Ελλάδα – Πορτογαλία: Συμφωνία για τρία μεταγωγικά KC-390 – Δένδιας: Δίνεται για πρώτη φορά η δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού

Η στρατηγική σημασία της συμφωνίας Ελλάδας και Πορτογαλίας για την προμήθεια τριών μεταγωγικών αεροσκαφών KC-390 της βραζιλιάνικης Embraer υπογράμμισε ο υπουργός Άμυνας της Πορτογαλίας, Νούνο Μέλο, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία μπορεί να επεκταθεί σημαντικά πέρα από την αγορά των αεροσκαφών.

Στις δηλώσεις του, ο Πορτογάλος υπουργός έκανε λόγο για μια συμφωνία που δημιουργεί προοπτικές εμβάθυνσης των διμερών σχέσεων στον αμυντικό τομέα, μέσα από κοινές δράσεις στη συντήρηση και υποστήριξη των αεροσκαφών, την εκπαίδευση προσωπικού, την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την ανάπτυξη νέων επιχειρησιακών δυνατοτήτων.

Μάλιστα, ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη δυνατότητα διερεύνησης κοινών προγραμμάτων για την ανάπτυξη πλωτής πλατφόρμας μεταφοράς μη επανδρωμένων αεροχημάτων, καθώς και σε προοπτικές συνεργασίας στην παραγωγή drones και άλλων αμυντικών συστημάτων.

«Συζητήσαμε για πολλούς άλλους τομείς κοινού ενδιαφέροντος, με αμοιβαία οφέλη για τις δύο χώρες, όπως τα μη επανδρωμένα οχήματα και οι δυνατότητες συμπαραγωγής μη επανδρωμένων αεροχημάτων και αμυντικών συστημάτων», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Νούνο Μέλο.

«Υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε μαζί», πρόσθεσε, περιγράφοντας τη συμφωνία ως αφετηρία για μια ευρύτερη αμυντική σύμπραξη μεταξύ Αθήνας και Λισαβόνας.

Ν. Δένδιας: Η συμφωνία για τα αεροσκάφη KC-390 δίνει για πρώτη φορά δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού

Η συμφωνία με την Πορτογαλία για τα μεταγωγικά αεροσκάφη της Embraer ανοίγει νέο κεφάλαιο αμυντικής συνεργασίας Αθήνας και Λισαβόνας, τόνισε μεταξύ άλλων ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας μετά την υπογραφή Διακρατικής Συμφωνίας με την Πορτογαλία σήμερα Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026 στο υπουργείο Εθνικής 'Αμυνας παρουσία και του Πορτογάλου υπουργού Άμυνας Νούνο Μέλο.

 Αρχικά ο κ. Δένδιας έκανε λόγο για μία ιδιαίτερα σημαντική ημέρα για τις σχέσεις Ελλάδας και Πορτογαλίας, τονίζοντας ότι «πρόκειται για την πρώτη φορά που οι εξαιρετικές σχέσεις των δύο χωρών αποκτούν τόσο συγκεκριμένο αμυντικό περιεχόμενο».

Όπως ανέφερε, η προμήθεια των αεροσκαφών σηματοδοτεί δύο ιστορικές πρωτιές για την Ελλάδα, «την απόκτηση αεριωθούμενων μεταγωγικών αεροσκαφών και την εισαγωγή της δυνατότητας εναέριου ανεφοδιασμού μαχητικών».

Παράλληλα ως προς τη συμφωνία για την προμήθεια «τριών συν τριών αεροσκαφών Embraer KC-390», υπογράμμισε τη σημασία του προγράμματος για την επιχειρησιακή αναβάθμιση της Πολεμικής Αεροπορίας.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη δυνατότητα ανεφοδιασμού των μαχητικών εν πτήσει, η οποία, όπως εξήγησε, θα εφαρμοστεί αρχικά στα Rafale και Mirage και, περίπου έναν χρόνο αργότερα, στα F-16. «Δεν υπάρχει τρόπος με τον οποίο να υπογραμμίσω το τι τεράστιο πλεονέκτημα δίνει στα μαχητικά μας αεροσκάφη αυτή η δυνατότητα εν αέριω ανεφοδιασμού», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον κ. Δένδια, ο εναέριος ανεφοδιασμός μπορεί να πολλαπλασιάσει τον χρόνο παραμονής των μαχητικών στον αέρα, μεταβάλλοντας ουσιαστικά τα επιχειρησιακά δεδομένα. Όπως εξήγησε, «χωρίς αυτή τη δυνατότητα, η διάρκεια μιας αποστολής περιορίζεται από τα διαθέσιμα καύσιμα, ενώ με τον ανεφοδιασμό εν πτήσει μπορεί να παραταθεί σημαντικά, με βασικό περιορισμό πλέον την αντοχή του χειριστή».

Για να καταδείξει τη στρατηγική σημασία της συγκεκριμένης δυνατότητας, ο υπουργός επικαλέστηκε την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974. Όπως υποστήριξε, εάν η Ελλάδα διέθετε τότε αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού για τα μαχητικά της, «η εισβολή στην Κύπρο το 1974 δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί και δεν θα μπορούσε να έχει διατηρηθεί το προγεφύρωμα της εισβολής».

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ευχαρίστησε, παράλληλα, την πορτογαλική πλευρά για τη συνδρομή της στην υλοποίηση του προγράμματος, αλλά και για τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την υποστήριξη στην εκπαίδευση των Ελλήνων πιλότων. Ειδική αναφορά έκανε στην παρουσία ενός πορτογαλικού KC-390 στη Θεσσαλονίκη στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου η οποία έδωσε στο ελληνικό κοινό την ευκαιρία να δει το αεροσκάφος εν πτήσει.

Ακολούθως σημείωσε ότι η αμυντική συνεργασία με την Πορτογαλία δεν περιορίζεται στα μεταγωγικά αεροσκάφη. Όπως ανέφερε, «στο τραπέζι βρίσκονται και άλλοι τομείς προηγμένης τεχνολογίας, με έμφαση στα θαλάσσια μη επανδρωμένα συστήματα, στα οποία η Λισαβόνα έχει αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες».

Ο κ. Δένδιας αναφέρθηκε σε εξειδικευμένο κέντρο σε ναυτική βάση της Λισαβόνας, το οποίο επισκέφθηκε, επισημαίνοντας ότι οι δύο χώρες σχεδιάζουν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στον συγκεκριμένο τομέα. Παράλληλα, έκανε λόγο για προοπτικές συνεργασίας στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων μέσων και άλλων τεχνολογικών συστημάτων.

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και τη διαστημική συνεργασία, τονίζοντας ότι η Ελλάδα αναζητά εταίρους για την ανάπτυξη δυνατοτήτων που αφορούν τους δορυφόρους και την ευρωπαϊκή παρουσία στο διάστημα. Όπως ανακοίνωσε, σε λίγες ημέρες αναμένεται να εγκαινιάσει τη Διοίκηση Διαστήματος, υπογραμμίζοντας ότι η συνεργασία με την Πορτογαλία μπορεί να επεκταθεί και σε αυτό το πεδίο.

 Σημαντικό μέρος των συνομιλιών, σύμφωνα με τον κ. Δένδια, αφορούσε το Δίκαιο της Θάλασσας και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Όπως σημείωσε, ενημέρωσε την πορτογαλική πλευρά για τις ελληνικές θέσεις, καθώς και για την αντίληψη της Τουρκίας σχετικά με το ισχύον νομικό πλαίσιο στην περιοχή, κάνοντας ειδική αναφορά στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Όπως επισήμανε, η Πορτογαλία αποτελεί χώρα που έχει συνυπογράψει την UNCLOS και υποστηρίζει την εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας, γεγονός που δημιουργεί κοινό έδαφος συνεννόησης μεταξύ Αθήνας και Λισαβόνας.

Παράλληλα, οι δύο υπουργοί συζήτησαν τις υποχρεώσεις αμοιβαίας συνδρομής στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αναφορές στο άρθρο 5 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης και στο άρθρο 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην ατζέντα βρέθηκαν επίσης οι ευρύτερες γεωπολιτικές προκλήσεις.

Ο κ. Δένδιας υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει την παρουσία της στην αφρικανική ήπειρο, προειδοποιώντας ότι η απουσία της θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα μεσοπρόθεσμα. Αναγνώρισε, μάλιστα, τον ιδιαίτερο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Πορτογαλία, λόγω των ιστορικών δεσμών της με την περιοχή, ενώ αναφέρθηκε και στην ελληνική παρουσία στη Μοζαμβίκη.

Κλείνοντας, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ευχαρίστησε τον Πορτογάλο ομόλογό του για την επίσκεψη και την υπογραφή των συμφωνιών, κάνοντας λόγο για ένα «μεγάλο παράθυρο» συνεργασίας που ανοίγει μεταξύ των δύο χωρών.

Όπως κατέληξε, η συμφωνία για τα KC-390 αποτελεί την αφετηρία ενός ευρύτερου πλαισίου αμυντικής και τεχνολογικής σύμπραξης, το οποίο φιλοδοξεί να καλύψει από τις αεροπορικές δυνατότητες έως τα μη επανδρωμένα συστήματα και το διάστημα.

Τι προβλέπει η συμφωνία και ποιο είναι το οικονομικό σκέλος

Η συμφωνία έχει ιδιαίτερη σημασία και για την ελληνική αμυντική βιομηχανία. Ήδη από τον Μάιο του 2026, η Embraer είχε υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), με στόχο τη δημιουργία δυνατοτήτων συντήρησης, επισκευής και τεχνικής υποστήριξης (MRO) των KC-390 στην Ελλάδα. Η προοπτική αυτή συνδέεται με την ενίσχυση της αυτονομίας της Πολεμικής Αεροπορίας στη διαχείριση και υποστήριξη του μελλοντικού στόλου της. 

Παράλληλα, η Πορτογαλία έχει αναλάβει ρόλο ενδιάμεσου στρατηγικού εταίρου, καθώς διαθέτει ήδη εμπειρία από τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα ανάπτυξης και παραγωγής του KC-390, αλλά και από τη χρήση του από την πορτογαλική Πολεμική Αεροπορία.

Σύμφωνα με απόφαση του πορτογαλικού Υπουργικού Συμβουλίου, που δημοσιεύθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2026, προβλέπεται η διάθεση συνολικού ποσού έως περίπου 590 εκατ. ευρώ, πλέον ΦΠΑ, για την απόκτηση των τριών αεροσκαφών και τις συναφείς υπηρεσίες.

Στο ποσό περιλαμβάνονται ο εξοπλισμός ηλεκτρονικού πολέμου, η εκπαίδευση, η αρχική υλικοτεχνική υποστήριξη, η παρουσία τεχνικών ομάδων στην Ελλάδα και η διαχείριση του προγράμματος. Η χρηματοδότηση προβλέπεται να καλυφθεί από τα έσοδα της διακρατικής συμφωνίας με την Ελλάδα. 

Η συνεργασία των δύο χωρών είχε προετοιμαστεί ήδη από το προηγούμενο διάστημα.

Τον Ιούνιο του 2025 είχε υπογραφεί επιστολή προθέσεων από την ελληνική πλευρά, ενώ το 2026 ακολούθησε μνημόνιο κατανόησης για τη δημιουργία στρατηγικής εταιρικής σχέσης στον τομέα των στρατιωτικών αερομεταφορών. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διάσταση των μη επανδρωμένων συστημάτων.

Κατά την επίσκεψη του Νίκου Δένδια στην Πορτογαλία, τον περασμένο Μάιο, οι δύο υπουργοί είχαν συζητήσει ήδη τις δυνατότητες συνεργασίας στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων θαλάσσιων και υποβρύχιων συστημάτων, καθώς και τη διασύνδεση των αμυντικών οικοσυστημάτων των δύο χωρών.
 

Πηγή: skai.gr

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.