επετειακές ημερομηνίες των 50 ετών από την εκτόξευσή τους, τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2027 αντίστοιχα. Το Voyager 2 εκτοξεύθηκε μερικές εβδομάδες πριν από το Voyager 1.

Εκπρόσωπος του JPL πρόσθεσε ότι η ανακατανομή ενέργειας που πραγματοποιήθηκε με τη διαδικασία «Big Bang» αναμένεται να επιτρέψει στα εναπομείναντα επιστημονικά όργανα να συνεχίσουν να λειτουργούν μέχρι τότε.

Ωστόσο, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η θερμική κατάσταση των διαστημικών σκαφών.

Όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος, τα ενεργειακά περιθώρια είναι πλέον «εξαιρετικά περιορισμένα», ιδιαίτερα επειδή τα Voyager βρίσκονται σε ένα πολύ ψυχρό περιβάλλον, βαθιά μέσα στον διαστρικό χώρο.

«Υπάρχουν επίσης γεγονότα που η επιστημονική ομάδα δεν μπορεί να προβλέψει, όπως η απρόσμενη απώλεια επικοινωνίας που σημειώθηκε πρόσφατα», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος, αναφερόμενος σε ένα περιστατικό κατά το οποίο το Voyager 1 σταμάτησε ξαφνικά να ανταποκρίνεται στις εντολές για περίπου 48 ώρες τον προηγούμενο μήνα. Ευτυχώς, το διαστημικό σκάφος επανήλθε γρήγορα σε κανονική λειτουργία.

«Στόχος της αποστολής είναι η επιστήμη. Επομένως, η ομάδα δεν ενδιαφέρεται απλώς να διατηρήσει την επικοινωνία με τα Voyager, αλλά κυρίως να κρατήσει σε λειτουργία τα επιστημονικά τους όργανα για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα», πρόσθεσε.

«Όσο περισσότερο απομακρύνονται τα διαστημικά σκάφη από τη Γη, τόσο περισσότερα μαθαίνουμε για το πώς μεταβάλλεται ο διαστρικός χώρος σε ακόμη μεγαλύτερες αποστάσεις από την ηλιόπαυση».

Η κληρονομιά του Voyager 1

Τα μέλη της ομάδας του Voyager 1 προέρχονται πλέον από πολλές διαφορετικές γενιές μηχανικών, καθένας από τους οποίους έχει τον δικό του ξεχωριστό αλλά απολύτως απαραίτητο ρόλο.

Ακόμη και τα νεότερα μέλη της ομάδας, ο Nshan Kazaryan και η Bhavana Gupta, έχουν αναλάβει σημαντικές αρμοδιότητες, προετοιμαζόμενα παράλληλα να αναλάβουν ακόμη μεγαλύτερες ευθύνες στο μέλλον, σύμφωνα με τον Kareem Badaruddin, υπεύθυνο διαχείρισης της αποστολής στο JPL.

«Έχουν αποδείξει επανειλημμένα την αξία τους για την ομάδα», δήλωσε ο Badaruddin μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος.

Οι αρμοδιότητες του Kazaryan περιλαμβάνουν τον συντονισμό των προγραμμάτων παρακολούθησης και επικοινωνίας με το Δίκτυο Βαθέος Διαστήματος (Deep Space Network – DSN), ένα δίκτυο τριών μεγάλων εγκαταστάσεων κεραιών που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση διαστημικών αποστολών σε πολύ μεγάλες αποστάσεις.

Η Gupta, από την πλευρά της, έχει αναλάβει τη συγκέντρωση και τεκμηρίωση σημαντικών πληροφοριών σχετικά με τα συστήματα ελέγχου και διαχείρισης των Voyager, ώστε να υπάρχουν λεπτομερείς οδηγίες σε περίπτωση που παρουσιαστούν προβλήματα.

«Ένα από τα πιο έμπειρα μέλη της ομάδας μας, ο Jack Lippincott, έχει προσφέρει κρίσιμες γνώσεις και πολύτιμη εμπειρία σχετικά με τη λειτουργία του Δικτύου Βαθέος Διαστήματος και την ερμηνεία των δεδομένων του», πρόσθεσε ο Badaruddin.

Αναφερόμενος σε μία από τις κεραίες του δικτύου στο Goldstone της Αυστραλίας, σημείωσε ότι οι καιρικές συνθήκες στην περιοχή ήταν ιδιαίτερα έντονες τις τελευταίες εβδομάδες και ότι ο Lippincott βοήθησε την ομάδα να αντιμετωπίσει τα ασυνήθιστα προβλήματα που προέκυψαν.

Παρόλο που κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με ακρίβεια πόσο ακόμη θα καταφέρουν να λειτουργούν τα δύο διαστημικά σκάφη, η ομάδα δηλώνει αποφασισμένη να τα διατηρήσει ενεργά για όσο το δυνατόν περισσότερο.

«Χρειάστηκαν δεκαετίες εξαιρετικής μηχανικής προσπάθειας για να φτάσει το Voyager 1 στο ορόσημο της μίας ημέρας φωτός και ελπίζουμε ότι θα συνεχίσει να λειτουργεί για πολύ ακόμη», δήλωσε η Dodd.

Ο Badaruddin πρόσθεσε: «Ένας από τους λόγους για τους οποίους η απόσταση της μίας ημέρας φωτός είναι τόσο ξεχωριστή είναι ότι ποτέ μέχρι σήμερα δεν είχαμε καταφέρει να διατηρούμε επικοινωνία με ένα διαστημικό σκάφος που βρίσκεται τόσο μακριά από τη Γη. Και ίσως να μη συμβεί ποτέ ξανά».
 

Πηγή: skai.gr