Μια νέα ανάλυση δεδομένων ραντάρ για την Αφροδίτη, που είχαν συλλεχθεί από το διαστημόπλοιο Magellan της NASA τη δεκαετία του 1990, δείχνει την ύπαρξη μιας μεγάλης υπόγειας κοιλότητας που δημιουργήθηκε από ροή λάβας, το πρώτο υπόγειο γεωλογικό χαρακτηριστικό που εντοπίζεται ποτέ στον πλανήτη-γείτονα της Γης.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι τα δεδομένα ραντάρ συνάδουν με ένα γεωλογικό σχηματισμό γνωστό ως σωλήνας λάβας, ο οποίος απαντάται σε ορισμένες ηφαιστειακές περιοχές στη Γη. Σωλήνες λάβας υπάρχουν επίσης στη Σελήνη και θεωρείται ότι υπάρχουν και στον Άρη.
Η Αφροδίτη έχει κρατήσει προσεκτικά τα μυστικά της, καθώς η επιφάνειά της καλύπτεται από πυκνά και τοξικά νέφη. Ωστόσο, το ραντάρ μπορεί να «δει» μέσα από αυτά τα σύννεφα.
Οι επιστήμονες είχαν θεωρητικοποιήσει την ύπαρξη σωλήνων λάβας στην Αφροδίτη, λαμβάνοντας υπόψη το έντονο ηφαιστειακό παρελθόν του πλανήτη.
«Η μετάβαση από τη θεωρία στην άμεση παρατήρηση αποτελεί ένα σημαντικό άλμα προς τα εμπρός, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες ερευνητικές κατευθύνσεις και παρέχοντας κρίσιμες πληροφορίες για μελλοντικές αποστολές που θα στοχεύουν στην εξερεύνηση του πλανήτη», δήλωσε ο Λορέντσο Μπρουτσόνε, ειδικός στο ραντάρ και την πλανητική επιστήμη στο Πανεπιστήμιο του Τρέντο στην Ιταλία και κύριος συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στο περιοδικό Nature Communications.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα που συλλέχθηκαν από το συνθετικό ραντάρ διαφράγματος (Synthetic Aperture Radar) του Magellan το 1990 και το 1992, σε περιοχές που παρουσίαζαν ενδείξεις τοπικών καταρρεύσεων της επιφάνειας, οι οποίες υποδηλώνουν την ύπαρξη σωλήνων λάβας στο υπέδαφος. Χρησιμοποίησαν μια πρόσφατα ανεπτυγμένη μέθοδο ανάλυσης δεδομένων, σχεδιασμένη για τον εντοπισμό υπόγειων κοιλοτήτων όπως οι σωλήνες λάβας.
Η δομή που εντοπίστηκε, και ερμηνεύεται ως τμήμα ενός άδειου σωλήνα λάβας, βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Nyx Mons, ενός ασπιδοειδούς ηφαιστείου, ενός πλατιού, ήπιας κλίσης ηφαιστείου που θυμίζει στο σχήμα ασπίδα πολεμιστή, με πλάτος περίπου 362 χιλιόμετρα, στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη. Η περιοχή παρουσιάζει μεγάλο αριθμό κοιλωμάτων που προκλήθηκαν από καταρρεύσεις της επιφάνειας.
«Η γνώση μας για την Αφροδίτη παραμένει περιορισμένη και μέχρι σήμερα δεν είχαμε ποτέ την ευκαιρία να παρατηρήσουμε άμεσα διεργασίες που συμβαίνουν κάτω από την επιφάνειά της», δήλωσε ο επιστήμονας ραντάρ του Πανεπιστημίου του Τρέντο και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Λεονάρντο Κάρερ.
Η Αφροδίτη έχει διάμετρο περίπου 12.000 χιλιόμετρα, ελαφρώς μικρότερη από τη Γη. Το Magellan χαρτογράφησε το 98% της επιφάνειας της Αφροδίτης. Τα δεδομένα του βοήθησαν τους επιστήμονες να αποκτήσουν μια βασική κατανόηση της επιφάνειας του πλανήτη, ο οποίος διαθέτει περισσότερα ηφαίστεια από οποιονδήποτε άλλο πλανήτη στο ηλιακό μας σύστημα και παρουσιάζει εκτεταμένες ενδείξεις παλαιών ροών λάβας.
«Οι σωλήνες λάβας είναι φυσικές υπόγειες σήραγγες που δημιουργούνται από ηφαιστειακή δραστηριότητα. Συνήθως σχηματίζονται μέσα σε βασαλτικές ροές λάβας, όπου η λάβα χαμηλού ιξώδους συνεχίζει να ρέει κάτω από μια επιφάνεια που στερεοποιείται», εξήγησε ο Μπρουτσόνε.
Η πλευρική γεωμετρία παρατήρησης του οργάνου του Magellan επέτρεψε την ανίχνευση ανακλάσεων ραντάρ που προέρχονταν από υπόγειες κοιλότητες.
Ο φαινομενικός σωλήνας λάβας που εντοπίστηκε έχει εκτιμώμενη μέση διάμετρο περίπου έξι δέκατα του μιλίου (1 χιλιόμετρο), πάχος οροφής τουλάχιστον 150 μέτρα και κενή κοιλότητα που φτάνει σε ύψος τουλάχιστον το ένα τέταρτο του μιλίου (375 μέτρα). Λόγω των περιορισμών των δεδομένων του Magellan, μόνο το αρχικό τμήμα της δομής μπορούσε να παρατηρηθεί άμεσα. Οι ερευνητές υποψιάζονται ότι είναι πολύ μεγαλύτερη, εκτεινόμενη ίσως για αρκετά μίλια.
Οι διαστάσεις της την καθιστούν τόσο πλατύτερη όσο και ψηλότερη από τους σωλήνες λάβας που βρίσκονται στη Γη ή προβλέπονται για τον Άρη. Βρίσκεται στο ανώτερο άκρο του εύρους μεγεθών που αναμένονται, και σε μία περίπτωση έχουν ήδη παρατηρηθεί, στη Σελήνη. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι το μέγεθός της δεν είναι εντελώς απρόσμενο, δεδομένου ότι τα κανάλια λάβας που παρατηρούνται στην επιφάνεια της Αφροδίτης είναι μεγαλύτερα και μακρύτερα από εκείνα σε άλλους πλανήτες και δορυφόρους του ηλιακού μας συστήματος.
«Η έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα είναι γνωστό ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της επιφάνειας και της γεωλογίας της Αφροδίτης, καθώς και στις ανταλλαγές μεταξύ του εσωτερικού του πλανήτη και της ατμόσφαιράς του. Πρόσφατες μελέτες υποδεικνύουν ότι ορισμένα ηφαίστεια στην Αφροδίτη ενδέχεται να είναι ακόμη ενεργά σήμερα, μια πιθανότητα που οι μελλοντικές αποστολές αναμένεται να διευκρινίσουν και να περιορίσουν καλύτερα», δήλωσε ο Μπρουτσόνε.
Λόγω της φύσης του, ένας σωλήνας λάβας δεν θα σχετίζεται με συνεχιζόμενη ηφαιστειακή δραστηριότητα, πρόσθεσε.
Η Αφροδίτη είναι ο δεύτερος πλανήτης από τον Ήλιο, η Γη ο τρίτος και ο Άρης ο τέταρτος. Η Αφροδίτη έχει δεχθεί πολύ λιγότερη επιστημονική προσοχή σε σύγκριση με τον Άρη, ωστόσο δύο σημαντικές αποστολές βρίσκονται προ των πυλών: η Envision του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος και η Veritas της NASA.
Και τα δύο διαστημόπλοια θα φέρουν προηγμένα συστήματα ραντάρ ικανά να καταγράφουν εικόνες υψηλότερης ανάλυσης. Η Envision θα διαθέτει τροχιακό ραντάρ διείσδυσης εδάφους, ικανό να διερευνά το υπέδαφος της Αφροδίτης σε βάθη αρκετών εκατοντάδων μέτρων.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
