Του Στέφανου Νικολαΐδη
Με τη γλώσσα να αναδεικνύεται σε εργαλείο Δημοκρατίας, πολιτισμού και ήπιας διπλωματικής ισχύος στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» η εκδήλωση του Υπουργείου Εξωτερικών για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, παρουσία του πρωθυπουργού και της πολιτειακής ηγεσίας.
Μια εκδήλωση με σαφές πολιτικό μήνυμα για το μέλλον της ελληνικής γλώσσας, εντός και εκτός συνόρων.
Δείτε βίντεο
Η εκδήλωση άνοιξε σε κλίμα υψηλού συμβολισμού με το Μουσικό Σχολείο Αλίμου, το οποίο απέδωσε την «Μπαλάντα του Ούρι» σε μουσική Μάνου Χατζιδάκι και στίχους Νίκου Γκάτσου, συνδέοντας τη γλώσσα με τη μουσική δημιουργία και την ποιητική της έκφραση.
Η επιλογή δεν ήταν τυχαία, καθώς αποτύπωνε εξαρχής τη θεματική της βραδιάς: τη γλώσσα ως φορέα μνήμης, συναισθήματος και συλλογικής ταυτότητας.
Κεντρικός ομιλητής ήταν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος ανέδειξε τη διαχρονικότητα και τη διεθνή εμβέλεια της ελληνικής γλώσσας, υπενθυμίζοντας τη συμβολική, ιστορική παρέμβαση του Ξενοφώντα Ζολώτα πριν από 70 χρόνια, όταν απευθύνθηκε στη διεθνή κοινότητα με λόγο αγγλικό, δομημένο σχεδόν αποκλειστικά από λέξεις ελληνικής ρίζας.
Όπως σημείωσε ο πρωθυπουργός, η ελληνική γλώσσα συνιστά ένα πολιτιστικό απόθεμα άνω των 3.000 ετών, το οποίο όχι μόνο δεν ανήκει στο παρελθόν, αλλά διεκδικεί ενεργό ρόλο και στο μέλλον — ακόμη και μέσα στους πλέον εξελιγμένους γλωσσικούς και ψηφιακούς κώδικες.
Τεχνητή νοημοσύνη και ανθρωπιστικό φορτίο
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Μητσοτάκης στη σχέση γλώσσας και τεχνολογίας, επισημαίνοντας ότι τα σύγχρονα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης οφείλουν να «εκπαιδευτούν» στο πλήρες εύρος της ελληνικής γλώσσας, ώστε η τεχνολογική πρόοδος να συμβαδίζει με το ανθρωπιστικό της φορτίο.
«Πρόοδος μακριά από τον άνθρωπο δεν είναι ουσιαστική πρόοδος», υπογράμμισε, εκφράζοντας προβληματισμό για τη σταδιακή υποκατάσταση της γραφής από συντομογραφίες, εικόνες και πρόχειρες μορφές επικοινωνίας, ιδιαίτερα στις νεότερες γενιές. Όπως τόνισε, πίσω από τη γραπτή έκφραση βρίσκεται ο στοχασμός και η κριτική σκέψη — στοιχεία αναγκαία για τη λειτουργία της Δημοκρατίας.
Παράλληλα, δεν παρέλειψε να θίξει το δίλημμα της εκχώρησης της παραγωγής λόγου σε μηχανές, επισημαίνοντας ότι το διακύβευμα μιας τέτοιας επιλογής είναι βαθιά πολιτικό και πολιτισμικό.
Γλώσσα, δημόσιος λόγος και ευθύνη των ΜΜΕ
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στον τρόπο με τον οποίο η ελληνική γλώσσα χρησιμοποιείται — ή κακοποιείται — στον δημόσιο λόγο, με αιχμές για πρακτικές εντυπωσιασμού και επιφανειακής χρήσης της γλώσσας, ιδιαίτερα στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Επικαλέστηκε τη ρήση του Γιώργου Σεφέρη ότι η ελληνική γλώσσα είναι ανθεκτική, αρκεί να μη κακομεταχειρίζεται.
Χαρακτήρισε, τέλος, τη στήριξη της ελληνικής γλώσσας «εθνική προτεραιότητα», σημειώνοντας ότι η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για τη διάδοση και τη διδασκαλία της παγκοσμίως, αρκεί να υπάρξει συστηματική και οργανωμένη προσπάθεια.
Τασούλας: Αν θέλετε να υπάρχει η Ελλάδα στο διηνεκές, μάθετε καλύτερα ελληνικά
Νωρίτερα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, σε σύντομο αλλά περιεκτικό χαιρετισμό, τόνισε ότι η ελληνική δεν είναι απλώς μία από τις χιλιάδες γλώσσες του κόσμου, αλλά η μόνη που ομιλείται αδιάκοπα επί 40 αιώνες.
Όπως σημείωσε, η ελληνική γλώσσα ενεργοποίησε τις τοπικές διαλέκτους και αποτελεί ζωντανή απόδειξη της συνέχειας του δυτικού πολιτισμού από την Αρχαία Ελλάδα έως τη σύγχρονη Δύση.
Συγκεκριμένα ο ΠτΔ, είπε:
«Στους προ Χριστού αιώνες γλώσσες απλές, με στοιχειώδεις κανόνες και ελάχιστες λέξεις μονοσύλλαβες ή δισύλλαβες μιλιούνταν σε όλη τη σημερινή Ευρώπη. Την ίδια ακριβώς περίοδο η ελληνική γλώσσα, ήδη σμιλεμένη και τελειοποιημένη μέσα από μια χιλιετία και πλέον Μινωϊκού και Μυκηναϊκού πολιτισμού ταξίδεψε ως τις αποικίες, από την Οδησσό ως τις Συρακούσες και από τη Μασσαλία ως την Κυρήνη. Είναι αυτή η ελληνική γλώσσα που σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο ενεργοποίησε και αναδιαμόρφωσε τις τοπικές γλώσσες και διαλέκτους. Όχι μόνο λέξεις, όχι μόνο ρίζες, αλλά και θεμελιώδεις κανόνες μεταλαμπαδεύτηκαν στα πρώιμα λατινικά και από εκεί στα γαλλικά, στα ιταλικά, στα γερμανικά και στα αγγλικά.
Και συνέχισε:
«Είναι λάθος λοιπόν να λέμε ότι η ελληνική μιλιέται από λίγους. Μόνο επιφανειακά και ακουστικά μιλιέται από λίγους. Δομικά και σε βάθος μιλιέται από όλους, παντού σε όλη τη Δύση.»
«Βολές» σε Πρίνστον για Αρχαία Ελληνικά
Μάλιστα, ο κ. Τασούλας χαρακτήρισε κοντόφθαλμη την απόφαση του Πανεπιστημίου Πρίνστον να καταργήσει την υποχρεωτική διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών στις Κλασικές Σπουδές και υπογράμμισε ότι η εις βάθος γνώση της ελληνικής ενεργοποιεί τη γνωστική και κριτική ικανότητα του πολίτη, ανεξαρτήτως επαγγελματικής διαδρομής.
«Επομένως», κατέληξε, «αν πρέπει κάτι να κρατήσουμε από την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας είναι το εξής:
- Αν θέλετε να γίνετε καλύτερος γιατρός, μάθετε καλύτερα ελληνικά.
- Αν θέλετε να γίνετε καλύτερος μηχανικός, μάθετε καλύτερα ελληνικά.
- Αν θέλετε να γίνετε καλύτερος μουσικός, μάθετε καλύτερα ελληνικά.
- Κι αν θέλετε να υπάρχει η Ελλάδα στο διηνεκές, τότε ναι, μάθετε καλύτερα ελληνικά.»
Γεραπετρίτης: Σε εξέλιξη πρόγραμμα για την ανάπτυξη της ελληνικής γλώσσας στο εξωτερικό
Τον ρόλο της ελληνικής γλώσσας ως ισχυρού εργαλείου ήπιας διπλωματίας ανέδειξε από την πλευρά του και ο Γιώργος Γεραπετρίτης, κατά τη συζήτηση που είχε με τον καθηγητή Γιώργο Μπαμπινιώτη.
📌 Συζήτηση του Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Καθηγητή Γεώργιο Μπαμπινιώτη, με θέμα την ελληνική γλώσσα (Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, 09.02.2026)
— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) February 9, 2026
🔗 https://t.co/7V5M344CCE pic.twitter.com/zWn38LHYNy
Ο υπουργός Εξωτερικών επισήμανε ότι η σημερινή ημέρα έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα και εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι στο μέλλον θα καθιερωθεί ως ημέρα ανάδειξης του μεγαλείου του οικουμενικού ελληνισμού. Παράλληλα, υπογράμμισε πως βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη ένα εκτεταμένο εγχείρημα, στο οποίο ο πρωθυπουργός έχει δώσει τη βασική κατεύθυνση, και αφορά ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα προώθησης της ελληνικής γλώσσας στο εξωτερικό μέσω ειδικής εκπαιδευτικής διαδικασίας, που θα απευθύνεται σε όλα τα παιδιά παγκοσμίως και όχι αποκλειστικά σε παιδιά ελληνικής καταγωγής.
Από την πλευρά του, ο κ. Μπαμπινιώτης χαρακτήρισε το ζήτημα της γλώσσας ως «εθνικό θέμα» και προχώρησε σε ιστορική αναδρομή της προσπάθειας της Ελλάδας να αναγνωριστεί διεθνώς η σημερινή ημέρα ως παγκόσμια ημέρα της ελληνικής γλώσσας.
Ο καθηγητής σημείωσε ότι η ελληνική αποτελεί γλώσσα του Πολιτισμού, η οποία άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στον δυτικό πολιτισμό και σε όλες τις εκφάνσεις του, επηρεάζοντας βαθιά τόσο τις ευρωπαϊκές όσο και άλλες γλώσσες σε ευρύτερο επίπεδο. Τόνισε επίσης ότι ο βασικός κορμός της γλώσσας είναι η σύνταξη και πρόσθεσε πως, σύμφωνα με το λεξικό Thesaurous –ένα διεθνές λεξικό συνωνύμων και συγγενικών λέξεων–, η ελληνική γλώσσα αριθμεί 105 εκατομμύρια λέξεις, οι οποίες καταγράφηκαν σε 12.000 κείμενα.
Στη συζήτηση παρενέβη εκείνη τη στιγμή ο κ. Γεραπετρίτης, θέτοντας το ερώτημα πόσες από τις 105 εκατομμύρια λέξεις του Thesaurous χρησιμοποιούνται σήμερα, φέρνοντας στο προσκήνιο το ζήτημα της λεξιπενίας και αναρωτώμενος εάν υπάρχει δυνατότητα αντιστροφής της. Ο κ. Μπαμπινιώτης απάντησε ότι, εκθέτοντας τη γλώσσα, αποκαλύπτουμε τον ίδιο τον τρόπο σκέψης μας, ενώ ο υπουργός πρόσθεσε ότι το θέμα συνδέεται άμεσα και με τη Δημοκρατία, επισημαίνοντας πως αν οι πολίτες δεν διαθέτουν επαρκή γλωσσική κατανόηση, δεν μπορούν να είναι πραγματικά ελεύθεροι. Αναφερόμενος, μάλιστα, στη σύγχρονη λεξιπενία, υπογράμμισε ότι η χρήση τεχνολογικών μέσων, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι αυτόματοι κειμενογράφοι που λειτουργούν μέσω υπαγόρευσης, οδηγεί σε υποβάθμιση της γλώσσας.
Ο κ. Μπαμπινιώτης ανέφερε ακόμη ότι οι γερμανικές Ακαδημίες Πνεύματος, από το 1815 έως σήμερα, εκδίδουν συστηματικά ελληνικές επιγραφές και έχουν ήδη καταγράψει 150.000 επιγραφές σε 50 τόμους, καθώς – όπως εξήγησε – τα ψηφίσματα και οι θεσμικές αποφάσεις της αρχαιότητας αποτυπώνονταν μέσα από τις επιγραφές.
«Ο Γαλιλαίος είπε ότι η μεγαλύτερη ανακάλυψη είναι το ελληνικό αλφάβητο γιατί με 24 γράμματα μπορείς να εκφράσεις τις πιο μύχιες σκέψεις σου», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Μπαμπινιώτης.
Κλείνοντας, ο Γιώργος Γεραπετρίτης στάθηκε στην ανάγκη ευρύτερης συναίνεσης, η οποία – όπως σημείωσε – δεν υπήρξε πάντα διαχρονικά δεδομένη, και εξήρε τις προσπάθειες της κυβέρνησης για τη διεθνή αναγνώριση της ελληνικής γλώσσας. Υπογράμμισε ακόμη ότι μόνο στην Ελλάδα θα μπορούσαν να ξεσπάσουν έντονες κοινωνικές συγκρούσεις για το γλωσσικό ζήτημα, όπως τα «Ευαγγελικά» και τα «Ορεστιακά», σχετικά με το αν έπρεπε να μεταφράζονται το Ευαγγέλιο ή οι αρχαίες τραγωδίες, επισημαίνοντας ωστόσο ότι αυτό αποτυπώνει το πάθος και την ένταση με την οποία οι Έλληνες αντιμετωπίζουν τη γλώσσα ως πολύτιμο αγαθό.
Ο υπουργός Εξωτερικών κατέληξε επαναλαμβάνοντας την ανάγκη συναίνεσης για την ανάδειξη της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, τονίζοντας ότι οφείλουμε να είμαστε υπερήφανοι για τη γλώσσα μας.
🇬🇷🌎 Η ελληνική γλώσσα δεν γνωρίζει σύνορα!
— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) February 9, 2026
Μαθητές ελληνικών σχολείων του εξωτερικού γιορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας με μηνύματα στα ελληνικά.
📽️ ©️ @GreeceMFA#WorldGreekLanguageDay #UNESCOWorldGreekLanguageDay pic.twitter.com/P2mSq4e2XN
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε, όπως και ξεκίνησε, με το Μουσικό Σχολείο Αλίμου, κλείνοντας έναν κύκλο όπου η πολιτική, η διπλωματία και ο πολιτισμός συναντήθηκαν μέσα από τη γλώσσα — όχι ως αντικείμενο νοσταλγίας, αλλά ως ζωντανό εργαλείο σκέψης, δημοκρατίας και διεθνούς παρουσίας της χώρας.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
