- Ο πόλεμος έχει ενισχύσει το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να φαίνεται πως έχουν πάρει τον έλεγχο.
- Η καθηγήτρια Καταγιούν Αμιρπούρ τονίζει ότι αυτή η ενίσχυση του καθεστώτος μπορεί να οδηγήσει σε ακόμα πιο αυταρχικές μεθόδους καταπίεσης.
- Η τάση εκκοσμίκευσης που παρατηρούνταν στο Ιράν τα τελευταία χρόνια φαίνεται να διακόπτεται, καθώς οι κοσμικές δυνάμεις αποδυναμώνονται.
Την ώρα που ο πόλεμος εναντίον του Ιράν έχει διακοπεί με μια εύθραυστη εκεχειρία, το ερώτημα για την επόμενη μέρα παραμένει αναπάντητο. Ειδικά σε ό,τι αφορά τις εξελίξεις μέσα στην ίδια τη χώρα των σχεδόν 90 εκατομμυρίων κατοίκων. Θα μπορέσει το θεοκρατικό καθεστώς να ανασυνταχθεί και να πάρει τον έλεγχο της κατάστασης στα χέρια του; Θα διακοπεί η τάση εκκοσμίκευσης, που κατέγραφαν τα τελευταία χρόνια πολλοί ερευνητές; Συνομιλήσαμε με την Καταγιούν Αμιρπούρ, την ιρανικής καταγωγής καθηγήτρια Ισλαμικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Κολωνίας, ακριβώς για αυτό το θέμα που παρακολουθεί από κοντά εδώ και χρόνια. Είναι ενδεικτικό ότι το τελευταίο βιβλίο της είχε ακριβώς αυτόν τον τίτλο: «Το Ιράν χωρίς Ισλάμ». Δεν θεωρεί όμως ότι οι τελευταίες εξελίξεις ενισχύουν αυτήν την τάση.
«Οι κοσμικές δυνάμεις αποδυναμώνονται, γιατί αυτήν τη στιγμή μοιάζει να ενισχύεται το καθεστώς. Οι Φρουροί της Επανάστασης μοιάζουν να έχουν πάρει το πάνω χέρι. Το είδαμε το Σαββατοκύριακο με τον τρόπο που ο Γκαλιμπάφ, (ο πρόεδρος του κοινοβουλίου στην Τεχεράνη) που ανήκει στους Φρουρούς, εξέθεσε τον δεύτερο ισχυρότερο πολιτικό των ΗΠΑ στο Ισλαμαμπάντ (τον Τζέι Ντι Βανς). Το καθεστώς φαίνεται να ενισχύεται, και αν συμβεί αυτό, θα εφαρμόσει ακόμα μεγαλύτερες μεθόδους καταπίεσης».
Η Αμιρπούρ διευκρινίζει από την άλλη πλευρά ότι και οι Φρουροί της Επανάστασης είναι μια κοσμική και όχι θρησκευτική δύναμη. Συνεπώς, το ερώτημα είναι περισσότερο στην παρούσα φάση αν ενισχύονται οι δημοκρατικές δυνάμεις.
Η λάθος εικόνα των Δυτικών
Στο ερώτημα για την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό η Αμιρπούρ είναι κατηγορηματική: «Δεν νομίζω ότι υπάρχει στην Ευρώπη μια ρεαλιστική εικόνα για το Ιράν. Για παράδειγμα, και εδώ επαναλαμβάνεται μονότονα το επιχείρημα του καθεστώτος. Ότι δηλαδή θα επικρατούσε το χάος και εμφύλιος πόλεμος, ότι οι μειονότητες θα συγκρούονταν μεταξύ τους, αν το ισχυρό καθεστώς απολέσει τη συνοχή του. Είναι λάθος αυτή η εικόνα. Αντίθετα, έχει προκύψει μια μεγαλύτερη εθνική συνοχή, ειδικά μετά το φθινόπωρο του 2022 και τη δολοφονία της Τζίνα Μαχσά Αμινί». Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια, ένα σύνθημα που απλώθηκε σε ολόκληρη σχεδόν τη χώρα εκφράζοντας διαφορετικές εθνοτικές και θρησκευτικές ομάδες ήταν το «Η καρδιά μου ανήκει στο Ιράν». Αυτό δείχνει να είναι κάτι που παραβλέπουν εντελώς στη Δύση, υιοθετώντας πρακτικά το αφήγημα του καθεστώτος.
Απόρριψη της μοναρχίας
Κάτι ανάλογο φαίνεται να ισχύει και με την προσπάθεια ορισμένων στη Δύση να θέσουν ζήτημα επιστροφής της μοναρχίας, προβάλλοντας τις δηλώσεις και κινήσεις του γιου του πρώην Σάχη: «Δεν νομίζω ότι η ιδέα της μοναρχίας έχει απήχηση στο Ιράν. Είναι βεβαίως δύσκολο με βάση τις συνθήκες να πραγματοποιήσει κανείς αντικειμενικές έρευνες της κοινής γνώμης εκεί. Αλλά από τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας, ο κόσμος φαίνεται να επιθυμεί μια δημοκρατία, και όχι την αποκατάσταση της μοναρχίας». Η Αμιρπούρ παραδέχεται ότι μετά τις εκκλήσεις του Ρεζά Παχλαβί πολλοί κατέβηκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν, αλλά είναι δύσκολο να ερμηνεύσει κανείς τι μπορεί να σημαίνει αυτό. Aκόμα και κάποια συνθήματα που ακούστηκαν υπέρ του θα μπορούσαν απλώς να ερμηνευθούν ως απόλυτη καταδίκη του σημερινού θεοκρατικού καθεστώτος.
Φυσικά, υπάρχουν δυσανάλογα πολλοί οπαδοί της μοναρχίας στην ιρανική διασπορά στο εξωτερικό, επειδή ακριβώς πολλοί από αυτούς που στηρίζουν τη μοναρχία αναγκάστηκαν να διαφύγουν στο εξωτερικό. Αλλά, όπως λέει η Αμιρπούρ, μπορεί να ακούγονται περισσότερο στον δημόσιο διάλογο, επειδή έχουν περισσότερα εργαλεία στα χέρια τους και διαθέτουν και δικά τους ΜΜΕ, αλλά οι απόψεις τους δεν μπορεί να θεωρηθούν ως αντιπροσωπευτικές της ιρανικής κοινωνίας.
Και τι θα συμβεί τελικά αν, παρά τον πόλεμο, το καθεστώς καταφέρει να επιβιώσει, όπως φαίνεται να συμβαίνει μέχρι τώρα; Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν ολέθρια για την κοινωνία του Ιράν. «Τότε θα πρέπει να περιμένουμε ακόμα περισσότερη καταπίεση, περισσότερη βία. Τότε θα σαρώσουν κυριολεκτικά ό,τι βλέπουν ως εμπόδιο στον δρόμο τους», προβλέπει η Αμιρπούρ.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
