Η Ελίζαμπεθ Χολμς (Elizabeth Holmes) καταδικάστηκε σε κάθειρξη 11 ετών και τριών μηνών για απάτη σε βάρος επενδυτών της Theranos, της εταιρείας που υποσχόταν επαναστατικές εξετάσεις αίματος, χωρίς ωστόσο να έχει αναπτύξει τη σχετική τεχνολογία. Ο σύντροφός της, Μπίλι Έβανς (Billy Evans), επιχειρεί εδώ και λίγα χρόνια να αναπτύξει τη δική του τεχνολογία για εξετάσεις αίματος, σε ένα εγχείρημα που έχει οδηγήσει σε συγκρίσεις με την Theranos.
Η startup του Έβανς, Haemanthus, έχει έδρα στο Όστιν του Τέξας και επανήλθε στην επικαιρότητα αυτή την εβδομάδα για δύο λόγους: το Forbes αποκάλυψε ότι ο επικεφαλής τεχνολογίας της (CTO) αποχώρησε τον Μάρτιο, ενώ το ντοκιμαντέρ «You Can See Everything», των Νέιθαν Φίλντερ και Λανς Οπενχάιμ, που κυκλοφόρησε στις 16 Οκτωβρίου, έχει φέρει ξανά στο προσκήνιο τη Χολμς και τον σύντροφό της.
Ποια είναι η Haemanthus
Το όνομα της εταιρείας προέρχεται από το φυτό Haemanthus, που είναι γνωστό και ως «κρίνος του αίματος». Η εταιρεία ιδρύθηκε στο Ντέλαγουερ στις αρχές του 2024, ωστόσο, σύμφωνα με το Wired, ο Μπίλι Έβανς εργαζόταν πάνω στο εγχείρημα μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας ήδη από τα τέλη του 2022.
Η Haemanthus έγινε γνωστή τον Μάιο του 2025, όταν οι New York Times και το NPR αποκάλυψαν ότι ο Έβανς αναζητούσε χρηματοδότηση για την ανάπτυξη μιας συσκευής που θα αναλύει δείγματα αίματος, σάλιου και ούρων με τη χρήση λέιζερ, με στόχο τον εντοπισμό ασθενειών, ακόμη και του καρκίνου.
Η τεχνολογία βασίζεται στη φασματοσκοπία Raman, μια μέθοδο που αναλύει τον τρόπο με τον οποίο το φως αλληλεπιδρά με ένα δείγμα, αποκαλύπτοντας στοιχεία για τη μοριακή του σύσταση. Στη συνέχεια, η τεχνητή νοημοσύνη αναλαμβάνει την επεξεργασία των σημάτων. Τον Ιανουάριο του 2025, η εταιρεία έλαβε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για ένα σύστημα φασματοσκοπίας Raman.
Σύμφωνα με το επιχειρηματικό σχέδιο που παρουσίασε ο Έβανς, η Haemanthus θα ξεκινούσε από τις διαγνωστικές εξετάσεις για κατοικίδια, με προοπτική να περάσει αργότερα στους ανθρώπους, αναπτύσσοντας μια φορετή συσκευή. Όπως προκύπτει από υλικό που είχαν στη διάθεσή τους οι New York Times, ο Έβανς υπολόγιζε ότι θα χρειάζονταν τρία χρόνια και 70 εκατ. δολάρια για να φτάσει σε ένα τέτοιο προϊόν για ανθρώπινη χρήση.
Η εταιρεία ξεκίνησε αναζητώντας 3,5 εκατ. δολάρια από φίλους και συγγενείς. Την άνοιξη του 2025 επιχείρησε να εξασφαλίσει άλλα 15 εκατ. δολάρια από επενδυτές στο Όστιν και στο Σαν Φρανσίσκο. Το μακροπρόθεσμο σχέδιο προέβλεπε άντληση κεφαλαίων άνω των 50 εκατ. δολαρίων, ενώ δημοσιεύματα που επικαλούνται στοιχεία του Wired αναφέρουν ότι η εταιρεία έχει συγκεντρώσει συνολικά περίπου 20 εκατ. δολάρια.
Ποιος είναι ο Μπίλι Έβανς
Ο Μπίλι Έβανς είναι σύντροφος της Ελίζαμπεθ Χολμς από το 2017 και πατέρας των δύο παιδιών τους. Οι δυο τους γνωρίστηκαν σε φιλανθρωπική εκδήλωση στο Σαν Φρανσίσκο, την περίοδο που η Χολμς βρισκόταν ήδη υπό ομοσπονδιακή έρευνα για την υπόθεση της Theranos. Αρραβωνιάστηκαν το 2018.
Ο Έβανς μεγάλωσε σε εύπορη οικογένεια του Σαν Ντιέγκο, με ισχυρή παρουσία στον ξενοδοχειακό κλάδο. Οι παππούδες του ίδρυσαν το 1953 την Evans Hotels, η οποία διαθέτει τρία ξενοδοχεία στην περιοχή. Ο ίδιος, ωστόσο, δεν εργάζεται στην οικογενειακή επιχείρηση ούτε είναι μέτοχός της, σύμφωνα με δήλωση της εταιρείας που επικαλούνται οι Los Angeles Times.
Σπούδασε οικονομικά στο MIT και αποφοίτησε το 2015. Στη συνέχεια επιχείρησε να δημιουργήσει μια startup στον χώρο των εξατομικευμένων ιατρικών υπηρεσιών, χωρίς επιτυχία. Αργότερα εργάστηκε στο LinkedIn και στη Luminar Technologies, εταιρεία που αναπτύσσει συστήματα lidar για αυτόνομα οχήματα, όπου παρέμεινε από το 2017 έως τον Ιανουάριο του 2019. Η Luminar κατέθεσε αίτηση πτώχευσης τον Δεκέμβριο του 2025, σχεδόν επτά χρόνια μετά την αποχώρησή του.
Αρκετοί από τους περίπου δέκα έως δώδεκα συνεργάτες της Haemanthus είχαν προηγουμένως εργαστεί στη Luminar. Ανάμεσά τους ήταν και ο Τζόζεφ ΛαΣαπέλ, ο οποίος αποχώρησε από τη θέση του τεχνολογικού διευθυντή της Haemanthus τον Μάρτιο του 2026.
Οι (αναπόφευκτες) συγκρίσεις με τη Theranos
Οι συγκρίσεις με τη Theranos ξεκίνησαν σχεδόν από τη στιγμή που έγινε γνωστή η Haemanthus. Η εταιρεία της Ελίζαμπεθ Χολμς υποσχόταν ότι μπορούσε να πραγματοποιεί εκατοντάδες εξετάσεις με ελάχιστη ποσότητα αίματος. Στην πράξη, όμως, η Χολμς δεν ανέπτυξε ποτέ την τεχνολογία που υποσχόταν, με αποτέλεσμα να καταδικαστεί για εξαπάτηση επενδυτών.
Όταν οι New York Times παρουσίασαν φωτογραφικό υλικό από το εγχείρημα του Μπίλι Έβανς τον Μάιο του 2025, η ομοιότητα του πρωτοτύπου της Haemanthus με τις συσκευές Edison και miniLab της Theranos ήταν ένα από τα στοιχεία που τροφοδότησαν τις συγκρίσεις.
Οι επιφυλάξεις, ωστόσο, δεν περιορίστηκαν στην εξωτερική εμφάνιση της συσκευής. Ο επενδυτής Τζιμ Μπράγιερ, από τους πρώτους υποστηρικτές του Facebook, δήλωσε στους New York Times ότι ο επενδυτικός οργανισμός του αποφάσισε να μην επενδύσει στη Haemanthus για πολλούς από τους ίδιους λόγους για τους οποίους είχε απορρίψει και τη Theranos.
Ερωτήματα προκάλεσε και ο ισχυρισμός που περιλαμβανόταν σε παρουσίαση προς επενδυτές, ότι το προϊόν δεν υπόκειται σε ρυθμιστική εποπτεία. Σύμφωνα με τους New York Times, η παρουσίαση ανέφερε ότι το υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA) είχε επιβεβαιώσει γραπτώς τη θέση αυτή. Εκπρόσωπος του οργανισμού διευκρίνισε, ωστόσο, στην εφημερίδα ότι το USDA ρυθμίζει τις κτηνιατρικές διαγνωστικές εξετάσεις.
Οι αντιδράσεις ήταν έντονες και στον τομέα της εργαστηριακής ιατρικής. Το STAT News, σε δημοσίευμά του στις 12 Μαΐου 2025, έκανε λόγο για «σοκ, οργή και σκεπτικισμό». Ο Τζέφρι Μπερντ, καθηγητής εργαστηριακής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον, δήλωσε μάλιστα ότι θα ήθελε να μπορεί να στοιχηματίσει εναντίον της εταιρείας προτού αυτή αποδείξει τι είναι σε θέση να κάνει.
Η δυσπιστία επανήλθε και σε μεταγενέστερα δημοσιεύματα. Σε ρεπορτάζ του στις 22 Οκτωβρίου 2026, το Forbes ανέφερε ότι ένας άνθρωπος που είχε συζητήσει με τον Μπίλι Έβανς για την εταιρεία την άνοιξη θυμόταν τον ίδιο να την περιγράφει ως «Theranos 2.0». Δημόσια πάντως η Haemanthus έχει απορρίψει αυτόν τον χαρακτηρισμό. Τον Μάιο του 2025 είχε γράψει στο X: «Αυτή δεν είναι η Theranos 2.0».
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η προσέγγισή της διαφέρει ουσιαστικά από εκείνη της Theranos. Ενώ η Theranos υποσχόταν ότι μπορούσε να πραγματοποιεί εκατοντάδες εξετάσεις με ελάχιστη ποσότητα αίματος, η Haemanthus βασίζεται στη φασματοσκοπία Raman, χρησιμοποιώντας φως για να αναλύει βιολογικά υγρά και αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για την επεξεργασία των δεδομένων.
Η φασματοσκοπία Raman είναι καθιερωμένη επιστημονική τεχνική, η οποία χρησιμοποιείται για την ανάλυση της μοριακής σύστασης και των χημικών δεσμών των υλικών. Αυτό, όμως, δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι η συγκεκριμένη εφαρμογή μπορεί να διαγνώσει ασθένειες με αξιοπιστία. Για να αξιολογηθεί η τεχνολογία της Haemanthus, χρειάζονται δεδομένα που να δείχνουν πόσο συχνά εντοπίζει σωστά μια ασθένεια, πόσο συχνά την παραλείπει και πόσο συχνά δίνει ψευδώς θετικά αποτελέσματα.
Σε ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο Substack, με τίτλο «Quixotic Method», επισημαίνεται ότι η ομοιότητα με τη Theranos δεν αρκεί για να χαρακτηριστεί η Haemanthus απάτη. Εκείνο που χρειάζεται, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι να δημοσιοποιηθούν στοιχεία που θα επιτρέπουν την ανεξάρτητη αξιολόγηση της διαγνωστικής ακρίβειας της τεχνολογίας.
Αντίστοιχα, δημοσίευμα του Digital Health Global επισημαίνει ως σημεία προβληματισμού τη μυστικότητα υπό την οποία λειτουργεί η εταιρεία (κάτι το οποίο έκανε και η Theranos) και την περιορισμένη διαφάνεια γύρω από την πρόοδό της. Το ίδιο μέσο επικαλείται τις επιφυλάξεις του Τάιλερ Σουλτς, πρώην εργαζομένου της Theranos, ο οποίος συνέβαλε στην αποκάλυψη των προβλημάτων που είχε η εταιρεία της Χολμς.
Υπάρχουν, πάντως, και θετικές εκτιμήσεις για την ομάδα της Haemanthus. Ο Έρικ Πότμα, καθηγητής Χημείας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ίρβαϊν και σύμβουλος της εταιρείας, δήλωσε στο Wired ότι οι μηχανικοί της είναι «legit», δηλαδή αξιόπιστοι και καταρτισμένοι. Απέφυγε, ωστόσο, να επεκταθεί σε τεχνικές λεπτομέρειες, επικαλούμενος τη συμβουλευτική του σχέση με την εταιρεία.
Μέχρι στιγμής, η Haemanthus δεν έχει δημοσιοποιήσει επαρκή στοιχεία που να επιτρέπουν την ανεξάρτητη αξιολόγηση της διαγνωστικής ακρίβειας της τεχνολογίας της. Και αυτό παραμένει το βασικό ερώτημα: όχι αν η εταιρεία θυμίζει τη Theranos, αλλά αν μπορεί να αποδείξει ότι η τεχνολογία της λειτουργεί όπως υπόσχεται.
Ο ρόλος της Χολμς
Η Haemanthus υποστηρίζει ότι η Ελίζαμπεθ Χολμς δεν έχει καμία εμπλοκή στην εταιρεία, ούτε τώρα ούτε στο μέλλον. Το NPR, ωστόσο, επικαλούμενο δύο πηγές με άμεση γνώση, ανέφερε ότι η Χολμς συμβουλεύει τον σύντροφό της, Μπίλι Έβανς, από τη φυλακή, χωρίς να διευκρινίζεται τι αφορούν αυτές οι συμβουλές. Το όνομά της, πάντως, δεν εμφανίζεται στα εταιρικά έγγραφα.
Στο ντοκιμαντέρ «You Can See Everything», οι δυο τους εμφανίζονται να συμμετέχουν σε τηλεφωνικές συνομιλίες για την εξεύρεση χρηματοδότησης. Δεν είναι, ωστόσο, σαφές αν οι συνομιλίες αφορούσαν τη Haemanthus ή κάποιο άλλο εγχείρημα.
Η Χολμς κρίθηκε ένοχη τον Ιανουάριο του 2022 για απάτη σε βάρος επενδυτών της Theranos και καταδικάστηκε σε κάθειρξη 11 ετών και τριών μηνών. Τον Μάιο του 2023 οδηγήθηκε σε ομοσπονδιακή φυλακή στο Μπράιαν του Τέξας. Η ίδια εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι είναι αθώα.
Παραιτήθηκε ή απολύθηκε;
Η αποχώρηση του Τζόζεφ ΛαΣαπέλ από τη θέση του CTO της Haemanthus έγινε τον περασμένο Μάρτιο, αλλά ήρθε στο προσκήνιο με δημοσίευμα του Forbes. Σε email προς το περιοδικό, ο ΛαΣαπέλ αναφέρει ότι παραιτήθηκε λόγω σύγκρουσης συμφερόντων με άλλη startup, που είχε ιδρύσει πριν από την ένταξή του στη Haemanthus και η οποία λειτουργεί υπό καθεστώς μυστικότητας (stealth mode), χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Υπάρχει, ωστόσο, και διαφορετική εκδοχή. Πρόσωπο που είχε συνομιλήσει με τον Μπίλι Έβανς την άνοιξη του 2026 είπε στο Forbes ότι ο ιδρυτής της Haemanthus τού είχε αναφέρει πως απέλυσε τον ΛαΣαπέλ.
Η αποχώρηση έχει ιδιαίτερη σημασία για την εταιρεία, καθώς ο ΛαΣαπέλ είναι ένας από τους δύο εφευρέτες που κατονομάζονται στο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την τεχνολογία φασματοσκοπίας Raman που έχει εκχωρηθεί στη Haemanthus. Είχε επίσης συνεργαστεί με τον Έβανς στη Luminar Technologies.
Πηγή: skai.grΔιαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
