Το Sachsen-Anhalt είναι ένα μικρό ομοσπονδιακό κρατίδιο της Γερμανίας που ανήκε στην πρώην Ανατολική Γερμανία. Έχει πληθυσμό 2,1 εκατ. κατοίκους που αντιστοιχεί στο 2,5% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Την τελευταία δεκαετία εμφανίσθηκε στο πολιτικό προσκήνιο του κρατιδίου ένα ακροδεξιό κόμμα, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), το οποίο οι μυστικές υπηρεσίες της χώρας χαρακτηρίζουν ως «εξτρεμιστική δεξιά».
Στις πολύ πρόσφατες εκλογές του κρατιδίου το AfD κλόνισε συθέμελα την πολιτική τάξη της Γερμανίας. Έλαβε το 44% των ψήφων, υπερδιπλάσιο ποσοστό από αυτό του κυβερνώντος κόμματος των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) και των Χριστιανοκοινωνιστών (CSU) που έλαβαν 18% και πενταπλάσιο (8%) των Σοσιαλδημοκρατών (SPD). Σημειώνεται ότι στις προηγούμενες εκλογές τα ποσοστά των κομμάτων ήταν: CDU 37%, SPD 8,4 και AfD 20,8%.
Αξιομνημόνευτο είναι επίσης το γεγονός ότι το ποσοστό συμμετοχής των ψηφοφόρων στις εκλογές ανήλθε στο εκπληκτικό 76%, όταν η συνήθης συμμετοχή στις εκλογικές αναμετρήσεις στη Γερμανία κυμαίνεται γύρω από το 55%. Απομένει να διαπιστωθεί αν το υψηλό αυτό ποσοστό που έλαβε το AfD στο συγκεκριμένο κρατίδιο, αποτελέσει προπομπό για τις εκλογές που θα ακολουθήσουν σε άλλα κρατίδια το αμέσως επόμενο διάστημα. Αν σκεφθεί κανείς ότι και στις τελευταίες ομοσπονδιακές εκλογές, τον Φεβρουάριο του 2025, το συγκεκριμένο κόμμα είχε σημειώσει υψηλό εκλογικό ποσοστό 20,8% σε όλη την επικράτεια, όλα είναι πιθανά.
Τα αίτια της εκλογικής επιτυχίας του ακροδεξιού κόμματος και της πανωλεθρίας των παραδοσιακών κομμάτων είναι πάρα πολλά και αφορούν και τους τρεις τομείς της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής του κρατιδίου. Κατά την επανένωση το 1990, το συγκεκριμένο κρατίδιο είχε πληθυσμό 2,9 εκατ. κατοίκους, ενώ σήμερα έχει 2,1 εκατ. Μέσα σε 35 χρόνια υπήρξε συρρίκνωση του πληθυσμού κατά 26%.
Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ του κρατιδίου ανέρχεται στις 38.450 ευρώ, ποσό που είναι χαμηλότερο κατά 28% από τον εθνικό μέσο όρο του ΑΕΠ της χώρας, ενώ η ανεργία ανέρχεται στο 8,7% και είναι, επίσης, υψηλότερη από τον μέσο όρο της χώρας. Η κακή οικονομική κατάσταση του κρατιδίου ωθεί τους νέους σε εσωτερική μετανάστευση προς άλλα κρατίδια της πρώην Δυτικής Γερμανίας, όπου η οικονομική κατάσταση είναι καλύτερη, οι μισθοί υψηλότεροι και οι επαγγελματικές ευκαιρίες περισσότερες.
Εκτός από τον δημογραφικό μαρασμό, την καχεκτική οικονομική κατάσταση και τις ισχνές ευκαιρίες απασχόλησης, άλλα αίτια που οδήγησαν στην ανατροπή του πολιτικού κλίματος στο συγκεκριμένο κρατίδιο είναι το υψηλό κόστος ενέργειας που εκτοξεύθηκε από την απολιγνητοποίηση και την απαγόρευση εισαγωγής ενέργειας από τη Ρωσία, ο μεγάλος αριθμός προσφύγων και μεταναστών που σιτίζονται με κρατικά επιδόματα, ο μεγάλος αριθμός εγκληματικών πράξεων από νόμιμους και παράνομους πρόσφυγες και μετανάστες, η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, η έλλειψη αναπτυξιακών προοπτικών στην περιοχή, ο χαμηλός βαθμός καινοτομίας, η απογοήτευση από τα παραδοσιακά κόμματα, η νοσταλγία πολλών για τη ζωή στην πρώην κομμουνιστική Ανατολική Γερμανία και η ισχνή δημοφιλία του καγκελάριου Φ. Μερτς.
Ο αρχηγός του AfD, ένας δραστήριος, χαμογελαστός 35άρης και καλός γνώστης των Κοινωνικών Μέσων, διεξήγαγε μια συναισθηματική και αισιόδοξη εκλογική καμπάνια με το δυναμικό σύνθημα «Όλα είναι δυνατά» και δικαιώθηκε. Το κόστος των προσφύγων ήταν στην ημερήσια διάταξη και δεν έλλειψαν οι παραδειγματικές αναφορές, όπως ότι ένας μουσουλμάνος πρόσφυγας με τέσσερις γυναίκες και δέκα έξι παιδιά έχει, χωρίς να εργάζεται, πολύ υψηλότερο εισόδημα από έναν μέσο βιομηχανικό εργάτη Γερμανό. Στις βασικές αρχές του προγράμματός του κόμματος περιλαμβάνονται δέσμευση για έξοδο της Γερμανίας από την ΕΕ, επαναπροσέγγιση της Μόσχας, επαναπροωθήσεις παράνομων προσφύγων, απελάσεις προσφύγων και μεταναστών που διαπράττουν εγκλήματα, ξεχωριστά σχολεία για τα παιδιά των μεταναστών και εθελοντικές περιπολίες εθελοντών πολιτών για ενίσχυση της αστυνόμευσης και της ασφάλειας.
Είναι άγνωστο ποια θα είναι η πορεία της Γερμανίας τα επόμενα χρόνια. Θα παραμείνει η χώρα με την κοινωνική τάξη που θα συνεχίσει να γεννά σταθερότητα, ευημερία, ποιοτική ζωή και εμπιστοσύνη και η χώρα με την οικονομική τάξη που θα εμπνέει επαγγελματική σιγουριά, αίσθημα αναπτυξιακής αισιοδοξίας και αυτοπεποίθηση ή θα κατρακυλήσει στο προπολεμικό σκοτάδι. Ο νυν καγκελάριος πάντως φαίνεται να μην διαθέτει ούτε το χάρισμα του ηγέτη που εμπνέει και καθοδηγεί το λαό, ούτε τις απαραίτητες ικανότητες για να βάλλει πάλι την ατμομηχανή της Ευρώπης στις ράγες. Σε άλλες εποχές μέτριοι και ανέμπνευστοι ηγέτες κατάφερναν να διατηρούν την εξουσία για τετραετίες. Οι σημερινές γεωπολιτικές συνθήκες, όμως, έχουν γίνει τόσο περίπλοκες, απαιτητικές και σκληρές που δεν επιτρέπουν σε μέτριους ηγέτες να μακροημερεύσουν.
* Ο Ανδρέας Μήλιος είναι διδάκτωρ του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, συγγραφέας
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.