Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης έχει βρεθεί η πλασμαφαίρεση το τελευταίο χρονικό διάστημα.
Με αφορμή τη συζήτηση που έχει ανοίξει, ο καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας και διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα», Θάνος Δημόπουλος, και ο αιματολόγος Κωνσταντίνος Γιάννακας εξηγούν τι είναι η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος, πότε χρησιμοποιείται και ποιες προϋποθέσεις απαιτούνται για την εφαρμογή της.
Η ενημέρωσή τους βασίζεται, όπως αναφέρουν, στην επαγγελματική έκδοση των MSD Manuals και στις κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Εταιρείας Αφαίρεσης (ASFA).
Τι είναι η πλασμαφαίρεση
Η αφαίρεση (apheresis) είναι η διαδικασία κατά την οποία αίμα απομακρύνεται από τον ασθενή και επιστρέφει στον οργανισμό αφού προηγουμένως αφαιρεθούν συγκεκριμένα συστατικά του. Όταν διαχωρίζεται το πλάσμα, η διαδικασία ονομάζεται πλασμαφαίρεση, ενώ όταν αφαιρούνται κύτταρα ονομάζεται κυτταροαφαίρεση.
Στη θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος, το αίμα περνά από ειδικό διαχωριστή. Το πλάσμα απομακρύνεται, ενώ τα ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια επιστρέφουν στον οργανισμό μαζί με υγρό αντικατάστασης.
Σύμφωνα με τους δύο γιατρούς, ως υγρό αντικατάστασης προτιμάται η αλβουμίνη 5%, ενώ νωπό κατεψυγμένο πλάσμα χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως στη θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα.
Η διαδικασία έχει ομοιότητες με την αιμοκάθαρση, αλλά μπορεί να απομακρύνει και ουσίες που είναι συνδεδεμένες με πρωτεΐνες. Όπως αναφέρουν, ανταλλαγή ενός όγκου πλάσματος μπορεί να απομακρύνει περίπου το 65% των κυκλοφορούντων επιβλαβών συστατικών που αποτελούν στόχο της θεραπείας.
Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται
Κατά τους κ.κ. Δημόπουλο και Γιάννακα, η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος έχει θέση σε νοσήματα στα οποία το πλάσμα περιέχει γνωστό παθογόνο παράγοντα, συχνά αντισώματα, ο οποίος μπορεί να απομακρυνθεί μέσω της διαδικασίας ταχύτερα από όσο παράγεται εκ νέου από τον οργανισμό.
Για τον λόγο αυτό, εξηγούν, σε αρκετές περιπτώσεις η πλασμαφαίρεση συνδυάζεται με ανοσοκατασταλτική θεραπεία, ώστε να περιοριστεί παράλληλα η παραγωγή των ουσιών που επιχειρείται να απομακρυνθούν.
Οι κατευθυντήριες οδηγίες της ASFA ταξινομούν τις εφαρμογές της θεραπευτικής αφαίρεσης σε τέσσερις κατηγορίες, ανάλογα με τη θέση που έχει η μέθοδος στη θεραπεία κάθε νόσου και το επίπεδο των διαθέσιμων στοιχείων.
Μεταξύ των παθήσεων στις οποίες χρησιμοποιείται θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος περιλαμβάνονται η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα (TTP), η μυασθένεια gravis, το σύνδρομο Guillain-Barré, η αντι-GBM νόσος και η κρυοσφαιριναιμία, ανάλογα με τη συγκεκριμένη ένδειξη και το κλινικό πλαίσιο.
Οι γιατροί αναφέρονται επίσης σε άλλες τεχνικές θεραπευτικής αφαίρεσης, όπως η αφαίρεση LDL σε συγκεκριμένες περιπτώσεις οικογενούς υπερχοληστερολαιμίας, η εξωσωματική φωταφαίρεση και η ανοσοπροσρόφηση.
Οι πιθανές επιπλοκές
Οι δύο γιατροί επισημαίνουν ότι η εφαρμογή της μεθόδου συνοδεύεται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις ασφαλείας και απαιτεί παρακολούθηση του ασθενούς.
Η τοποθέτηση φλεβικού καθετήρα μπορεί να συνδεθεί με επιπλοκές όπως αιμορραγία, λοίμωξη ή πνευμοθώρακας, ενώ το κιτρικό που χρησιμοποιείται ως αντιπηκτικό μπορεί να προκαλέσει μείωση του ιονισμένου ασβεστίου.
Κατά τη διαδικασία είναι επίσης δυνατόν να εμφανιστούν πυρετός, ρίγος, υπόταση ή αλλεργικές αντιδράσεις, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείται πλάσμα δότη.
Ο όγκος που ανταλλάσσεται, η συχνότητα των συνεδριών, το υγρό αντικατάστασης και η συνολική διάρκεια της θεραπείας καθορίζονται, όπως εξηγούν, με βάση την πάθηση και την κατάσταση του ασθενούς.
Θεραπεία με συγκεκριμένη ένδειξη, όχι «αποτοξίνωση»
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν οι δύο γιατροί στη διάκριση της θεραπευτικής ανταλλαγής πλάσματος από πρακτικές που παρουσιάζονται ως μέθοδοι «ευεξίας» ή «αποτοξίνωσης».
Σύμφωνα με την ενημέρωσή τους, η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος αποτελεί ιατρική πράξη που πραγματοποιείται για συγκεκριμένες ενδείξεις και με καθορισμένα κριτήρια επιλογής των ασθενών. Δεν περιγράφεται ως προληπτική θεραπεία ή ως γενική μέθοδος «απομάκρυνσης τοξινών».
Η απόφαση για την εφαρμογή της, υπογραμμίζουν, λαμβάνεται από την αρμόδια ιατρική ομάδα με βάση τη διάγνωση, την ένδειξη και την κατάσταση του ασθενούς.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.