Νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν δείχνει ότι το φαινόμενο Ελ Νίνιο έχει γίνει σχεδόν 40% ισχυρότερο τα τελευταία 40 χρόνια σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν μάλιστα ότι τα επεισόδια του φαινομένου κατά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες ήταν ισχυρότερα από οποιοδήποτε αντίστοιχο γεγονός είχε καταγραφεί στα περίπου 1.000 χρόνια πριν από την εκβιομηχάνιση.
Τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στον τροπικό Ειρηνικό, με τις διεθνείς μετεωρολογικές υπηρεσίες να προειδοποιούν για ένα ενδεχομένως ιστορικό επεισόδιο το 2026-27.
Ένα «αρχείο» χιλίων ετών κρυμμένο στα κοράλλια
Για να καταλάβουν πώς έχει αλλάξει το Ελ Νίνιο σε βάθος χρόνου, οι ερευνητές δεν μπορούσαν να βασιστούν μόνο στις σύγχρονες μετεωρολογικές καταγραφές, οι οποίες καλύπτουν σχετικά μικρό χρονικό διάστημα. Στράφηκαν έτσι στα κοράλλια των Γκαλαπάγκος, τα οποία λειτουργούν σαν ένα φυσικό αρχείο του κλίματος.
Η χημική σύσταση των κοραλλιών μεταβάλλεται ανάλογα με τις συνθήκες του θαλασσινού νερού. Μελετώντας ζωντανά και απολιθωμένα κοράλλια, οι επιστήμονες μπόρεσαν να ανασυνθέσουν τις μεταβολές της θερμοκρασίας και τη δραστηριότητα του Ελ Νίνιο που έλαβαν χώρα επί αιώνες.
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε δείγματα από τα Γκαλαπάγκος και συνέκρινε τα δεδομένα τους με κλιματικές προσομοιώσεις, προκειμένου να διαπιστώσει αν η πρόσφατη μεταβολή θα μπορούσε να εξηγηθεί μόνο από τη φυσική διακύμανση του κλίματος. Το αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακό.
Η ένταση αυξήθηκε μαζί με την υπερθέρμανση
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η μεταβλητότητα του φαινομένου Ελ Νίνιο-Νότια Ταλάντωση (ENSO) είναι σήμερα περίπου 36,5% υψηλότερη από ό,τι κατά την προβιομηχανική χιλιετία.
Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε κατά τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες και οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι τα επεισόδια Ελ Νίνιο είναι πλέον συχνότερα και ισχυρότερα.
Το εύρημα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή οι επιστήμονες εξέτασαν εάν η μεταβολή αυτή θα μπορούσε να αποτελεί απλώς μέρος της φυσικής διακύμανσης του κλιματικού συστήματος.
Για τον σκοπό αυτό συνέκριναν τα ευρήματα με προσομοιώσεις προβιομηχανικού κλίματος από 12 διαφορετικά κλιματικά μοντέλα. Η πρόσφατη ενίσχυση του ENSO ξεπερνά το εύρος των μεταβολών που θα μπορούσαν να αποδοθούν μόνο στη φυσική μεταβλητότητα, γεγονός που ενισχύει την ένδειξη ότι το φαινόμενο επηρεάζεται από τη σημερινή υπερθέρμανση του πλανήτη.
Γιατί μας αφορά το Ελ Νίνιο
Το Ελ Νίνιο δεν είναι απλώς ένα φαινόμενο που περιορίζεται στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η περιοδική θέρμανση των υδάτων στον τροπικό Ειρηνικό μπορεί να μεταβάλει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία και να επηρεάσει τον καιρό σε μεγάλο μέρος του πλανήτη.
Ισχυρά επεισόδια μπορούν να συνδεθούν με έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες σε ορισμένες περιοχές, ξηρασίες σε άλλες, προβλήματα στη γεωργία και την αλιεία, αλλά και αυξημένους κινδύνους για την επισιτιστική ασφάλεια.
Όσο ισχυρότερο γίνεται το Ελ Νίνιο, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι και η ένταση των επιπτώσεών του, ιδιαίτερα όταν αυτές συνδυάζονται με τις ήδη αυξημένες θερμοκρασίες λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Ένα ανησυχητικό «διπλό» φαινόμενο
Η νέα έρευνα προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στη συζήτηση για την κλιματική αλλαγή. Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό φαινόμενο που υπήρχε πολύ πριν από τη βιομηχανική εποχή. Το νέο στοιχείο, σύμφωνα με τη μελέτη, είναι ότι η συμπεριφορά του φαίνεται να αλλάζει καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται.
Με απλά λόγια, η κλιματική αλλαγή δεν δημιουργεί το Ελ Νίνιο. Φαίνεται όμως να ενισχύει τη μεταβλητότητα και την έντασή του.
Αυτό δημιουργεί έναν πιθανό φαύλο κύκλο: ένα ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να προκαλέσει ακραίες καιρικές συνθήκες σε παγκόσμια κλίμακα, ενώ η ήδη θερμότερη ατμόσφαιρα και οι θερμότεροι ωκεανοί μπορούν να κάνουν τις συνέπειες αυτών των επεισοδίων ακόμη πιο σοβαρές.
Ανησυχία για το Ελ Νίνιο του 2026
Η χρονική συγκυρία της μελέτης δεν είναι τυχαία. Οι επιστήμονες παρακολουθούν αυτή την περίοδο ένα ισχυρό Ελ Νίνιο που αναπτύσσεται στον τροπικό Ειρηνικό. Το αμερικανικό Climate Prediction Center εκτιμά ότι υπάρχει πάνω από 90% πιθανότητα να σημειωθεί πολύ ισχυρό επεισόδιο κατά το φθινόπωρο και τον χειμώνα του 2026-27, ενώ δίνει πιθανότητα 69% να ξεπεράσει σε ένταση όλα τα αντίστοιχα επεισόδια από το 1950.
Το βρετανικό Met Office έχει επίσης προειδοποιήσει ότι το συγκεκριμένο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να είναι το ισχυρότερο που έχει καταγραφεί στη σύγχρονη εποχή.
Τα νέα ευρήματα από τα κοράλλια των Γκαλαπάγκος προσθέτουν, επομένως, μια μακροχρόνια διάσταση στην ανησυχία: δεν πρόκειται μόνο για ένα ισχυρό Ελ Νίνιο, αλλά για ένα φαινόμενο που, σύμφωνα με τα παλαιοκλιματικά δεδομένα, εμφανίζεται σήμερα πιο έντονο από οποιαδήποτε άλλη περίοδο των τελευταίων περίπου χιλίων ετών.
Η μελέτη δεν σημαίνει ότι κάθε μελλοντικό Ελ Νίνιο θα είναι ισχυρότερο από το προηγούμενο. Δείχνει όμως ότι, σε έναν θερμότερο πλανήτη, η φυσική διακύμανση του κλιματικού συστήματος μπορεί να αποκτά μεγαλύτερη ένταση, αυξάνοντας τους κινδύνους για κοινωνίες, οικονομίες και οικοσυστήματα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.