Όταν εμφανίζονται ζωγραφιές στους τοίχους ή εξαφανίζονται μπισκότα από το κουτί, το παιδί σας μπορεί να κατηγορήσει τον σκύλο ή να ισχυριστεί ότι φταίει κάποιο φάντασμα, ακόμη κι αν κρατάει στα χέρια του κηρομπογιές ή είναι γεμάτο ψίχουλα.
Τα μικρά ψέματα των παιδιών είναι κάτι που βιώνουν οι περισσότεροι γονείς, ωστόσο η ανειλικρίνεια και η εξαπάτηση αποτελούν σημαντικό μέρος της νοητικής τους ανάπτυξης.
«Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια δεξιότητα που αναπτύσσουν και με την οποία πειραματίζονται, προκειμένου να γίνουν καλύτερα σε αυτό που κάνουν», λέει η κλινική ψυχολόγος δρ Τζέιντ Ρέντφερν στο podcast CBeebies Parenting Download.
Τα μικρά παιδιά δεν είναι ακόμη αρκετά ικανά ώστε να πουν ψέματα με σύνθετο τρόπο, λέει η Ρέντφερν, ωστόσο μπορούν να καταφύγουν σε μορφές εξαπάτησης πριν ακόμη συμπληρώσουν τον πρώτο χρόνο της ζωής τους.
Μία από τις έρευνες που αναφέρθηκαν στο podcast προέρχεται από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ και διαπίστωσε ότι περίπου το ένα τέταρτο των παιδιών φαίνεται να κατανοεί κάποια μορφή εξαπάτησης μέχρι την ηλικία των 10 μηνών.
Η καθηγήτρια Έλενα Χόικα, που ήταν επικεφαλής της μελέτης, λέει ότι ήταν συναρπαστικό να διαπιστώσει πόσο «απροσδόκητα μικρά» παιδιά μπορούσαν να είναι τόσο επιδέξια και πονηρά, συμπεριλαμβανομένων των δικών της παιδιών.
«Ως μητέρα τριών παιδιών, μπορώ σίγουρα να επιβεβαιώσω πόσο επινοητικά μπορούν να γίνουν. Το να κρύβονται κάτω από το τραπέζι ή στο μπάνιο για να φάνε γλυκά ή σοκολάτα είναι μια συνηθισμένη τακτική τους».
Η Χόικα αναφέρει ότι οι μορφές εξαπάτησης στις οποίες καταφεύγει ένα παιδί από την ηλικία των δύο ετών είναι αρκετά απλές, όπως το να προσποιείται ότι δεν ακούει τον γονέα του ή να αρνείται ότι έκανε κάτι.
«Μπορεί επίσης να επεκταθούν στην εκτέλεση απαγορευμένων δραστηριοτήτων κρυφά», επισημαίνει. «Για παράδειγμα, να κοιτάζει μέσα σε μια τσάντα που του έχουν πει να μην ανοίξει, όταν υποτίθεται ότι κανείς δεν το βλέπει, ή να προβάλλει δικαιολογίες, όπως ότι θέλει να πάει στην τουαλέτα όταν του ζητούν να τακτοποιήσει το δωμάτιό του».
Μέχρι την ηλικία των τριών ετών, τα παιδιά έχουν γίνει πολύ πιο ικανά και δημιουργικά στην εξαπάτηση, δείχνοντας βαθύτερη κατανόηση της γλώσσας και του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το μυαλό των άλλων ανθρώπων.
Η ίδια λέει ότι αρχίζουν επίσης να αποκρύπτουν πληροφορίες. Για παράδειγμα, μπορεί να πουν με ειλικρίνεια στους γονείς τους ότι το αδελφάκι τους τα χτύπησε, παραλείποντας όμως να αναφέρουν ότι εκείνα το χτύπησαν πρώτα.
Αυτές οι μορφές εξαπάτησης αποτελούν ένδειξη ότι αναπτύσσουν αυτό που η Ρέντφερν αποκαλεί «θεωρία του νου».
«Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, θέλουμε να μάθουν και να αναπτύξουν την ικανότητα να αντιλαμβάνονται ότι είναι ξεχωριστές ανθρώπινες υπάρξεις, με δικό τους νου και δικές τους προθέσεις», εξηγεί.
«Έτσι αναπτύσσουν δεξιότητες ενσυναίσθησης, δηλαδή την ικανότητα να καταλαβαίνουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα ενός άλλου ανθρώπου, τα οποία μπορεί να διαφέρουν από τα δικά τους» σημειώνει.
Ένας ακόμη λόγος για τον οποίο ένα παιδί μπορεί να πει ψέματα είναι η αυτοπροστασία, καθώς δεν θέλει να στενοχωρήσει ή να απογοητεύσει τον γονέα του.
«Όλοι οι άνθρωποι καθοδηγούνται από την ανάγκη για δεσμό», υπογραμμίζει η Ρέντφερν. Τονίζει ότι «τα παιδιά καθοδηγούνται από την ανάγκη να διατηρήσουν τη σχέση με τους ανθρώπους που τα φροντίζουν, καθώς εξαρτώνται από αυτήν».
Από πολύ νωρίς, μαθαίνουν ποιες συμπεριφορές τα φέρνουν πιο κοντά στον άνθρωπο που τα φροντίζει και ποιες τα απομακρύνουν από αυτόν, λέει. Έχοντας αυτό κατά νου, η Ρέντφερν πιστεύει ότι μπορούμε να ενθαρρύνουμε την ειλικρίνεια δημιουργώντας ένα ασφαλές περιβάλλον, στο οποίο το παιδί θα μπορεί να πει την αλήθεια.
«Πρέπει να σκεφτούμε πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να αισθάνονται αρκετά ασφαλή ώστε να μας πουν την αλήθεια, όταν έχουν κάνει ένα λάθος... και δεν θέλουν να μας απογοητεύσουν» επισημαίνει η ψυχολόγος.
Αυτό προσπαθεί να κάνει και η Ρέιτσελ Ντάφι, μητέρα τριών παιδιών. Η ίδια θυμάται ένα περιστατικό κατά το οποίο ο μεγαλύτερος γιος της πήρε το ποδήλατο του αδελφού του και το έσπασε, αφού έπεσε πάνω σε ένα αυτοκίνητο. Αρχικά, προσπάθησε να πει ψέματα για το τι είχε συμβεί.
«Του είπα: “Δεν θα μπλέξεις πολύ άσχημα αν μου πεις την αλήθεια”. Έφυγα και του έδωσα λίγο χρόνο και χώρο.
Και τότε είπε: “Ναι, εγώ το έκανα”. Κατάλαβε, λοιπόν, ότι μπορούσε να αισθάνεται ασφαλής. Συζητήσαμε το θέμα, χωρίς εντάσεις, ουρλιαχτά ή φωνές».
Η Ρέντφερν αναφέρει ότι αυτό είναι ένα καλό παράδειγμα για το πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε τέτοιες καταστάσεις.
Προσθέτει ότι υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες ένα ψέμα ή μια πιο διακριτική διατύπωση μπορεί να είναι κατάλληλη, όπως όταν τα παιδιά λαμβάνουν ένα δώρο που δεν τους αρέσει ή όταν σχολιάζουν την εξωτερική εμφάνιση άλλων ανθρώπων.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.