Μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να ανατρέψει όσα γνωρίζαμε για την «Έναστρη Νύχτα» του Βίνσεντ βαν Γκογκ, καθώς ερευνητές από τη Νότια Κορέα υποστηρίζουν ότι ο διάσημος πίνακας δημιουργήθηκε έναν μήνα αργότερα από ό,τι εκτιμάται μέχρι σήμερα και ότι ο ζωγράφος εμπνεύστηκε από ένα πραγματικό ουράνιο τοπίο που παρατήρησε κατά τη νοσηλεία του σε ψυχιατρικό ίδρυμα στη Γαλλία, το 1889.
Ερευνητική ομάδα από τη Νότια Κορέα ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι, έπειτα από χρόνια αστρονομικών αναλύσεων και έρευνας για τον Ολλανδό ζωγράφο, διαπίστωσε ότι το αριστούργημά του αντιστοιχεί στον ουρανό πριν από την αυγή, πάνω από το Σεν Ρεμί ντε Προβάνς της Γαλλίας, γύρω στις 22 Ιουλίου 1889.
Η ημερομηνία αυτή είναι έναν μήνα μεταγενέστερη από τη μέχρι σήμερα αποδεκτή χρονολόγηση του μεταϊμπρεσιονιστικού έργου, που απεικονίζει μια λεπτή ημισέληνο και την Αφροδίτη σε έναν ουρανό γεμάτο αστέρια που μοιάζουν να στροβιλίζονται, ενώ χαμηλότερα διακρίνεται ένα χωριό και στη μία πλευρά υψώνονται επιβλητικά κυπαρίσσια.
Οι ιστορικοί τέχνης τοποθετούν εδώ και δεκαετίες τη δημιουργία του πίνακα στον Ιούνιο του 1889, λίγο μετά την εισαγωγή του Βαν Γκογκ στο ψυχιατρικό ίδρυμα. Μερικούς μήνες νωρίτερα, ο ζωγράφος είχε κόψει το αριστερό του αυτί, έπειτα από διαπληκτισμό με τον επίσης ζωγράφο Πολ Γκογκέν.
Ωστόσο, ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Ελάιτζα Τζονγκ-χιούν Κιμ, διευθύνοντα σύμβουλο εταιρείας κατασκευής τηλεσκοπίων στη Σεούλ, αμφισβητεί πλέον αυτή τη χρονολόγηση, σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports.
«Ο ουρανός που παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ομοιότητα με τον πίνακα εμφανίστηκε γύρω στις 22 Ιουλίου 1889», δήλωσε ο Κιμ, ο οποίος εκπονεί επίσης διδακτορική διατριβή στο Πανεπιστήμιο Kyung Hee. Διευκρίνισε ότι και οι ημέρες λίγο πριν ή μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία θα μπορούσαν να έχουν αποτελέσει πηγή έμπνευσης για τον Βαν Γκογκ.
«Κανένας ουρανός δεν είναι ίδιος με κάποιον άλλον. Κάτι αλλάζει πάντα. Πιστεύω ότι ο Βίνσεντ παρατήρησε αυτές τις αλλαγές και τις αποτύπωσε στον πίνακα», ανέφερε σε μήνυμά του μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
«Είμαι πεπεισμένος ότι η 22α Ιουλίου είναι η σωστότερη ημερομηνία. Θα στοιχημάτιζα σε αυτήν», πρόσθεσε.
Η νέα μελέτη επιχειρεί να λύσει «ένα πραγματικό αίνιγμα», καθώς στα μέσα Ιουνίου του 1889 η Σελήνη δεν είχε τη μορφή της λεπτής ημισελήνου που ζωγράφισε ο Βαν Γκογκ, εξήγησε ο Χοσέ Λουίς Αραγκόν, από το Εθνικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού. Ο Αραγκόν έχει μελετήσει την «Έναστρη Νύχτα» από τη σκοπιά της φυσικής, αλλά δεν συμμετείχε στη νέα έρευνα.
«Παρ' όλα αυτά, θα αντιμετώπιζα τη χρονολόγηση του Ιουλίου ως μια ενδιαφέρουσα υπόθεση και όχι ως οριστική απάντηση», επισήμανε.
Ο Κιμ, που γοητεύεται εδώ και χρόνια από το έργο του Βαν Γκογκ, ταξίδεψε στη Γαλλία το 2019, αρχικά στα μέσα Ιουνίου και στη συνέχεια γύρω στις 22 Ιουλίου. Διαπίστωσε ότι τον Ιούλιο, λίγο πριν από την αυγή, εμφανίζονταν στον ουρανό λαμπερά αστέρια, σε αντίθεση με όσα είχε παρατηρήσει τον Ιούνιο.
Τα αστρονομικά στοιχεία που οδήγησαν στη νέα χρονολόγηση
Μέσα από περαιτέρω αστρονομικές αναλύσεις, ο Κιμ και η ομάδα του διαπίστωσαν ότι γύρω στις 22 Ιουλίου 1889 η Σελήνη, πριν από την ανατολή του ηλίου, είχε μορφή παρόμοια με εκείνη που απεικονίζεται στον πίνακα.
Την ίδια ώρα, το αστρικό σμήνος των Υάδων, στον αστερισμό του Ταύρου, ανέτελλε στην ανατολή, όπως και η Αφροδίτη
Σύμφωνα με την ανάλυση των μετεωρολογικών δεδομένων, ο ουρανός εκείνη την περίοδο θα πρέπει να ήταν αρκετά καθαρός ώστε ο Βαν Γκογκ να μπορεί να παρατηρήσει αυτά τα ουράνια σώματα.
Εκτιμάται ότι ο ζωγράφος υπέστη μια κρίση εκείνη την περίοδο του Ιουλίου. Ωστόσο, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το επεισόδιο σημειώθηκε αργότερα μέσα στον μήνα, με βάση την ανάλυση της αλληλογραφίας του με έναν από τους αδελφούς του.
Ορισμένες επιστολές αναφέρονται σε τζιτζίκια, στοιχείο που, σύμφωνα με τον Κιμ, παραπέμπει επίσης στις υψηλότερες θερμοκρασίες του Ιουλίου.
Οι επιστήμονες δοκίμασαν και επαλήθευσαν τη μεθοδολογία τους εξετάζοντας νυχτερινούς ουρανούς που απεικονίζονται σε άλλους πίνακες ζωγραφικής, γεγονός που, σύμφωνα με τον Αραγκόν, καθιστά την έρευνα «προσεκτική και πραγματικά διεπιστημονική».
Ωστόσο, επειδή ο Βαν Γκογκ ζωγράφισε την «Έναστρη Νύχτα» σε εργαστήριο του ψυχιατρικού ιδρύματος, βασιζόμενος σε σκίτσα και αναμνήσεις, «ο ουρανός πιθανότατα αποτελεί σύνθεση πολλών διαφορετικών νυχτών, όπως αναγνωρίζουν και οι ίδιοι οι ερευνητές», σημείωσε ο Αραγκόν.
«Αυτό που θεωρώ πιο πειστικό είναι το γενικότερο συμπέρασμα: ο πίνακας δεν είναι καθαρή φαντασία. Ο Βαν Γκογκ παρατηρούσε τον πραγματικό ουρανό με πολύ μεγάλη προσοχή», πρόσθεσε.
Παρά την πολυετή έρευνά του, ο Κιμ δεν έχει δει ποτέ από κοντά την «Έναστρη Νύχτα», που εκτίθεται στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης (MoMA) της Νέας Υόρκης.
«Τώρα που δημοσιεύθηκε η μελέτη, πρέπει πραγματικά να πάω να δω την “Έναστρη Νύχτα” από κοντά», είπε.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
