Τέσσερα χρόνια αφότου εξαπέλυσε την πλήρους κλίμακας επίθεσή του στην Ουκρανία, ο πόλεμος του Πούτιν φαίνεται να μην μπορεί να κερδηθεί στρατιωτικά, σημειώνει το Politico.
Με τεράστιο κόστος σε απώλειες ανθρώπινων ζωών και ακρωτηριασμένα σώματα, οι δυνάμεις του δεν έχουν καταφέρει καν να καταλάβουν ολόκληρη την περιοχή του Ντονμπάς στην Ουκρανία. Πριν στείλει τα τανκς του να περάσουν τα σύνορα, η Ρωσία κατείχε περίπου το 7% της Ουκρανίας. Έναν μήνα μετά την έναρξη του πολέμου βρισκόταν περίπου στο 27%. Όμως από εκείνη την κορύφωση και μετά, η Ρωσία έχει κολλήσει γύρω στο 18% με 19%, σύμφωνα με το Belfer Center του Χάρβαρντ.
Βεβαίως, τον τελευταίο χρόνο οι ρωσικές δυνάμεις προωθήθηκαν αργά αλλά σταθερά και κατέλαβαν 4.700 τετραγωνικά χιλιόμετρα εδάφους -περίπου διπλάσια έκταση από τη Μόσχα- αλλά δεν κατάφεραν να διασπάσουν μια οχυρωμένη ζώνη που έχουν δημιουργήσει οι Ουκρανοί σε μήκος 50 χιλιομέτρων στο δυτικό Ντονέτσκ, σύμφωνα με αναλυτές του αμερικανικού Institute for the Study of War.
Αλλά και στη γειτονική Ζαπορίζια, οι Ρώσοι αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν.
Ακόμη και όταν οι δυνάμεις του Πούτιν πέτυχαν σποραδικές νίκες -για παράδειγμα το καλοκαίρι με επίθεση κοντά στην πόλη Ποκρόβσκ και στην κοντινή Κοστιάντινιβκα, όταν οι Ουκρανοί υστερούσαν τακτικά -δεν μπόρεσαν να συνεχίσουν την προέλαση λόγω έλλειψης προσωπικού και υλικού. Και βεβαίως, λόγω της δυσκολίας συγκέντρωσης επαρκούς ισχύος χωρίς να αντιμετωπίσουν τις καταστροφικές επιθέσεις των ουκρανικών drones. Στον βορρά, οι Ρώσοι δυσκολεύονται να προελάσουν προς την πόλη Κουπιάνσκ και να απωθήσουν περαιτέρω τις ουκρανικές δυνάμεις από τη ρωσική περιοχή Μπέλγκοροντ στα σύνορα.
Επιμένει ο Πούτιν
Αλλά ο Πούτιν επιμένει. Γιατί; Πρέπει να επιδείξει μια μεγάλη νίκη για να δικαιολογήσει το τεράστιο κόστος του πολέμου στους πολίτες του, ενώ η αποσυναρμολόγηση της πολεμικής οικονομίας ενέχει σοβαρούς πολιτικούς κινδύνους για τον Ρώσο ηγέτη, σύμφωνα με τη Ρωσίδα αναλύτρια Ella Paneyakh.
Παρά τις πιέσεις στο ανθρώπινο δυναμικό, η Ρωσία πιθανότατα έχει την ικανότητα να συνεχίσει τον πόλεμο για κάποιο διάστημα. «Προς το παρόν, η ρωσική στρατιωτική μηχανή -που ανασυγκροτήθηκε μετά τις ήττες του 2022- λειτουργεί αρκετά καλά: Οι αρχές μπορούν να καλύπτουν τις τρέχουσες απώλειες σε προσωπικό και εξοπλισμό», εκτιμά ο εξόριστος Ρώσος δημοσιογράφος Dmitri Kuznets, γράφοντας για το Carnegie’s Russia Eurasia Center. «Αλλά δεν υπάρχει δυνατότητα σημαντικής αύξησης των δυνάμεων που αναπτύσσονται», υποστηρίζει ο Kuznets.
Η πρόκληση της Ουκρανίας
Στο μεταξύ, η πρόκληση που αντιμετωπίζει η Ουκρανία σε ανθρώπινο δυναμικό είναι μεγαλύτερης κλίμακας. Περίπου δύο εκατομμύρια Ουκρανοί καταζητούνται για λιποταξία, αποκάλυψε τον περασμένο μήνα ο νέος υπουργός Άμυνας Mykhailo Fedorov. Τον Νοέμβριο, το Γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα της Ουκρανίας αποκάλυψε ότι υπάρχουν 310.000 εκκρεμείς ποινικές υποθέσεις για αδικαιολόγητες απουσίες και λιποταξία, με τη μεγάλη πλειονότητα να σημειώνεται το 2025. Με απλά λόγια, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις στρατολογούν ανεπαρκείς αριθμούς για να αντισταθμίσουν τις απώλειες -και τις λιποταξίες.
Η επιστράτευση είναι αντιδημοφιλής και υπάρχει αυξανόμενη απροθυμία των Ουκρανών να πολεμήσουν στο μέτωπο. «Οι κύριοι παράγοντες που ευθύνονται για τη συνεχιζόμενη έλλειψη προσωπικού των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων είναι η θεσμική αδυναμία και η διαφθορά στην Ουκρανία, η κοινωνική κόπωση και η ψυχική εξάντληση, οι ελλείψεις στη στρατιωτική εκπαίδευση και ηγεσία, οι δημογραφικοί και οικονομικοί περιορισμοί και ο αντίκτυπος της ρωσικής προπαγάνδας», αναφέρει μελέτη του Stockholm Center for Eastern European Studies.
Πολλά γράφονται για το χάσμα στους πυραύλους μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, με τα μαζικά πλήγματα drones και πυραύλων να εξαντλούν τα ουκρανικά μέσα άμυνας, συμπεριλαμβανομένων των πυραύλων Patriot. Πολύ λιγότερη προσοχή δίνεται στα μαθηματικά του ανθρώπινου δυναμικού, που δεν ευνοούν την Ουκρανία -αν ο Πούτιν μπορέσει να παρατείνει τον πόλεμο φθοράς, ανεμπόδιστος από οποιοδήποτε αίσθημα συμπόνιας για την απώλεια ζωών.
Παρά τα drones, οι δυνάμεις στο έδαφος εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, όπως έδειξε η μάχη για το Ποκρόβσκ. Εκεί η έλλειψη προσωπικού επέτρεψε στη Ρωσία να εφαρμόσει αυτό που ο αρχηγός των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, Oleksandr Syrskiy, αποκάλεσε τακτική «ολικής διείσδυσης», με μικρές μονάδες πεζικού να περνούν πίσω από τις ουκρανικές γραμμές λόγω της ανεπάρκειας του ουκρανικού στρατού να τις εμποδίσει.
Ουκρανοί πολιτικοί της αντιπολίτευσης σημειώνουν ότι η απροθυμία πολλών να πολεμήσουν, τροφοδοτείται από την αυξανόμενη αντίληψη ότι η Δύση είναι έτοιμη να πολεμήσει μέχρι τον τελευταίο Ουκρανό,.
Η φράση «μέχρι τον τελευταίο Ουκρανό» ακουγόταν όλο και συχνότερα στις συνομιλίες με απλούς Ουκρανούς το περασμένο έτος. Και συνοδεύεται από αυξανόμενη πικρία προς την Αμερική του Ντόναλντ Τραμπ (Trump) για τη φαινομενική υιοθέτηση αφηγημάτων της Μόσχας και το πάγωμα των άμεσων δωρεών στρατιωτικού εξοπλισμού από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, καθώς και προς την αντιρρησία της ΕΕ Ουγγαρία, η οποία επιχείρησε να μπλοκάρει συμφωνημένο δάνειο της ΕΕ ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία.
Σημαίνει αυτό ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να λυγίσει; Ο Πούτιν ίσως πράγματι το ελπίζει. Οι αδιάκοποι βομβαρδισμοί κατά των ενεργειακών υποδομών της χώρας είναι σίγουρα σχεδιασμένοι να εξαντλήσουν τους κουρασμένους από τον πόλεμο Ουκρανούς και να σπάσουν το ηθικό τους.
Ο πρώην πρόεδρος Ποροσένκο, δεν το πιστεύει -αλλά σε συνέντευξη στο Politico στο περιθώριο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου μίλησε για την τρέχουσα εύθραυστη κατάσταση στην Ουκρανία.
Ο Ποροσένκο ανησυχεί ότι ο διάδοχός του και πολιτικός αντίπαλος, Ζελένσκι, έκανε τακτικό λάθος απομακρυνόμενος από το απλό αίτημα για άμεση κατάπαυση του πυρός και εμπλεκόμενος σε διαπραγματεύσεις που κινδυνεύουν να εντείνουν την πολιτική αναταραχή στην Ουκρανία εν μέσω σειράς σκανδάλων διαφθοράς που διαβρώνουν την ενότητα της χώρας.
Οι εδαφικές παραχωρήσεις που απαιτεί ο Πούτιν αποτελούν μέρος ενός ρωσικού σεναρίου «για να προσπαθήσει να αποσταθεροποιήσει την εσωτερική πολιτική κατάσταση στην Ουκρανία», υποστήριξε ο Ποροσένκο. Αν επιτευχθεί συμφωνία, θα πρέπει να τεθεί σε δημοψήφισμα και θα υπάρξει μεγάλη αντίθεση σε οποιαδήποτε εκχώρηση εδαφών που οι Ρώσοι δεν κατάφεραν να καταλάβουν.
Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι μια συζήτηση για παράδοση εδαφών θα μπορούσε γρήγορα να ξεφύγει από τον έλεγχο και να πυροδοτήσει αναταραχή. Πολλοί πατριώτες που πολέμησαν στο μέτωπο, θα το έβλεπαν ως πισώπλατη μαχαιριά. «Δεν βλέπω το κοινοβούλιο να περνά ποτέ κάτι τέτοιο», δήλωσε πρόσφατα στο Politico η βουλευτής της αντιπολίτευσης Oleksandra Ustinova. «Θα θεωρηθεί συνθηκολόγηση», πρόσθεσε.
Πιο ρεαλιστικό σενάριο μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη
Ίσως γι’ αυτό οι Ρώσοι διαπραγματευτές φάνηκαν πιο σοβαροί στον δεύτερο γύρο των τριμερών ειρηνευτικών συνομιλιών και οι συζητήσεις για μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη να είναι πιο ρεαλιστικές.
Ο Πούτιν μπορεί να βρίσκεται σε δίλημμα -ο πόλεμός του είναι αδύνατο να κερδηθεί στο πεδίο της μάχης με την έννοια ότι δεν έχει τη δύναμη να κατακτήσει την Ουκρανία- αλλά περιμένει να προκύψει κάτι. Στο μεταξύ, η Ουκρανία πρέπει να συνεχίσει να αντέχει: δεν μπορεί να κερδίσει στο πεδίο της μάχης ούτε να ανακαταλάβει όλη τη γη που έχει χάσει, αλλά πρέπει να επιβιώσει, ελπίζοντας τελικά ότι η Ρωσία θα κουραστεί και θα αναγκάσει τον Πούτιν να πάρει στα σοβαρά τις διαπραγματεύσεις.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
