Το Συμβούλιο της Επικρατείας, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της χώρας μας, εξέδωσε μια απόφαση-σταθμό, την 1404/2026, με την οποία έκρινε αμετακλήτως διαφορά μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και ιδιώτη, ως προς το αν είναι επαρκές ή υπερβολικό μέτρο ο πλειστηριασμός της πρώτης κατοικίας.
Συγκεκριμένα, η υπόθεση που απασχόλησε το Συμβούλιο της Επικρατείας αφορά σε μία μεζονέτα 162 τετραγωνικών μέτρων στο Μοσχάτο, η οποία ανήκε κατά 50% σε διευθύνοντα σύμβουλο ανώνυμης βιομηχανικής εταιρείας. Ο προϊστάμενος της ΔΟΥ ΦΑΕ Πειραιά είχε κινήσει τη διαδικασία αναγκαστικού πλειστηριασμού για την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών της εταιρείας προς το Δημόσιο. Ο διευθύνων σύμβουλος άσκησε ανακοπή κατά του προγράμματος πλειστηριασμού υποστηρίζοντας ότι με το να ενταχθεί σε πρόγραμμα πλειστηριασμού το 50% της κατοικίας που διαμένει η οικογένεια του, παραβιάζονται οι επιταγές του Συντάγματος, οι οποίες θεσπίζουν «την υποχρέωση των κρατικών οργάνων να προστατεύουν αποτελεσματικά το γάμο, την οικογένεια και να μεριμνούν για την προστασία της οικογενειακής στέγης». Και στους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας κρίθηκε ότι δεν έπρεπε να εκπλειστηριαστεί το ακίνητο που αποτελούσε τη μοναδική κύρια κατοικία στην οποία διέμενε με την οικογένειά του ενώ διέθετε και άλλη ακίνητη περιουσία. Το Δημόσιο προσέφυγε στο ΣτΕ ζητώντας να αναιρεθεί η εφετειακή απόφαση, επικαλούμενο εσφαλμένη ερμηνεία του Συντάγματος, πλην όμως η αίτησή του απορρίφθηκε.
Η αιτιολογία της απόφασης, που συνιστά πλέον νομολογιακό δεδομένο για πληθώρα άλλων, αντίστοιχων υποθέσεων, και πυξίδα για την συμπεριφορά των δημοσίων οργάνων στο μέλλον, κρίνει ότι «…η κατοικία των ανθρώπων, ως στοιχείο ουσιώδες για την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικής και οικογενειακής τους ζωής, αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερης κρατικής μέριμνας», η οποία για την πρώτη κατοικία «ανάγεται στην προστασία θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων τελούντων υπό την εγγύηση του κράτους και υποχρεούνται να διασφαλίζουν, ώστε να είναι αποτελεσματική, όλα τα κρατικά όργανα, κατά χαρακτηριστική διατύπωση του άρθρου 25 παρ. 1 του Συντάγματος».
Συνεπώς, για πρώτη φορά κρίνεται με σαφήνεια στο ανώτατο δικαστικό επίπεδο ότι η προστασία της πρώτης κατοικίας, ως στοιχείο προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της οικογένειας προηγείται των οφειλών προς το Δημόσιο, εφόσον αντιστοίχως εξασφαλίζεται η προστασία των αντίστοιχων δημοσίων συμφερόντων από άλλες πηγές. Για το Δημόσιο, επόμενως, άνοιξε ο δρόμος για την προστασία της πρώτης κατοικίας, ευχής έργον θα είναι να υπάρξουν αντίστοιχες αποφάσεις και για το ιδιωτικό χρέος.
* Δικηγόρος-Οικονομολόγος
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.